Της Ελευθερίας Κούρταλη
“Κόβει” σημαντικά την εκτίμησή της για την ανάπτυξη στην Ελλάδα φέτος η Wood λόγω των επιπτώσεων του πολέμου στη Μέση Ανατολή και έπειτα από τα στοιχεία για την πορεία της οικονομίας στο πρώτο τρίμηνο του έτους, όταν η σύγκρουση στο Ιράν “μετρούσε” μόλις ένα μήνα.
Ειδικότερα, σύμφωνα με την εθνική στατιστική υπηρεσία, το πραγματικό ΑΕΠ του πρώτου τριμήνου του 2026 επιβραδύνθηκε στο 2% σε ετήσια βάση, από 2,3% το προηγούμενο τρίμηνο, αναφέρει η Wood. Σε τριμηνιαία βάση, η ανάπτυξη επιβραδύνθηκε σε 0,2%, από 0,7% το δεύτερο εξάμηνο του 2025 – η χαμηλότερη από το 2023, όπως τονίζει.
Η επιβράδυνση οφείλεται στην υποτονική ιδιωτική κατανάλωση, αντανακλώντας την ταχεία μετακύλιση των τιμών της ενέργειας και τη σχετικά ελαφριά δημοσιονομική παρέμβαση, μέχρι στιγμής..
Ωστόσο, οι επενδύσεις παραμένουν ένας ισχυρός πυλώνας στήριξης, υποστηριζόμενες από τις εισροές κονδυλίων της ΕΕ, οι οποίες θα πρέπει να βοηθήσουν στην αντιστάθμιση ορισμένων από τις αρνητικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη, σε συνδυασμό με τον σημαντικό δημοσιονομικό χώρο της κυβέρνησης.
Δεδομένου όμως του αδύναμου ξεκινήματος του έτους και της έλλειψης προόδου προς την επίλυση της σύγκρουσης με το Ιράν, η Wood αναμένει ότι η ανάπτυξη θα περιοριστεί στο 2% φέτος, υποβαθμίζοντας έτσι την εκτίμησή της από το 2,5% που προέβλεπε πριν. Και αυτό βασίζεται σε ένα αισιόδοξο σενάριο όπου θα επιτευχθεί μια διαρκής εκεχειρία τις επόμενες εβδομάδες. Εάν όμως οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές κατά το μεγαλύτερο μέρος του δεύτερου εξαμήνου του 2026, η ανάπτυξη στην Ελλάδα θα υποχωρήσει στο 1,4% φέτος, όπως επισημαίνει.
Η ανάλυση της πορείας του ΑΕΠ αποκάλυψε ότι η επιβράδυνση οφειλόταν κυρίως στην υποχώρηση της ιδιωτικής κατανάλωσης και σε μια μέτρια αρνητική επίδραση από τις πάγιες επενδύσεις, η οποία αντισταθμίστηκε εν μέρει από τις υψηλότερες κρατικές δαπάνες και την ώθηση από τις καθαρές εξαγωγές. Η μείωση των αποθεμάτων έχει επηρεάσει αρνητικά το ΑΕΠ από πέρυσι, αν και μέρος των αρνητικών επιπτώσεων έχει εξουδετερωθεί με παράλληλη μείωση των εισαγωγών.
Η ιδιωτική κατανάλωση υποχώρησε στο 0,7% σε ετήσια βάση, από 2,3% στο δ’ τρίμηνο του 2025, γεγονός που φαίνεται να οφείλεται στις χαμηλότερες δαπάνες για υπηρεσίες, σημειώνει η Wood. Από την άλλη πλευρά, οι δαπάνες για αγαθά επιταχύνθηκαν, με τις πραγματικές λιανικές πωλήσεις να αυξάνονται στο 6,7% σε ετήσια βάση κατά το α’ τρίμηνο του 2026, από 1,6% στο δ’ τρίμηνο, κατά μέσο όρο. Ένα μεγάλο μέρος της αύξησης προήλθε από αγορές διαρκών αγαθών, όπως έπιπλα, ηλεκτρικές συσκευές και οικιακό εξοπλισμό, οι οποίες τείνουν να αποδίδουν καλά στην επεκτατική φάση του οικονομικού κύκλου. Έτσι, η μείωση των δαπανών δεν αντανακλά ασθενέστερα θεμελιώδη μεγέθη, κατά την άποψη της Wood, αλλά μάλλον μια πιο προληπτική στάση μεταξύ των νοικοκυριών.
Η αύξηση των τιμών της ενέργειας έχει ωθήσει τις προσδοκίες των καταναλωτών για τον πληθωρισμό πάνω από την κορύφωση του 2022, ενώ μια απαισιόδοξη αξιολόγηση είναι επίσης εμφανής στο ευρύτερο καταναλωτικό κλίμα, το οποίο συνεχίζει να μειώνεται. Η ήπια περίοδος κατανάλωσης πιθανότατα έχει επεκταθεί στο β’ τρίμηνο του 2026, κατά την άποψη του οίκου, με τις τραπεζικές καταθέσεις των νοικοκυριών να ανεβαίνουν στο 4,1% σε ετήσια βάση από 3,8% στο α’ τρίμηνο του 2026 και 3,5% στο δ’ τρίμηνο του 2025, κατά μέσο όρο.
