Του Γεράσιμου Σεραφειμίδη
Η γεωγραφία του πλούτου αλλάζει, οι επενδυτικές ροές αναδιαμορφώνονται και οι χώρες ανταγωνίζονται ολοένα πιο έντονα για να προσελκύσουν άτομα υψηλής και υπερυψηλής καθαρής αξίας. Μέσα σε αυτό το νέο περιβάλλον, η Ελλάδα φαίνεται να κερδίζει διαρκώς έδαφος, μετατρέποντας τη βελτιωμένη οικονομική της εικόνα, την πολιτική σταθερότητα και την ποιότητα ζωής σε σημαντικά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα.
Στο περιθώριο του συνεδρίου Owners and Senior Managers της Forbes Global Properties, που πραγματοποιείται στην Κέρκυρα από τις 9 έως τις 12 Ιουνίου με οικοδέσποινα τη Ρούλα Ρουβά, συνομιλήσαμε με τον βραβευμένο Βρετανό οικονομικό δημοσιογράφο και editorial contributor του CNBC International, Ian King. Ο έμπειρος αναλυτής εξηγεί γιατί η Ελλάδα βρίσκεται πλέον στο ραντάρ των διεθνών επενδυτών, πώς η χώρα κατάφερε να αλλάξει την εικόνα της μετά την κρίση της Ευρωζώνης και ποια είναι τα στοιχεία που την καθιστούν ελκυστικό προορισμό για επενδύσεις και εγκατάσταση εύπορων πολιτών.
Παράλληλα, αναλύει τις μεγάλες μεταβολές που συντελούνται στην παγκόσμια κατανομή του πλούτου, τη διαρκώς αυξανόμενη σημασία της Ασίας και των χωρών του Κόλπου, αλλά και τη μεγαλύτερη μεταφορά πλούτου μεταξύ γενεών στην ιστορία. Το βασικό συμπέρασμά του είναι σαφές: σε έναν κόσμο όπου τα κεφάλαια και οι επενδυτές μπορούν να μετακινηθούν σχεδόν οπουδήποτε, ο πλούτος δεν είναι πλέον στατικός, αλλά κινείται.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα το γεγονός ότι η Forbes Global Properties επέλεξε να πραγματοποιήσει εδώ το παγκόσμιο συνέδριό της και συγκεκριμένα στην Κέρκυρα;
Η Κέρκυρα είναι ένα πανέμορφο και εξαιρετικά ελκυστικό μέρος του κόσμου. Σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, η Ελλάδα προσφέρει ακριβώς το είδος του περιβάλλοντος που προσελκύει εύπορους ανθρώπους, οι οποίοι ενδέχεται να θέλουν να συνταξιοδοτηθούν, να εγκατασταθούν ή να συνεχίσουν να εργάζονται εξ αποστάσεως.
Η χώρα διαθέτει εξαιρετικό κλίμα, μια ισχυρή αγορά κατοικίας σε πολλές περιοχές, πολιτική σταθερότητα και ένα ασφαλές νομικό πλαίσιο. Πρόκειται για μια ασφαλή δημοκρατία, όπου οι επενδυτές μπορούν να αισθάνονται βέβαιοι ότι τα περιουσιακά τους στοιχεία προστατεύονται.
Όλα αυτά αποτελούν σημαντικά πλεονεκτήματα και εξηγούν γιατί η Forbes Global Properties επέλεξε την Ελλάδα ως τόπο φιλοξενίας μιας διοργάνωσης αυτού του μεγέθους.
Τι έχει αλλάξει στον τρόπο με τον οποίο οι διεθνείς επενδυτές αντιλαμβάνονται την Ελλάδα;
Νομίζω ότι τα τελευταία χρόνια έχει σημειωθεί μια ουσιαστική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οι διεθνείς επενδυτές βλέπουν την Ελλάδα. Σίγουρα η χώρα ανέκαμψε από την πανδημία αρκετά γρήγορα σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες. Αν όμως κοιτάξουμε πιο πίσω, η πραγματική καμπή ήρθε μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση.
Στο αποκορύφωμα της κρίσης της Ευρωζώνης, η Ελλάδα βρέθηκε σε μια εξαιρετικά δύσκολη θέση. Έκτοτε, όμως, επέδειξε αξιοσημείωτη πειθαρχία προκειμένου να βγει από αυτή την κατάσταση. Διαδοχικές κυβερνήσεις έλαβαν εξαιρετικά δύσκολες αποφάσεις για να περιορίσουν τον δανεισμό και να σταθεροποιήσουν την οικονομία. Αυτά τα μέτρα ήταν αναμφίβολα επώδυνα για την ελληνική κοινωνία, όμως ολοένα και περισσότερο φαίνεται πως η “σκληρή θεραπεία” απέδωσε.
