Του Χάρη Φλουδόπουλου
Το μήνυμα ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να πληρώνει βαρύ τίμημα για την εξάρτησή της από τα ορυκτά καύσιμα, ενώ η απάντηση στην ενεργειακή κρίση περνά μέσα από τον εξηλεκτρισμό, τα δίκτυα και τις επενδύσεις σε καθαρές τεχνολογίες, έστειλε από το Ελσίνκι ο Επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ, Dan Jørgensen, στο περιθώριο του συνεδρίου της Eurelectric.
Κατά τη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε στο πλαίσιο του Eurelectric Power Summit, ο Δανός επίτροπος περιέγραψε ένα καλοκαίρι χωρίς άμεσο κίνδυνο ελλείψεων στην τροφοδοσία της Ευρώπης, αλλά με τις αγορές να παραμένουν ευάλωτες στις γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και ειδικά στη σύγκρουση με το Ιράν.
Παράλληλα, προανήγγειλε σημαντικές πρωτοβουλίες της Κομισιόν για τα ηλεκτρικά δίκτυα και τον εξηλεκτρισμό της οικονομίας, οι οποίες θα παρουσιαστούν μέσα στις επόμενες εβδομάδες.
“600 εκατ. ευρώ την ημέρα το κόστος της εξάρτησης”
Ο κ. Γιόργκενσεν υπογράμμισε ότι η Ευρώπη συνεχίζει να πληρώνει περισσότερα από 600 εκατ. ευρώ ημερησίως εξαιτίας των υψηλών τιμών ενέργειας που συνδέονται με την εξάρτηση από πετρέλαιο και φυσικό αέριο.
Όπως σημείωσε, η κατάσταση είναι καλύτερη σε σχέση με την περίοδο αμέσως μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, καθώς η ΕΕ έχει μειώσει σημαντικά την εξάρτησή της από το ρωσικό αέριο και έχει περιορίσει τη συνολική κατανάλωση φυσικού αερίου κατά περίπου 20%.
Ωστόσο, τόνισε ότι η σημερινή κρίση είναι ευρύτερη, καθώς αφορά ολόκληρη την παγκόσμια αγορά πετρελαίου και φυσικού αερίου, αναδεικνύοντας τη στρατηγική ευαλωτότητα της Ευρώπης.
Η απάντηση, σύμφωνα με τον επίτροπο, είναι μία: “πιο γρήγορος εξηλεκτρισμός”. Η Κομισιόν θεωρεί ότι η μετάβαση από τα “μαύρα μόρια” των ορυκτών καυσίμων στα “πράσινα ηλεκτρόνια” των καθαρών μορφών ηλεκτρισμού αποτελεί τη βασική προϋπόθεση για την ενεργειακή ασφάλεια, την ανταγωνιστικότητα και την απανθρακοποίηση της οικονομίας.
Τι προβλέπει για το καλοκαίρι
Αναφερόμενος στις επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή, ο επίτροπος εμφανίστηκε καθησυχαστικός ως προς την επάρκεια εφοδιασμού για τους επόμενους μήνες.
“Δεν βλέπουμε σημαντικό κίνδυνο ελλείψεων αυτό το καλοκαίρι”, ανέφερε, προσθέτοντας ωστόσο ότι οι επιπτώσεις στις τιμές είναι ήδη ορατές, με αεροπορικές εταιρείες να ακυρώνουν δρομολόγια και να αυξάνουν ναύλους λόγω του αυξημένου κόστους καυσίμων.
Ο ίδιος εκτίμησε ότι, ακόμη και στην περίπτωση άμεσης αποκλιμάκωσης της κρίσης, η ομαλοποίηση των αγορών θα απαιτήσει μήνες για το πετρέλαιο και αρκετά χρόνια για το φυσικό αέριο.
Για τον λόγο αυτό, η Κομισιόν παρακολουθεί στενά την αγορά καυσίμων αεροπορίας μέσω ειδικού παρατηρητηρίου, ενώ δεν απέκλεισε κοινές ευρωπαϊκές παρεμβάσεις εάν η κατάσταση επιδεινωθεί.
Το μεγάλο στοίχημα των δικτύων
Κεντρικό σημείο της παρέμβασης του επιτρόπου αποτέλεσε το πακέτο μέτρων για τα ηλεκτρικά δίκτυα που έχει ήδη παρουσιάσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Ο κ. Γιόργκενσεν χαρακτήρισε το Grid Package ως ίσως τη σημαντικότερη πρωτοβουλία της τρέχουσας θητείας της Κομισιόν για τη μείωση των τιμών ενέργειας, την ενεργειακή ασφάλεια και την απανθρακοποίηση.
