Σε απόγνωση οι Θεσσαλοί αγρότες για τα προβλήματα των δορυφορικών ελέγχων που οδηγούν σε μπλοκάρισμα πληρωμών

Συνεταιρισμοί καταγγέλλουν σοβαρές δυσλειτουργίες στο σύστημα ελέγχου των δηλώσεων ΟΣΔΕ, προειδοποιώντας για απώλεια εισοδήματος και αποκλεισμό χιλιάδων παραγωγών από τις ενισχύσεις

Συγκέντρωση με τρακτέρ στον κυκλικό κόμβο Πλατυκάμπου την προσεχή Τρίτη με χαρακτηριστικά προαναγγελίας νέων κινητοποιήσεων

Έντονη αναστάτωση επικρατεί στον αγροτικό κόσμο, καθώς πληθαίνουν οι καταγγελίες για σοβαρά προβλήματα στη διαδικασία ελέγχου των δηλώσεων ΟΣΔΕ μέσω του δορυφορικού συστήματος monitoring. Δεκαεπτά αγροτικοί συνεταιρισμοί της Θεσσαλίας κάνουν λόγο για μια κατάσταση που απειλεί άμεσα τις πληρωμές των παραγωγών, λίγες μόλις ημέρες πριν από την κρίσιμη προθεσμία της 30ής Ιουνίου για την ολοκλήρωση των διαδικασιών που προβλέπει η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Γράφει ο Τάσος Κουρκούμπας από την «Πολιτεία Θεσσαλών» Κυριακή 31 Μαϊου 2026

Σύμφωνα με τους συνεταιρισμούς, το τελευταίο διάστημα εμφανίζονται αιφνιδιαστικά νέα ευρήματα σε αγροτεμάχια που είχαν δηλωθεί κανονικά στην Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης 2025. Τα αγροτεμάχια αυτά χαρακτηρίζονται από το σύστημα ως «μη επιβεβαιωμένες καλλιέργειες», με αποτέλεσμα να δεσμεύονται πληρωμές και να δημιουργείται αβεβαιότητα για χιλιάδες παραγωγούς.

Οι εκπρόσωποι των αγροτών τονίζουν ότι η ενημέρωση έγινε καθυστερημένα, χωρίς επαρκείς οδηγίες και χωρίς να δοθεί ο απαραίτητος χρόνος για την υποβολή στοιχείων τεκμηρίωσης. Όπως υποστηρίζουν, πολλοί παραγωγοί πληροφορήθηκαν ξαφνικά ότι οι καλλιέργειές τους εμφανίζονται ως «κίτρινες» ή «κόκκινες» στις δορυφορικές απεικονίσεις, γεγονός που μεταφράζεται σε πιθανή απώλεια ενισχύσεων.

Καλλιέργειες στο στόχαστρο των αλγορίθμων

Το μεγαλύτερο πρόβλημα, όπως αναφέρουν οι συνεταιρισμοί, είναι ότι το σύστημα αδυνατεί σε αρκετές περιπτώσεις να αποτυπώσει την πραγματική εικόνα της καλλιέργειας. Ιδιαίτερα ευάλωτες εμφανίζονται οι όψιμες καλλιέργειες, τα μικρά ή κατακερματισμένα αγροτεμάχια, αλλά και οι εκτάσεις όπου συνυπάρχουν διαφορετικά στάδια παραγωγής.Παραγωγοί δηλώνουν ότι καλούνται σήμερα να αποδείξουν την ύπαρξη καλλιεργειών που είχαν πραγματοποιηθεί μήνες πριν, παρότι οι καλλιέργειες έχουν ήδη συγκομιστεί ή αλλάξει μορφή. Αυτό, όπως επισημαίνουν, καθιστά πρακτικά αδύνατη την τεκμηρίωση, ειδικά όταν οι ειδοποιήσεις αποστέλλονται με τόσο μεγάλη καθυστέρηση.

Οι συνεταιρισμοί κάνουν λόγο για έναν μηχανισμό που αντί να λειτουργεί υποστηρικτικά, εξελίσσεται σε παράγοντα αποκλεισμού. Υπογραμμίζουν ότι το monitoringσχεδιάστηκε ως εργαλείο ελέγχου και διασταύρωσης στοιχείων και όχι ως σύστημα αυτόματης τιμωρίας των αγροτών μέσω αμφισβητούμενων δορυφορικών ενδείξεων.