Αν εξετάσουμε την πορεία του ελληνικού ΑΕΠ τα τελευταία χρόνια, ο μέσος ρυθμός ανάπτυξης διαμορφώθηκε περίπου στο 2,1%, δηλαδή υπερδιπλάσιος από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, που κινήθηκε περίπου στο 1% ετησίως την ίδια περίοδο. Αυτό από μόνο του λέει πολλά για την πρόοδο που έχει επιτύχει η χώρα.
Οι επενδυτές αντιμετωπίζουν πλέον την Ελλάδα πολύ πιο θετικά απ’ ό,τι στο παρελθόν και υτό αποτυπώνεται, για παράδειγμα, στην αγορά ομολόγων. Η διαφορά αποδόσεων μεταξύ των ελληνικών κρατικών ομολόγων και εκείνων πολλών άλλων χωρών της Ευρωζώνης έχει μειωθεί σημαντικά, γεγονός που δείχνει ότι οι επενδυτές έχουν πολύ μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στην Ελλάδα σε σχέση με πριν από μία δεκαετία.
Ποια είναι σήμερα τα ισχυρότερα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα της Ελλάδας;
Η Ελλάδα διέθετε πάντοτε ορισμένα φυσικά πλεονεκτήματα λόγω της γεωγραφικής της θέσης. Βρίσκεται στο σταυροδρόμι Ανατολής και Δύσης και λειτουργεί ως πύλη προς τη Νότια Ευρώπη, τη Βόρεια Μεσόγειο και ακόμη και τη Βόρεια Αφρική. Πολλές χώρες ενδεχομένως να προβάλλουν παρόμοιους ισχυρισμούς, όμως η Ελλάδα πράγματι κατέχει μια ιδιαίτερα στρατηγική θέση.
Ένα ακόμη σημαντικό πλεονέκτημα είναι ο ιδιαίτερα ανεπτυγμένος τουριστικός της τομέας. Αρκεί να κοιτάξει κανείς γύρω του σε αυτό το ξενοδοχείο (σ.σ. Το Angshana Resort στις Μπενίτσες της Κέρκυρας) όπου βρισκόμαστε σήμερα για να διαπιστώσει ότι η Ελλάδα διαθέτει υποδομές φιλοξενίας που βρίσκονται πολύ μπροστά από πολλές αναδυόμενες τουριστικές αγορές της περιοχής, όπως για παράδειγμα το Μαυροβούνιο.
Αυτό που εντυπωσιάζει ιδιαίτερα είναι ότι η Ελλάδα απευθύνεται σε όλα τα τμήματα της αγοράς. Υπάρχουν εξαιρετικές επιλογές για ταξιδιώτες υψηλών απαιτήσεων, αλλά και πολύ καλές λύσεις για επισκέπτες με πιο περιορισμένο προϋπολογισμό. Πρόκειται για έναν προορισμό που μπορεί να καλύψει ένα ευρύ φάσμα ταξιδιωτών.
Φυσικά, η Ελλάδα διαθέτει και μια ιδιαίτερα ισχυρή ναυτιλιακή βιομηχανία, η οποία παραμένει ένα τεράστιο πλεονέκτημα για την οικονομία.
Παράλληλα, αν και η κρίση της Ευρωζώνης προκάλεσε σημαντική διαρροή ανθρώπινου κεφαλαίου προς το εξωτερικό, υπάρχουν ενδείξεις ότι η τάση αυτή έχει εν μέρει αντιστραφεί. Η Ελλάδα διαθέτει ένα ιδιαίτερα εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό, ειδικά σε τομείς που συνδέονται με την ψηφιακή οικονομία. Ταυτόχρονα, το κόστος εργασίας παραμένει σχετικά ανταγωνιστικό σε σύγκριση με χώρες όπως η Γαλλία, η Γερμανία ή το Ηνωμένο Βασίλειο. Αυτός ο συνδυασμός ταλέντου και ανταγωνιστικού κόστους αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα.
Βλέπουμε μια μόνιμη μετατόπιση της γεωγραφίας του παγκόσμιου πλούτου;
Σίγουρα παρατηρείται μια μετατόπιση στη γεωγραφία του παγκόσμιου πλούτου, αν και δεν είμαι βέβαιος ότι θα τη χαρακτήριζα μόνιμη.
Σε μεγάλο βαθμό, αυτή η εξέλιξη καθορίζεται από τα δημογραφικά δεδομένα και την οικονομική ανάπτυξη. Τις τελευταίες δύο δεκαετίες έχουμε δει μια αυξανόμενη συγκέντρωση πλούτου στην Ανατολική Ασία. Αυτό δεν οφείλεται στο ότι οι άνθρωποι μετακινούνται μαζικά προς την περιοχή, αλλά στο ότι οι οικονομίες αυτές έχουν γίνει πλουσιότερες, αναπτύσσονται ταχύτερα και διαθέτουν ολοένα μεγαλύτερες μεσαίες τάξεις. Τα δημογραφικά στοιχεία και η ανάπτυξη λειτουργούν υπέρ τους.