Όπως εξήγησε, η Ευρώπη χρειάζεται τόσο εκτεταμένες νέες επενδύσεις όσο και καλύτερη αξιοποίηση των υφιστάμενων υποδομών.
Ειδική αναφορά έκανε στην ανάγκη επιτάχυνσης των αδειοδοτήσεων, οι οποίες σήμερα μπορεί να απαιτούν πέντε έως και δέκα χρόνια για έργα δικτύων ή ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Η πρόταση της Κομισιόν προβλέπει δραστική μείωση των χρόνων αυτών, με στόχο οι συνήθεις αδειοδοτήσεις να ολοκληρώνονται εντός έξι μηνών και οι πιο σύνθετες περιπτώσεις μέσα σε δύο χρόνια.
Παράλληλα, ο επίτροπος στάθηκε στη σημασία της ψηφιοποίησης, της ευελιξίας και της αποθήκευσης ενέργειας, υποστηρίζοντας ότι η Ευρώπη μπορεί να αξιοποιήσει πολύ πιο αποτελεσματικά το υφιστάμενο δίκτυο μέσω σύγχρονων τεχνολογιών.
Οι διασυνδέσεις μειώνουν τις τιμές
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχαν οι αναφορές του κ. Γιόργκενσεν στη σχέση μεταξύ διασυνδέσεων και τιμών ηλεκτρικής ενέργειας.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι δύο σημαντικότεροι παράγοντες που εξηγούν τις διαφορές τιμών μεταξύ των κρατών-μελών είναι η διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και ο βαθμός διασύνδεσης των αγορών.
“Υπάρχει σαφής αιτιώδης σχέση ανάμεσα στο πόσο διασυνδεδεμένη είναι μια χώρα και στο πόσο πληρώνει για την ενέργειά της”, τόνισε, επισημαίνοντας ότι η ενίσχυση των διασυνδέσεων προσφέρει χαμηλότερες τιμές, μεγαλύτερη ευελιξία και αυξημένη ασφάλεια εφοδιασμού.
Ως παραδείγματα ανέφερε τη Φινλανδία και τη Δανία, χώρες με υψηλή διείσδυση καθαρών μορφών ενέργειας και ισχυρές διασυνδέσεις, αλλά και την Ισπανία, η οποία εμφανίζεται σήμερα καλύτερα θωρακισμένη απέναντι στις ενεργειακές κρίσεις σε σχέση με το 2022.
Έρχεται σχέδιο εξηλεκτρισμού
Ο επίτροπος αποκάλυψε επίσης ότι μέσα στις επόμενες εβδομάδες η Κομισιόν θα παρουσιάσει ολοκληρωμένο σχέδιο εξηλεκτρισμού της ευρωπαϊκής οικονομίας, το οποίο θα συνοδεύεται από συγκεκριμένο στόχο ηλεκτροδότησης.
Το σχέδιο θα καλύπτει τρεις βασικούς τομείς: τις μεταφορές, τα κτίρια και τη βιομηχανία.
Στις μεταφορές θα δοθεί έμφαση στην επιτάχυνση της διείσδυσης των ηλεκτρικών οχημάτων, στα κτίρια στην αντικατάσταση λεβήτων πετρελαίου και φυσικού αερίου από αντλίες θερμότητας, ενώ στη βιομηχανία η Κομισιόν επιδιώκει την ταχύτερη μετάβαση σε ηλεκτρικές τεχνολογίες παραγωγής, με στόχο τη μείωση του κόστους και τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων.
Ο ίδιος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να περιλαμβάνονται και νέα χρηματοδοτικά εργαλεία, απαντώντας σε ερώτηση για την πρόταση της Eurelectric σχετικά με τη δημιουργία “τράπεζας εξηλεκτρισμού”, σημειώνοντας ότι το νέο σχέδιο θα διαθέτει και χρηματοδοτική διάσταση.
Το βασικό μήνυμα της Κομισιόν από το Ελσίνκι είναι ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να προστατευθεί από τις επόμενες ενεργειακές κρίσεις με περισσότερο φυσικό αέριο, αλλά με περισσότερα δίκτυα, περισσότερες διασυνδέσεις και ταχύτερο εξηλεκτρισμό σε όλους τους τομείς της οικονομίας.
Πηγή: capital.gr