Ιδιαίτερα επικριτικοί εμφανίζονται απέναντι στη λογική της πλήρους δέσμευσης πληρωμών για μικρές αποκλίσεις. Σε αρκετές περιπτώσεις, όπως αναφέρουν, ένα ελάχιστο τμήμα αγροτεμαχίου που εντοπίζεται εκτός ορίων ανοχής είναι αρκετό για να μπλοκάρει ολόκληρη την ενίσχυση. Ακόμη πιο σοβαρό θεωρείται το γεγονός ότι όταν εντοπίζεται πρόβλημα σε ένα μόνο τεμάχιο, μπορεί να «παγώσει» συνολικά η δήλωση του παραγωγού.

Καθυστερημένες ειδοποιήσεις

Με ανακοίνωσή της η Εθνική Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΘΕΑΣ) επισήμανε ότι βασική αιτία του προβλήματος είναι η εκπρόθεσμη ενημέρωση των παραγωγών. Όπως αναφέρει, οι ειδοποιήσεις για τα σφάλματα στάλθηκαν πολύ αργότερα από τις προθεσμίες που προβλέπει το θεσμικό πλαίσιο, δηλαδή μετά την ολοκλήρωση ή σχεδόν μετά το τέλος της διαδικασίας υποβολής των δηλώσεων ΟΣΔΕ.

Την ίδια στιγμή, προβλήματα καταγράφονται και στη λειτουργία της εφαρμογής Agrisnap-GR, μέσω της οποίας οι παραγωγοί καλούνται να αποστείλουν φωτογραφίες με γεωσήμανση για να αποδείξουν την ύπαρξη της καλλιέργειας. Σύμφωνα με τις καταγγελίες, η εφαρμογή παρουσιάζει δυσλειτουργίες, ενώ οι αγρότες καλούνται να φωτογραφίσουν εκτάσεις πολύ καιρό μετά την ολοκλήρωση της καλλιεργητικής περιόδου.

Επιπλέον, οι συνεταιρισμοί υποστηρίζουν ότι υπάρχουν σοβαρά ζητήματα στην αξιολόγηση των δεδομένων από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Αναφέρουν ότι τόσο η φωτοερμηνεία των δορυφορικών εικόνων όσο και οι γεωχωρικές μετρήσεις οδηγούν συχνά σε λανθασμένα συμπεράσματα σχετικά με την επιλεξιμότητα των εκτάσεων.

Για να ενισχύσουν τα επιχειρήματά τους, τονίζουν ότι πολλοί παραγωγοί διαθέτουν ισχυρά αποδεικτικά στοιχεία, όπως τιμολόγια αγοράς σπόρων, παραστατικά παράδοσης προϊόντων, ακόμη και φωτογραφικό υλικό από drone, που καταγράφει τη διαδοχική εξέλιξη των καλλιεργειών κατά τη διάρκεια της χρονιάς.

Ο φόβος των κυρώσεων

Το κλίμα στον αγροτικό κόσμο χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα βαρύ. Οι παραγωγοί βρίσκονται μπροστά στο δίλημμα είτε να αποδεχθούν την περικοπή ή αφαίρεση ενισχύσεων είτε να προχωρήσουν σε ένσταση με τον φόβο επιβολής πρόσθετων κυρώσεων σε περίπτωση απόρριψης.

Οι συνεταιρισμοί υποστηρίζουν ότι η κατάσταση αυτή δημιουργεί τεράστια ανασφάλεια σε μια περίοδο όπου το κόστος παραγωγής παραμένει υψηλό και η ρευστότητα των εκμεταλλεύσεων βρίσκεται ήδη υπό πίεση. Για πολλούς αγρότες, οι άμεσες ενισχύσεις αποτελούν βασικό εργαλείο επιβίωσης, ιδιαίτερα σε χρονιές με αυξημένα έξοδα και χαμηλές τιμές παραγωγού.

Παράλληλα, εκφράζονται φόβοι ότι τα προβλήματα δεν περιορίζονται μόνο στη Θεσσαλία, αλλά αφορούν το σύνολο της χώρας. Σύμφωνα με όσα μεταφέρουν εκπρόσωποι αγροτικών συλλόγων, σε ορισμένες καλλιέργειες, όπως τα όσπρια, οι δορυφορικοί έλεγχοι φέρονται να βγάζουν εκτός επιδότησης έως και το 80%-85% των δικαιούχων.

Οι παραγωγοί υπογραμμίζουν ότι η καλλιεργητική δραστηριότητα αποδεικνύεται εύκολα μέσα από φορολογικά παραστατικά, τιμολόγια και συμβάσεις παράδοσης προϊόντων. Για τον λόγο αυτό ζητούν τα στοιχεία αυτά να αναγνωρίζονται ως ισχυρά αποδεικτικά μέσα για την καταβολή των ενισχύσεων.

