Νέες προκλητικές αναφορές για το Αιγαίο και τη λεγόμενη “Γαλάζια Πατρίδα” καταγράφονται στα τουρκικά μέσα ενημέρωσης, με αφορμή το υπό προετοιμασία νομοσχέδιο της Άγκυρας για τις θαλάσσιες ζώνες.
Τουρκικά δημοσιεύματα παρουσιάζουν το σχέδιο νόμου όχι ως μια απλή τεχνική ρύθμιση, αλλά ως θεσμικό εργαλείο με το οποίο η Τουρκία επιχειρεί να ενσωματώσει στο εσωτερικό της δίκαιο τις πάγιες διεκδικήσεις της σε Αιγαίο, Ανατολική Μεσόγειο και Μαύρη Θάλασσα.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το αφήγημα περί “152 νησιών, νησίδων και βραχονησίδων με ακαθόριστο καθεστώς”, το οποίο επαναφέρουν τουρκικοί κύκλοι, επιχειρώντας να συνδέσουν τη “Γαλάζια Πατρίδα” με ζητήματα κυριαρχίας στο Αιγαίο.
Σύμφωνα με το A Haber, το οποίο αφιέρωσε εκτενές θέμα στο ζήτημα, η Άγκυρα κινείται προς μια νομοθετική ρύθμιση για τις θαλάσσιες περιοχές δικαιοδοσίας, με αναφορές σε υφαλοκρηπίδα, ΑΟΖ και χωρικά ύδατα. Το τουρκικό μέσο υποστηρίζει ότι η εξέλιξη έχει προκαλέσει “πανικό” στην Ελλάδα, υιοθετώντας τη γνωστή ρητορική που συχνά χρησιμοποιείται στον τουρκικό δημόσιο λόγο για τα ελληνοτουρκικά.
“Μπορούμε να έχουμε σημαία σε αυτά τα νησιά”
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλούν οι δηλώσεις του στρατιωτικού αναλυτή Κεμάλ Ολτσάρ στο A Haber, ο οποίος υποστήριξε ότι η Τουρκία, μετά την ψήφιση του νόμου, θα μπορούσε να αποκτήσει δυνατότητα να προχωρήσει σε κινήσεις σε νησιά, νησίδες και βραχονησίδες που η Άγκυρα χαρακτηρίζει ως “ακαθόριστου καθεστώτος”.
Ο ίδιος ανέφερε ότι, με βάση την τουρκική προσέγγιση, η πολιτική ηγεσία θα μπορούσε να ισχυριστεί πως ορισμένες περιοχές βρίσκονται εντός τουρκικής θαλάσσιας δικαιοδοσίας και, ως εκ τούτου, να προβάλει ακόμη και δικαίωμα παρουσίας τουρκικής σημαίας.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Ολτσάρ υποστήριξε ότι θα μπορούσε να υπάρξει ακόμη και επιπλέον νομοθετική ρύθμιση με την οποία η Άγκυρα να ισχυριστεί ότι τα συγκεκριμένα 152 νησιά, νησίδες και βραχονησίδες “ανήκουν” στην Τουρκία. Πρόκειται για μια τοποθέτηση που κινείται στο γνωστό πλαίσιο των τουρκικών αμφισβητήσεων στο Αιγαίο και επαναφέρει με ένταση το ζήτημα των λεγόμενων “γκρίζων ζωνών”.
Η “Γαλάζια Πατρίδα” περνά στο εσωτερικό δίκαιο της Τουρκίας
Η τουρκική εφημερίδα Sözcü, σε άρθρο του Σαϊγκί Οζτούρκ, παρουσιάζει το υπό διαμόρφωση νομοσχέδιο ως αποτέλεσμα πολυετούς εργασίας κρατικών φορέων της Τουρκίας και ως προσπάθεια να μετατραπεί η “Γαλάζια Πατρίδα” από δόγμα και χάρτη σε θεσμικό και νομικό πλαίσιο.
Στο άρθρο φιλοξενούνται απόψεις του απόστρατου υποναυάρχου Τζιχάτ Γιαϊτζί, ενός εκ των βασικών θεωρητικών της “Γαλάζιας Πατρίδας”, ο οποίος χαρακτηρίζει το σχέδιο νόμου ως κίνηση που θα ενισχύσει τη θέση της Τουρκίας στις θάλασσες.
Σύμφωνα με την τουρκική ανάλυση, το νομοσχέδιο επιχειρεί να συγκεντρώσει κάτω από ενιαία στρατηγική ομπρέλα ζητήματα όπως τα χωρικά ύδατα, η υφαλοκρηπίδα, η ΑΟΖ, η θαλάσσια έρευνα, το περιβάλλον, οι ενεργειακές δραστηριότητες και οι θαλάσσιες δικαιοδοσίες.
Ο Γιαϊτζί υποστηρίζει ότι η Τουρκία πρέπει να περάσει από τη φάση του κράτους που “αντιδρά” στη φάση του κράτους που “θεσμοθετεί” το δικό του θαλάσσιο δίκαιο, με χάρτες, συντεταγμένες και νομικά κείμενα.
