Τι αλλάζει για ιδιοκτήτες και δήμους
Σημαντικές αλλαγές στη φορολόγηση της ακίνητης περιουσίας φέρνει ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ο οποίος βρίσκεται ήδη σε δημόσια διαβούλευση και προβλέπει την εφαρμογή ενός νέου συστήματος δημοτικών και περιφερειακών επιβαρύνσεων από την 1η Ιανουαρίου 2027. Το νέο πλαίσιο έχει ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από ιδιοκτήτες ακινήτων και φορείς της αγοράς, με την ΠΟΜΙΔΑ να κάνει λόγο για «Αυτοδιοικητικό ΕΝΦΙΑ».
Γράφει η Λόλα Γάτσιου από την «Πολιτεία Θεσσαλών» Κυριακή 31 Μαϊου 2026
Το νέο Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης θα επιβάλλεται επί της συνολικής αξίας κάθε είδους ακίνητης περιουσίας που βρίσκεται εντός των ορίων των δήμων. Θα αφορά ακίνητα εντός σχεδίου πόλης, οικισμούς προ του 1923 και περιοχές κάτω των 2.000 κατοίκων, ενώ θα επεκτείνεται και σε κτίσματα εκτός σχεδίου, με ειδικό τρόπο υπολογισμού της αξίας.
Παράλληλα, προβλέπεται επιβολή ακόμη και στο δικαίωμα υψούν («αέρας»), εφόσον αυτό περιλαμβάνεται σε συμβόλαια μεταβίβασης.
Από το τέλος εξαιρούνται ακίνητα του Δημοσίου, ναοί, μονές, κοινωφελή ιδρύματα, μη κερδοσκοπικοί φορείς, αθλητικά σωματεία, διπλωματικές αποστολές και διεθνείς οργανισμοί, ενώ απαλλαγές προβλέπονται για κοινόχρηστους χώρους πολυκατοικιών, διατηρητέα χωρίς εισόδημα, μνημεία, σταβλικές εγκαταστάσεις και ακίνητα που τελούν υπό πολεοδομικές ή αρχαιολογικές δεσμεύσεις.
Από το 2027 εισάγεται νέος αυτοδιοικητικός φόρος ακινήτων («Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης») που
θα επιβάλλεται επιπλέον του ήδη υπάρχοντος ΕΝΦΙΑ, γεγονός που σημαίνει ότι οι ιδιοκτήτες θα
επιβαρύνονται με δύο παράλληλες φορολογικές χρεώσεις για την ακίνητη περιουσία τους
Υπολογισμός και είσπραξη
Ο υπολογισμός του νέου τέλους θα γίνεται με βάση τα τετραγωνικά μέτρα, την τιμή ζώνης και τον συντελεστή παλαιότητας, κατά τα πρότυπα του συστήματος αντικειμενικού προσδιορισμού αξιών. Σε περιοχές όπου δεν υπάρχουν καθορισμένες τιμές ζώνης, ο προσδιορισμός θα γίνεται από τους δήμους με χρήση φορολογικών και κτηματολογικών δεδομένων.
Υπόχρεοι καταβολής θα είναι οι ιδιοκτήτες κατά την 1η Ιανουαρίου κάθε έτους, ενώ σε περιπτώσεις επικαρπίας ή νομής η επιβάρυνση θα μεταφέρεται στον επικαρπωτή ή νομέα.
Η είσπραξη θα γίνεται μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος, όπως συμβαίνει σήμερα με το ΤΑΠ. Οι δήμοι θα αποστέλλουν τα στοιχεία στον ΔΕΔΔΗΕ και το ποσό θα κατανέμεται στους λογαριασμούς του έτους.
Κυρώσεις
Στο νομοσχέδιο επίσης προβλέπονται και αυστηρές κυρώσεις. Σε περίπτωση μη πληρωμής τριών συνεχόμενων μηνιαίων λογαριασμών ή ενός τριμηνιαίου, προβλέπεται διακοπή ηλεκτροδότησης μέχρι την εξόφληση των οφειλών.
Τι καταργείται
Με βάση το σχέδιο νόμου, από το 2027 καταργούνται το Τέλος Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ), και ο Φόρος Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων.