Τα αιτήματα των συνεταιρισμών

Οι 17 αγροτικοί συνεταιρισμοί της Θεσσαλίας ζητούν άμεσες παρεμβάσεις από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ώστε να αποκατασταθεί η ομαλή διαδικασία πληρωμών.Μεταξύ άλλων, ζητούν να πραγματοποιηθεί άμεσα η πληρωμή όλων των επιλέξιμων εκτάσεων χωρίς να λαμβάνονται υπόψη προβληματικές ενδείξεις ετερογένειας που, όπως υποστηρίζουν, εμφανίζονται λανθασμένα στα περισσότερα αγροτεμάχια.

Παράλληλα, απαιτούν επανέλεγχο των τεμαχίων που εμφανίζουν εύρημα «μη άροση-κοπή», καθώς και διαχωρισμό των προβληματικών αγροτεμαχίων ώστε να μην δεσμεύεται ολόκληρη η δήλωση ενός παραγωγού για ένα μόνο εύρημα.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην ανάγκη παράτασης των προθεσμιών, τόσο για διορθώσεις στις δηλώσεις ΟΣΔΕ όσο και για την υποβολή φωτογραφιών και ενστάσεων. Οι συνεταιρισμοί θεωρούν απαραίτητο να δοθεί πραγματικό δικαίωμα προσφυγής χωρίς τον φόβο νέων ποινών.

Επιπλέον, ζητούν να λαμβάνονται υπόψη ως αποδεικτικά στοιχεία οι παραδόσεις προϊόντων, ειδικά στις περιπτώσεις συνδεδεμένων ενισχύσεων όπου απαιτείται συγκεκριμένο πλαφόν παραγωγής.

Μέχρι το Μέγαρο Μαξίμου

Η ένταση που έχει δημιουργηθεί οδηγεί πλέον τους αγρότες σε νέες παρεμβάσεις και κινητοποιήσεις. Οπως σημειώνουν εκπρόσωποι αγροτικών συλλόγων της Θεσσαλίας, πρόθεσή τους είναι να επιδιώξουν ενημέρωση ακόμη και του πρωθυπουργού, σε μια προσπάθεια να βρεθεί πολιτική λύση πριν χαθούν οριστικά οι πληρωμές.

Ήδη έχει αποσταλεί σχετική επιστολή προς το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, ενώ μέσα στις επόμενες ημέρες προγραμματίζονται συναντήσεις για τον συντονισμό των επόμενων κινήσεων. Το πρόβλημα άλλωστε έχει λάβει πανελλαδικές διαστάσεις και αν δεν υπάρξουν άμεσες διορθωτικές κινήσεις, οι αντιδράσεις θα ενταθούν.

Ήδη μέσα σε αυτό το κλίμα, αγρότες της Θεσσαλίας προχωρούν σε νέα κινητοποίηση. Μετά από μαζική σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στον Πλατύκαμπο, αποφασίστηκε συγκέντρωση με τρακτέρ στον κυκλικό κόμβο της περιοχής στις 5:30 το απόγευμα της προσεχούς Τρίτη.

Στη σύσκεψη,αγρότες από χωριά της ευρύτερης περιοχής, οι οποίοι περιέγραψαν μια ασφυκτική κατάσταση για τον πρωτογενή τομέα. Όπως ανέφεραν, το αυξημένο κόστος παραγωγής, οι χαμηλές τιμές στα προϊόντα, οι ζημιές από καιρικά φαινόμενα και οι καθυστερήσεις στις αποζημιώσεις έχουν ήδη εξαντλήσει τις αντοχές του αγροτικού κόσμου.

Οι συμμετέχοντες υποστήριξαν ότι οι δυσλειτουργίες στο σύστημα monitoringήρθαν να προστεθούν σε μια ήδη δύσκολη πραγματικότητα, δημιουργώντας νέο κύμα αβεβαιότητας για το μέλλον των εκμεταλλεύσεων.

Με τα τρακτέρ να ετοιμάζονται ξανά για τους δρόμους, οι αγρότες στέλνουν μήνυμα ότι θεωρούν πλέον αναγκαίες τις άμεσες πολιτικές παρεμβάσεις, προκειμένου να προστατευθεί το εισόδημά τους και να διασφαλιστεί ότι δεν θα χαθούν ενισχύσεις για πραγματικά καλλιεργημένες εκτάσεις.