Σε κρίσιμο σταυροδρόμι για το παραγωγικό της μοντέλο βρίσκεται η Θεσσαλία, καθώς η Περιφέρεια παρουσίασε τα αποτελέσματα της μεγάλης ερευνητικής μελέτης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) με τίτλο «Σχεδιάζοντας το Μέλλον: Αγροτική παραγωγή, δυνατότητες και προκλήσεις», στο πλαίσιο εκδήλωσης στη Λάρισα. Η έρευνα αναδεικνύει τις βαθιές μεταβολές που απαιτούνται στον πρωτογενή τομέα, αλλά κυρίως τα όρια και τις προϋποθέσεις της μετάβασης που επιθυμούν οι ίδιοι οι παραγωγοί.
Όπως προκύπτει από τα βασικά συμπεράσματα, το μέλλον της αγροτικής παραγωγής στη Θεσσαλία δεν μπορεί να στηριχθεί αποκλειστικά σε τεχνικές παρεμβάσεις ή σε έναν γραμμικό εκσυγχρονισμό. Αντίθετα, απαιτείται μια ολιστική προσέγγιση που θα συνδυάζει περιβαλλοντική βιωσιμότητα, οικονομική ανθεκτικότητα και κοινωνική δικαιοσύνη, μέσα από συμμετοχικές και θεσμικά αξιόπιστες διαδικασίες σχεδιασμού.
Κεντρικό εύρημα της έρευνας αποτελεί η ξεκάθαρη προτίμηση των παραγωγών σε σενάρια «ελεγχόμενης μετάβασης». Οι αγρότες αναγνωρίζουν την ανάγκη προσαρμογής στις νέες κλιματικές και οικονομικές συνθήκες, ωστόσο ζητούν αλλαγές που δεν θα αυξάνουν το ρίσκο της παραγωγής ούτε θα απειλούν την οικονομική τους ασφάλεια. Προκρίνουν λύσεις που επιτρέπουν σταδιακό μετασχηματισμό, με τεχνολογικό εκσυγχρονισμό και εξοικονόμηση πόρων, χωρίς ριζική ανατροπή των υφιστάμενων καλλιεργητικών πρακτικών.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην κρίση εμπιστοσύνης απέναντι στους θεσμούς. Οι παραγωγοί εμφανίζονται επιφυλακτικοί απέναντι σε πολιτικές που θεωρούν ότι δεν λαμβάνουν υπόψη την τοπική πραγματικότητα, ενώ εκφράζουν ανησυχίες για τη γραφειοκρατία και την αποτελεσματικότητα των ευρωπαϊκών εργαλείων βιωσιμότητας. Ζητούν σταθερότητα, μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και σαφείς κανόνες.
Εξίσου κρίσιμο εύρημα αποτελεί η έντονη αίσθηση ανισότητας μεταξύ περιοχών και παραγωγικών ομάδων, κυρίως ως προς την πρόσβαση σε νερό και υποδομές. Οι εδαφοκλιματικές διαφοροποιήσεις και οι συνέπειες των φυσικών καταστροφών έχουν εντείνει το αίσθημα αδικίας, αναδεικνύοντας την ανάγκη στοχευμένων παρεμβάσεων ανά Περιφερειακή Ενότητα.
Σε επίπεδο πολιτικής στρατηγικής, η Περιφέρεια Θεσσαλίας αναδεικνύεται ως καθοριστικός θεσμικός κόμβος για τον συντονισμό ενός νέου παραγωγικού μοντέλου. Η έρευνα εισηγείται την ενίσχυση των συνεταιρισμών, τη δημιουργία συμβουλευτικών δομών υποστήριξης και τη λειτουργία παρατηρητηρίου τιμών, ώστε να ενισχυθεί η διαφάνεια και η διαπραγματευτική δύναμη των παραγωγών.
Παράλληλα, αναδεικνύεται ως αναγκαία η επένδυση στην εκπαίδευση και στην ποιότητα των προϊόντων, καθώς και στην καλύτερη διαχείριση των φυσικών πόρων, με έμφαση στην εξοικονόμηση νερού.
Συνολικά, το βασικό συμπέρασμα της μελέτης είναι ότι η αγροτική μετάβαση στη Θεσσαλία δεν μπορεί να επιβληθεί από τα πάνω, αλλά πρέπει να οικοδομηθεί από τη βάση, με συμμετοχή των ίδιων των παραγωγών. Μόνο έτσι μπορεί να διασφαλιστεί ένα βιώσιμο, δίκαιο και ανθεκτικό αγροδιατροφικό μέλλον.
www.ertnews.gr
Πηγή: ertnews.gr
