Στη νέα, υβριδική πραγματικότητα, η βία δεν εκδηλώνεται μόνο στο φυσικό πεδίο αλλά μεταδίδεται και «διαφημίζεται» ζωντανά μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα
Παρακολουθώντας τις εξελίξεις τόσο στην τοπική μας κοινωνία, αλλά και περισσότερο στο πανελλήνιο γίγνεσθαι, γίνεται ολοένα και πιο σαφές ότι η νεανική παραβατικότητα δεν αποτελεί πλέον μια απλή επανάληψη των συγκρούσεων του παρελθόντος. Η εικόνα των εφήβων που κάποτε έλυναν τις διαφορές τους στην αλάνα της γειτονιάς έχει αντικατασταθεί από μια νέα, υβριδική πραγματικότητα, όπου η βία δεν εκδηλώνεται μόνο στο φυσικό πεδίο αλλά μεταδίδεται και «διαφημίζεται» ζωντανά μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα. Αυτή η μετάλλαξη δεν είναι απλώς ποσοτική, είναι βαθιά ποιοτική και επηρεάζει τον πυρήνα της εφηβικής ταυτότητας που είναι η οικογένεια.
Γράφει ο Απόστολος Καψάλης από την «Πολιτεία Θεσσαλών» Κυριακή 17 Μαϊου 2026
Στην ψηφιακή εποχή που ζουν οι νέοι μας, η αναζήτηση κύρους και αποδοχής από τους συνομηλίκους έχει μετατοπιστεί από τον στενό κύκλο της τάξης ή της γειτονιάς προς ένα απροσδιόριστο και απεριόριστο ψηφιακό κοινό. Σε αυτό το περιβάλλον, τα όρια μεταξύ πραγματικότητας και εικονικού κόσμου θολώνουν επικίνδυνα.
Οι νέοι μας έχουν γαλουχηθεί με την πεποίθηση ότι μια πράξη, ακόμη και αν είναι βίαιη ή εγκληματική, αποκτά αξία μόνο αν καταγραφεί, κοινοποιηθεί και συγκεντρώσει τον απαραίτητο αριθμό από «likes» και «views». Έτσι, η ψηφιακή σκηνή μετατρέπεται σε μια αρένα επίδειξης, όπου η σκληρότητα εργαλειοποιείται για την απόσπαση εφήμερης δόξας και αυτοπροβολής.
Ένα από τα πιο ανησυχητικά φαινόμενα αυτής της νέας εποχής είναι η τάση για ψηφιακή διαπόμπευση. Ωστόσο, οφείλουμε να είμαστε εξαιρετικά προσεκτικοί. Το διαδίκτυο δεν ξεχνά ποτέ και ένα ψηφιακό αποτύπωμα ντροπής μπορεί να ακολουθεί έναν έφηβο για το υπόλοιπο της ζωής του, ωθώντας τον νομοτελειακά σε περιθωριοποίηση.
Η αντιμετώπιση αυτής της πολυσύνθετης κρίσης απαιτεί σοβαρότητα και μακρόπνοο σχεδιασμό, με επίκεντρο όχι την καταστολή, αλλά την πρόληψη μέσα στον ίδιο τον πυρήνα της κοινωνίας που ονομάζεται οικογένεια. Είναι επιτακτική ανάγκη να στηρίξουμε τους νέους γονείς, παρέχοντάς τους τα εργαλεία για να κατανοήσουν την ψυχολογία των κοινωνικών δικτύων και τον τρόπο που αυτά επηρεάζουν την ανάπτυξη του παιδικού εγκεφάλου. Οι γονείς πρέπει να λειτουργούν ως υγιή πρότυπα, αποφεύγοντας την υπερέκθεση των ίδιων των παιδιών τους στο διαδίκτυο και καλλιεργώντας περισσότερο την αξία της διαπροσωπικής επαφής.
Το σχολείο, οι διάφορες κοινότητες ακόμα και η Εκκλησία, οφείλουν να αναλάβουν ενεργό ρόλο. Το σχολείο πρέπει να μετατραπεί σε έναν χώρο όπου η ψηφιακή παιδεία και η δεοντολογία θα διδάσκονται συστηματικά, ενώ οι διάφορες κοινότητες και η Εκκλησία μπορούν να προσφέρουν την ουσιαστική αντιπρόταση της “κοινότητας” των προσώπων έναντι των απομονωμένων “ψηφιακών προφίλ”. Η καλλιέργεια της κριτικής σκέψης είναι το πιο ισχυρό ανάχωμα, διότι ο νέος , η νέα που αναγνωρίζουν την αξία τους πέρα από τις μετρικές των κοινωνικών δικτύων είναι πολύ λιγότερο πιθανό να γίνουν θύματα ή θύτες.
Μετά όλα τα παραπάνω να παραδεχθούμε ότι, η τεχνολογία δεν είναι ο εχθρός, αλλά ένα ισχυρό εργαλείο που σήμερα χρησιμοποιείται συχνά για την αναπαραγωγή της βίας. Χρέος μας είναι να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις ώστε οι νέοι της πόλης μας να βρουν νόημα και δημιουργικότητα στον πραγματικό κόσμο. Επενδύοντας στην παιδεία, στην ενδυνάμωση της οικογένειας και στην ποιότητα των σχέσεων, μπορούμε να μετατρέψουμε τον ψηφιακό χώρο από πεδίο δοκιμών βίας σε πεδίο συνεργασίας και αμοιβαίου σεβασμού, προσφέροντας στη νέα γενιά ένα μέλλον απαλλαγμένο από τον φόβο.
*Ο Απόστολος Καψάλης είναι Cybersecurity Analyst -engineer.