Στο στόχαστρο Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειος
Τα τουρκικά δημοσιεύματα συνδέουν ευθέως το νομοσχέδιο με το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, επιμένοντας ότι η Τουρκία πρέπει να κατοχυρώσει νομικά τις θέσεις της έναντι της Ελλάδας.
Στη Sözcü γίνεται ειδική αναφορά στο Αιγαίο, το οποίο η τουρκική πλευρά αποκαλεί “Θάλασσα των Νήσων”, με τον ισχυρισμό ότι πρόκειται για “ειδική θάλασσα” στην οποία, κατά την τουρκική θέση, δεν πρέπει να αποδίδεται πλήρης επήρεια στα ελληνικά νησιά. Η εφημερίδα σημειώνει ότι η διατήρηση των χωρικών υδάτων στα 6 μίλια στο Αιγαίο και η αναφορά στην απόφαση της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης του 1995 θεωρούνται κρίσιμα στοιχεία για την Άγκυρα.
Η συγκεκριμένη αναφορά έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η απόφαση του 1995 είναι το γνωστό τουρκικό casus belli σε περίπτωση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο στα 12 ναυτικά μίλια.
Επαναφέρουν το αφήγημα των “γκρίζων ζωνών”
Στα τουρκικά κείμενα επανέρχεται και το αφήγημα περί νησιών, νησίδων και βραχονησίδων των οποίων, σύμφωνα με την Άγκυρα, η κυριαρχία “δεν έχει μεταβιβαστεί” στην Ελλάδα με διεθνείς συνθήκες.
Η Sözcü κάνει λόγο για 152 ομάδες, που φτάνουν συνολικά τις 176 νησίδες και βραχονησίδες, ενώ το A Haber μεταφέρει τη θέση ότι η Τουρκία θα πρέπει να εξετάσει το ζήτημα στο πλαίσιο της νέας θαλάσσιας στρατηγικής της.
Πρόκειται για τη γνωστή τουρκική επιχειρηματολογία περί EGAYDAAK, με την οποία η Άγκυρα επιχειρεί εδώ και χρόνια να αμφισβητήσει ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα στο Αιγαίο, παρά το σαφές πλαίσιο που καθορίζουν οι διεθνείς συνθήκες.
Τουρκική ρητορική για έρευνες, εξορύξεις και θαλάσσια οικόπεδα
Σύμφωνα με τις αναλύσεις που αναπαράγονται στα τουρκικά μέσα, η Άγκυρα επιδιώκει να δημιουργήσει νομική βάση για την άσκηση δικαιωμάτων σε περιοχές που η ίδια εντάσσει στη “Γαλάζια Πατρίδα”.
Στο ρεπορτάζ του ΣΚΑΪ, το οποίο μετέφερε τις δηλώσεις Τούρκων αναλυτών, επισημαίνεται ότι ο νέος νόμος παρουσιάζεται από την τουρκική πλευρά ως πλαίσιο που θα δίνει δυνατότητα για έρευνες, εξορύξεις και διαγωνισμούς θαλάσσιων οικοπέδων.
Με αυτόν τον τρόπο, το τουρκικό αφήγημα δεν περιορίζεται στην πολιτική ή στρατιωτική διάσταση, αλλά συνδέεται και με την ενεργειακή στρατηγική της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο.
“Δεν είναι απλή ρύθμιση, είναι στρατηγική κίνηση”
Το κοινό στοιχείο στα δύο τουρκικά δημοσιεύματα είναι ότι παρουσιάζουν τη “Γαλάζια Πατρίδα” ως μια συνολική κρατική στρατηγική, η οποία αποκτά πλέον νομικό περίβλημα.
Η Sözcü υπογραμμίζει ότι η Τουρκία επιδιώκει να περάσει από την απλή διατύπωση θέσεων στην κατοχύρωσή τους μέσω νόμου, ενώ το A Haber προβάλλει την πιο επιθετική εκδοχή του αφηγήματος, δίνοντας έμφαση στις πιθανές κινήσεις σε νησιά και βραχονησίδες του Αιγαίου.
Η Άγκυρα, μέσω αυτής της συζήτησης, επιχειρεί να εμφανίσει τις μονομερείς της θέσεις ως δήθεν νομική κανονικότητα, δημιουργώντας κλίμα πίεσης σε Ελλάδα και Κύπρο.
Η ελληνική ανάγνωση
Για την Αθήνα, τέτοιες αναφορές δεν αποτελούν απλώς εσωτερική τουρκική συζήτηση, αλλά μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας διαμόρφωσης τετελεσμένων σε επίπεδο ρητορικής, χαρτών και νομικών ισχυρισμών.
Η επαναφορά των “152 νησιών”, η σύνδεσή τους με τη “Γαλάζια Πατρίδα” και η συζήτηση περί “δικαιώματος σημαίας” δείχνουν ότι η τουρκική πλευρά συνεχίζει να επενδύει σε ένα αφήγημα αμφισβήτησης στο Αιγαίο.
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς η Τουρκία επιχειρεί να ενσωματώσει τις διεκδικήσεις της σε εσωτερικό νόμο, δημιουργώντας ένα πλαίσιο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί στο μέλλον ως εργαλείο πίεσης σε διπλωματικό, πολιτικό και επιχειρησιακό επίπεδο.
Πηγή: capital.gr