Πάντως, όπως παρατηρεί η Wood, η αγορά εργασίας παραμένει σε γενικές γραμμές σταθερή, αν και έχει σημειωθεί κάποια επιβράδυνση, οριακά. Η αύξηση της απασχόλησης σταμάτησε τον Απρίλιο σε ετήσια βάση, μετά από μια απώλεια δυναμικής νωρίτερα μέσα στο έτος, μετά από μέση ετήσια αύξηση περίπου 2% σε όλο το δεύτερο εξάμηνο του 2025. Αυτό έχει σταματήσει την πολυετή μείωση του ποσοστού ανεργίας, το οποίο αυξήθηκε στο 9,5% τον Απρίλιο, από 8,2% τον Δεκέμβριο, τονίζει ο οίκος.
Άλλοι συμπληρωματικοί δείκτες, όπως οι κενές θέσεις εργασίας, έχουν μειωθεί ελαφρώς τα τελευταία τρίμηνα. Από τη θετική πλευρά, μια ταχεία επιδείνωση είναι λιγότερο πιθανή, δεδομένου ότι η όρεξη για προσλήψεις που αναφέρθηκε στις επιχειρηματικές έρευνες παρέμεινε σταθερή από τον Μάιο και οι φόβοι των καταναλωτών για την ανεργία δεν έχουν αυξηθεί, σε αντίθεση με τις περισσότερες ευρωπαϊκές οικονομίες.
Στο μέτωπο του τουρισμού, ανεπίσημα στοιχεία δεν υποδεικνύουν ακόμη επιδείνωση, τονίζει η Wood. Τα στοιχεία για το ισοζύγιο πληρωμών που ήταν διαθέσιμα έως τον Μάρτιο υποδεικνύουν συνέχιση της ανοδικής τάσης: οι εισπράξεις από τον τουρισμό επιταχύνθηκαν στο 9,7% του ΑΕΠ σε κυλιόμενη βάση 12 μηνών, από 9,5% και 9,1% στο τέλος του 2025 και του 2024, αντίστοιχα.
Παράλληλα, η Wood αναφέρει ότι ο ρυθμός επενδύσεων της οικονομίας έχει αυξηθεί στο 18,4%, σημειώνοντας αύξηση 1,5 ποσοστιαίων μονάδων σε σύγκριση με το πρώτο τρίμηνο του 2025. Τον Μάιο, η κυβέρνηση ζήτησε την όγδοη δόση στο πλαίσιο του Ταμείου ανάκαμψης, η οποία θα ανεβάσει τα συνολικά έσοδα στο 73% της χρηματοδότησης (26,2 δισ. ευρώ από τα 36 δισ. ευρώ). Ο τραπεζικός δανεισμός προς τις επιχειρήσεις συνεχίζει να αυξάνεται με σχεδόν διψήφιο ποσοστό, στο 9,5% σε ετήσια βάση τον Απρίλιο, έναντι 10,7% στο πρώτο τρίμηνο του 2026 και στο τέταρτο τρίμηνο του 2025, προσαρμοσμένο για διαγραφές και επιπτώσεις αποτίμησης.
Τέλος, όπως επισημαίνει η Wood, ο πληθωρισμός επιταχύνθηκε στο 5,4% σε ετήσια βάση τον Απρίλιο, από 3,9% τον Μάρτιο, λόγω της αύξησης των τιμών των υπηρεσιών, παράλληλα με τις υψηλότερες τιμές καυσίμων και ενέργειας. Ο εναρμονισμένος δείκτης τιμών καταναλωτή του Μαΐου, επιταχύνθηκε περαιτέρω, στο 5% σε ετήσια βάση, από 4,6% τον Απρίλιο.
Η κυβέρνηση έχει θέσει ανώτατο όριο στα κέρδη για τα καύσιμα και τα προϊόντα λιανικής, με ισχύ έως τα τέλη Ιουνίου. Ωστόσο, αυτά τα ανώτατα όρια είχαν περιορισμένο αντίκτυπο στη συγκράτηση του πληθωρισμού, ιδίως για τα καύσιμα, καθώς περιορίζουν ένα στοιχείο της τελικής τιμής καυσίμων, επιτρέποντας στις διακυμάνσεις της τιμής του Brent να επηρεάσουν το σύνολο.
Πάντως, η κυβέρνηση έχει στη διάθεσή της σημαντικά δημοσιονομικά περιθώρια για να αποτρέψει αποτελεσματικά τους καθοδικούς κινδύνους για την ανάπτυξη, τονίζει ο οίκος. Ο προϋπολογισμός έκλεισε πέρυσι με πλεόνασμα 2% του ΑΕΠ, με το πρωτογενές πλεόνασμα λίγο κάτω από το 5% του ΑΕΠ.
Πηγή: capital.gr
