Ελληνικό ΑΕΠ: Τι «κράτησε» την ελληνική οικονομία το πρώτο τρίμηνο [γραφήματα] –

Με συγκρατημένη αισιοδοξία υποδέχτηκαν στο οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης τα στοιχεία που δημοσιεύτηκαν χθες για το ελληνικό ΑΕΠ κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους.

Κι αυτό διότι το «κοντέρ» έγραψε 2%, ενώ συμπεριλαμβάνεται και ο ένας μήνας πολέμου στη Μέση Ανατολή, με τις συνέπειες που υπήρξαν σε ό,τι αφορά το ενεργειακό κόστος και τις γενικότερες αυξήσεις των τιμών, οι οποίες βέβαια λειτουργούν θετικά ως προς την άνοδο του εθνικού προϊόντος.

Παράλληλα, η ενίσχυση από τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ήταν σημαντική, με αποτέλεσμα οι επενδύσεις να «τρέξουν» με διψήφιο ποσοστό. Ωστόσο, σε τριμηνιαία βάση οι επενδύσεις υποχώρησαν.

Πάντως, βασικό ζήτημα παραμένει το τι μέλλει γενέσθαι διότι η κατάσταση στη Μέση Ανατολή είναι εύθραυστη.

Άλλωστε, σχετικό σημείωμα οικονομολόγων της Eurobank ανέφερε ότι «η επιβράδυνση της απασχόλησης, η κάμψη των εξαγωγών και η υποχώρηση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης υπενθυμίζουν ότι το εξωτερικό περιβάλλον παραμένει ιδιαίτερα αβέβαιο».

Το ΑΕΠ και τα βασικά συμπεράσματα

Ποια είναι όμως τα βασικά συμπεράσματα; Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το α’ τρίμηνο του 2026 δείχνουν ότι η ελληνική οικονομία διατήρησε την αναπτυξιακή της δυναμική, αλλά με σαφώς πιο ήπιο ρυθμό σε σύγκριση με τα προηγούμενα τρίμηνα. Το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 2,0% σε ετήσια βάση και κατά μόλις 0,2% σε σχέση με το δ’ τρίμηνο του 2025, γεγονός που υποδηλώνει ότι η οικονομία συνεχίζει να αναπτύσσεται, αλλά με χαμηλότερη ταχύτητα.

Η σημαντικότερη πηγή στήριξης της ανάπτυξης παραμένει η εγχώρια ζήτηση. Η συνολική καταναλωτική δαπάνη αυξήθηκε κατά 1% σε ετήσια βάση και κατά 0,6% σε τριμηνιαία βάση, επιβεβαιώνοντας ότι η κατανάλωση εξακολουθεί να λειτουργεί ως βασικός πυλώνας της οικονομικής δραστηριότητας. Η ενίσχυση των εισοδημάτων, η αύξηση της απασχόλησης και η βελτίωση των δημοσιονομικών μεγεθών φαίνεται ότι συνεχίζουν να στηρίζουν τις δαπάνες των νοικοκυριών.

Η εικόνα των επενδύσεων

Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η εικόνα των επενδύσεων. Οι ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου αυξήθηκαν κατά 12,1% σε σύγκριση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2025, καταγράφοντας τον υψηλότερο ρυθμό μεταξύ των βασικών συνιστωσών του ΑΕΠ. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με τη συνεχιζόμενη αξιοποίηση των πόρων του Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, τις επενδύσεις σε υποδομές, ενέργεια και ακίνητα, καθώς και τη βελτίωση του επιχειρηματικού κλίματος. Ωστόσο, σε τριμηνιαία βάση οι επενδύσεις υποχώρησαν κατά 2,5%, στοιχείο που δείχνει ότι η επενδυτική δραστηριότητα δεν ακολουθεί γραμμική πορεία και ενδέχεται να παρουσιάζει διακυμάνσεις λόγω της υλοποίησης μεγάλων έργων.

Θετική ήταν και η συμβολή του εξωτερικού τομέα. Οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών αυξήθηκαν κατά 2,4% σε ετήσια βάση, με τις εξαγωγές υπηρεσιών να καταγράφουν άνοδο 3,1% και τις εξαγωγές αγαθών 2,8%. Η επίδοση αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική καθώς επιτεύχθηκε σε ένα περιβάλλον επιβράδυνσης της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Παράλληλα, οι εισαγωγές αυξήθηκαν μόλις κατά 0,5%, ενώ οι εισαγωγές αγαθών μάλιστα υποχώρησαν κατά 0,6%. Το γεγονός αυτό συνέβαλε θετικά στην καθαρή εξωτερική ζήτηση, η οποία λειτούργησε υποστηρικτικά για την ανάπτυξη και βοήθησε στη συγκράτηση των εξωτερικών ανισορροπιών της οικονομίας.

Η αβεβαιότητα

Οι εκτιμήσεις για την πορεία της ελληνικής οικονομίας το 2026 έχουν αναθεωρηθεί προς τα κάτω, καθώς η αβεβαιότητα στο διεθνές περιβάλλον και οι γεωπολιτικές εντάσεις επηρεάζουν αρνητικά τις αναπτυξιακές προοπτικές.

Στις 30 Απριλίου, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, μέσω της Ετήσιας Έκθεσης Προόδου, μείωσε την πρόβλεψή του για τον ρυθμό ανάπτυξης της χώρας στο 2% από 2,4% προηγουμένως. Η αναθεώρηση αποδίδεται κυρίως στις διεθνείς εξελίξεις και στις επιπτώσεις που αυτές έχουν στις τιμές της ενέργειας και στο ευρύτερο οικονομικό κλίμα. Αντίστοιχα, η Τράπεζα της Ελλάδος εκτιμά ότι η ελληνική οικονομία θα αναπτυχθεί με ρυθμό 1,9% το 2026, λαμβάνοντας υπόψη τις επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή.

Πιο συγκρατημένη εμφανίζεται και η τελευταία έκθεση του ΟΟΣΑ, η οποία επισημαίνει επιδείνωση των οικονομικών συνθηκών για την Ελλάδα. Ο οργανισμός καταγράφει ενίσχυση των πληθωριστικών πιέσεων και ταυτόχρονα ασθενέστερες προοπτικές ανάπτυξης, μειώνοντας την πρόβλεψή του για το ελληνικό ΑΕΠ στο 1,9% από 2,2% που προέβλεπε προηγουμένως. Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, η ενεργειακή εξάρτηση της χώρας και οι αυξημένες γεωπολιτικές εντάσεις δημιουργούν πρόσθετους κινδύνους για την οικονομία.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Στις εαρινές προβλέψεις της εκτιμά ότι η ανάπτυξη θα επιβραδυνθεί στο 1,8% το 2026 και στο 1,6% το 2027. Παρότι οι επιδόσεις αυτές παραμένουν υψηλότερες από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υποδηλώνουν μια σαφή επιβράδυνση σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.

Αναθεώρηση προς τα κάτω πραγματοποίησε και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στην τελευταία έκθεσή του για την Ελλάδα, η οποία δημοσιεύθηκε στις 14 Απριλίου. Το ΔΝΤ εκτιμά πλέον ότι η ελληνική οικονομία θα αναπτυχθεί κατά 1,8% το 2026, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για 2%, επικαλούμενο κυρίως την άνοδο του ενεργειακού κόστους και την εξασθένηση της διεθνούς ζήτησης. Παράλληλα, υπολογίζει ότι η ανάπτυξη το 2025 διαμορφώθηκε στο 2,1%, ενώ για το 2027 προβλέπει περαιτέρω επιβράδυνση στο 1,7%.