Στη θέση τους εισάγονται δύο νέα τέλη υπέρ της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης (ΤΤΑ) υπέρ των δήμων, και το Τέλος Περιφερειακής Ανάπτυξης υπέρ των περιφερειών
Τα τέλη θα υπολογίζονται με βάση την αντικειμενική αξία των ακινήτων και θα εισπράττονται μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος, όπως συνέβαινε και με το ΤΑΠ.
Οι νέοι συντελεστές
Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, το δημοτικό τέλος θα κυμαίνεται από 0,3‰ έως 0,7‰, ανάλογα με την απόφαση κάθε δήμου, ενώ μαζί με την περιφερειακή επιβάρυνση ο συνολικός συντελεστής μπορεί να φτάσει έως και το 1,05‰ της αντικειμενικής αξίας.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το νέο σύστημα ενισχύει την οικονομική αυτοτέλεια των ΟΤΑ, δίνοντας σε δήμους και περιφέρειες περισσότερους ίδιους πόρους για έργα και υπηρεσίες.
Γιατί γίνεται λόγος για «δεύτερο ΕΝΦΙΑ»
Οι αντιδράσεις επικεντρώνονται στο γεγονός ότι ο κρατικός ΕΝΦΙΑ δεν καταργείται. Έτσι, οι ιδιοκτήτες θα συνεχίσουν να πληρώνουν τον υφιστάμενο φόρο ακινήτων προς το κράτος, ενώ παράλληλα θα επιβαρύνονται και με τα νέα αυτοδιοικητικά τέλη.
Η ΠΟΜΙΔΑ εκτιμά ότι σε πολλές περιπτώσεις η συνολική επιβάρυνση μπορεί να είναι διπλάσια ή και τριπλάσια σε σχέση με το σημερινό ΤΑΠ, ειδικά σε περιοχές με υψηλές αντικειμενικές αξίες.
Ποιοι θα επιβαρυνθούν περισσότερο
Οι μεγαλύτερες επιβαρύνσεις αναμένεται να αφορούν: ιδιοκτήτες ακινήτων σε ακριβές αστικές περιοχές, επαγγελματικά ακίνητα, πολυκατοικίες και μεγάλα ακίνητα υψηλής αξίας, ιδιοκτήτες με πολλά ακίνητα.
Παράλληλα, εκφράζονται φόβοι ότι μέρος του κόστους θα μετακυλιστεί στα ενοίκια, επιβαρύνοντας περαιτέρω την ήδη πιεσμένη στεγαστική αγορά.
Το κυβερνητικό επιχείρημα
Το Υπουργείο Εσωτερικών φέρεται να θεωρεί ότι το νέο μοντέλο θα φέρει την Ελλάδα πιο κοντά σε ευρωπαϊκά πρότυπα τοπικής φορολόγησης, όπου οι δήμοι διαθέτουν μεγαλύτερη οικονομική ανεξαρτησία και λιγότερη εξάρτηση από τον κρατικό προϋπολογισμό.
Υποστηρικτές της μεταρρύθμισης σημειώνουν ότι τα έσοδα θα μπορούν να χρηματοδοτήσουν: έργα υποδομών, καθαριότητα, φωτισμό, κοινωνικές υπηρεσίες, τοπικές αναπλάσεις.
Αντιδράσεις και πολιτικό κόστος
Το θέμα έχει ήδη προκαλέσει πολιτική αντιπαράθεση, καθώς αντιπολίτευση και φορείς ακινήτων μιλούν για νέα φορολογική επιβάρυνση σε μια περίοδο υψηλού κόστους ζωής. Στα κοινωνικά δίκτυα και σε διαδικτυακές κοινότητες καταγράφονται έντονες αντιδράσεις πολιτών που κάνουν λόγο για «διπλό χαράτσι» στην ιδιοκτησία.
Παράλληλα, η κυβέρνηση επιχειρεί να ισορροπήσει το μέτρο με εξαγγελίες για κατάργηση ή μείωση του κρατικού ΕΝΦΙΑ σε μικρούς οικισμούς έως 1.500 κατοίκων από το 2027, κάτι που αφορά περίπου 1 εκατομμύριο πολίτες.