Την ίδια στιγμή, η Ευρώπη έχει χάσει σταδιακά έδαφος σε σχετικούς όρους. Οι Ευρωπαίοι αντιπροσωπεύουν μόλις περίπου το 7% του παγκόσμιου πληθυσμού. Παρότι η Ευρώπη εξακολουθεί να είναι συγκριτικά εύπορη, αποτελεί μικρότερο ποσοστό του παγκόσμιου πληθυσμού σε σχέση με την Ασία και, ολοένα περισσότερο, με την Αφρική.
Ως αποτέλεσμα, παρατηρούμε σημαντικές αλλαγές στα σημεία όπου συγκεντρώνεται ο πλούτος. Η Σιγκαπούρη έχει ωφεληθεί ιδιαίτερα από αυτή την τάση, ενώ το Χονγκ Κονγκ παραμένει ένας σημαντικός κόμβος πλούτου και, σύμφωνα με ορισμένες μετρήσεις, έχει πρόσφατα ξεπεράσει ακόμη και την Ελβετία ως προς τον πλούτο που προσελκύει.
Τα κράτη του Κόλπου αποκτούν επίσης ολοένα μεγαλύτερη σημασία. Πολλά άτομα υψηλής καθαρής αξίας, που στο παρελθόν ζούσαν σε χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, έχουν μετακινηθεί σε προορισμούς όπως το Ντουμπάι ή το Μιλάνο, επειδή προσφέρουν ευνοϊκότερα φορολογικά καθεστώτα. Το Ηνωμένο Βασίλειο, αντίθετα, έχει εξελιχθεί σε μια σχετικά υψηλά φορολογούμενη οικονομία.
Παρ’ όλα αυτά, δεν θα χαρακτήριζα αυτές τις μεταβολές μόνιμες. Οι κυβερνήσεις αντιδρούν σε τέτοιες εξελίξεις. Αν μια χώρα θέλει να προσελκύσει εύπορους κατοίκους και επενδυτές, μπορεί να προσαρμόσει ανάλογα τη φορολογική της πολιτική.
Θα έλεγα επίσης ότι η μεταβίβαση πλούτου μεταξύ γενεών είναι εξίσου σημαντική με τις γεωγραφικές μεταβολές. Βρισκόμαστε μπροστά στη μεγαλύτερη μεταφορά πλούτου στην ιστορία, καθώς η γενιά των baby boomers μεταβιβάζει την περιουσία της στη Generation X, στους millennials και αργότερα στη Generation Z.
Αυτή η διαδικασία θα επηρεάσει αναμφίβολα τις κατευθύνσεις των κεφαλαιακών ροών παγκοσμίως. Η γεωγραφία αποτελεί μόνο ένα μέρος της ιστορίας. Η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη από το να εντοπίσουμε απλώς νικητές και χαμένους πάνω σε έναν χάρτη.
Αν γράφατε τον αυριανό τίτλο για τον παγκόσμιο πλούτο και τα ultra-prime ακίνητα, ποιος θα ήταν;
Νομίζω ότι το βασικό δίδαγμα της τελευταίας δεκαετίας είναι ότι ο πλούτος είναι κινητικός.
Τα γεγονότα των τελευταίων ετών απέδειξαν ότι τα άτομα υπερυψηλής καθαρής αξίας διαθέτουν πραγματικές επιλογές ως προς το πού θα ζήσουν και πού θα επενδύσουν. Οι χώρες δεν μπορούν πλέον να θεωρούν δεδομένη την παρουσία τους.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, για παράδειγμα, οι εύποροι πολίτες αντιμετωπίζονταν παραδοσιακά ως περιουσιακό στοιχείο για την οικονομία. Σήμερα, το πολιτικό κλίμα είναι περισσότερο εχθρικό απέναντι στον πλούτο και η υψηλότερη φορολογία έχει ωθήσει πολλούς εύπορους ανθρώπους να μετακινηθούν, κυρίως προς προορισμούς όπως το Ντουμπάι και το Μιλάνο.
Αυτό αποτελεί μάθημα για κάθε χώρα που εξετάζει την επιβολή φόρου στον πλούτο ή τη σημαντική αύξηση της φορολογίας για άτομα υψηλής καθαρής αξίας. Η Γερμανία κατήργησε τον φόρο πλούτου. Η Σουηδία έκανε το ίδιο. Η Νορβηγία τον εισήγαγε και είδε πολλούς εύπορους κατοίκους να αποχωρούν. Η Γαλλία αναγκάστηκε να μετριάσει ορισμένες πολιτικές της όταν αντιμετώπισε αντίστοιχα αποτελέσματα.
Η πραγματικότητα είναι απλή. Οι εύποροι άνθρωποι μπορούν να μετακινηθούν σχεδόν οπουδήποτε στον κόσμο. Αν δεν τους αρέσουν οι πολιτικές μιας χώρας, διαθέτουν τα μέσα για να εγκατασταθούν αλλού.
Άρα ο τίτλος θα ήταν: “Ο πλούτος είναι κινητικός.”
Πηγή: capital.gr
