Ο μετασχηματισμός των χωρών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC) από παραδοσιακούς εξαγωγείς υδρογονανθράκων σε στρατηγικούς επενδυτές των μελλοντικών ενεργειακών συστημάτων, η λεπτή γεωπολιτική ισορροπία μεταξύ Δύσης και Κίνας, καθώς και η επιτακτική ανάγκη εξεύρεσης εναλλακτικών διαδρόμων για την παράκαμψη των Στενών του Ορμούζ, βρέθηκαν στο επίκεντρο της εφ’ όλης της ύλης συνέντευξης που παραχώρησε ο γενικός γραμματέας του GCC, Α.Ε. Jasem Mohamed Al Budaiwi, στον καθηγητή Διεθνών Σχέσεων Κωνσταντίνο Φίλη.
Η συζήτηση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του συνεδρίου “Energy Transition Summit: East Med & Southeast Europe”, το οποίο διοργανώνεται στις 13 και 14 Μαΐου από τους “Financial Times” και την εφημερίδα “Καθημερινή” στο Four Seasons Astir Palace Hotel στην Αθήνα. Σε μια περίοδο εντόνων γεωπολιτικών ανακατατάξεων, ο κ. Al Budaiwi, συμμετέχοντας διαδικτυακά, ξεκαθάρισε το νέο ενεργειακό και διπλωματικό δόγμα του Κόλπου, σκιαγραφώντας παράλληλα την επόμενη ημέρα των ευρω-αραβικών σχέσεων.
Το νέο ενεργειακό μοντέλο: Από το πετρέλαιο στην καθαρή ενέργεια
Απαντώντας στο ερώτημα εάν η στρατηγική σημασία του Κόλπου φθίνει σε έναν κόσμο που κινείται προς την απανθρακοποίηση, ο γενικός γραμματέας ήταν κατηγορηματικός: η επιρροή της περιοχής δεν μειώνεται αντίθετα αποκτά έναν πιο διαφοροποιημένο και επιδραστικό ρόλο. Οι χώρες του GCC επενδύουν μαζικά σε τρεις βασικούς πυλώνες: σε έργα ηλιακής και αιολικής ενέργειας, σε τεχνολογίες καθαρού υδρογόνου και σε λύσεις δέσμευσης άνθρακα με τις προγραμματισμένες επενδύσεις στον ενεργειακό τομέα να εκτιμώνται στα 800 εκατομμύρια για τα επόμενα χρόνια.
Τα κράτη του Κόλπου έχουν θέσει σαφή και φιλόδοξα χρονοδιαγράμματα. Ενδεικτικά, η Σαουδική Αραβία στοχεύει να αυξήσει το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών στο 50% έως το 2030, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα στοχεύουν στο 35% της καθαρής ενέργειας έως το 2031, ενώ το Ομάν στο 30% με 40% έως το 2030 και 60% με 70% έως το 2040. Όπως επισήμανε ο κ. Al Budaiwi, το GCC δεν αντιμετωπίζει την ενεργειακή μετάβαση ως απειλή, αλλά ως μια ιστορική ευκαιρία να αναδιαμορφώσει το οικονομικό του μοντέλο, μειώνοντας την εξάρτηση από το πετρέλαιο και διευρύνοντας την παρουσία του στις παγκόσμιες αλυσίδες αξίας τεχνολογίας και ενέργειας.
Γεωπολιτικές ισορροπίες: Η Ευρώπη, οι ΗΠΑ και η Κίνα
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη στρατηγική εταιρική σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ΕΕ αποτελεί τον δεύτερο μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο του GCC μετά την Κίνα, με το διμερές εμπόριο αγαθών να αγγίζει τα 197 δισεκατομμύρια δολάρια το 2024 (περίπου το 12% του συνολικού παγκόσμιου εμπορίου του GCC). Παράλληλα, οι άμεσες ξένες επενδύσεις της ΕΕ στις χώρες του Κόλπου έφτασαν σχεδόν τα 285 δισεκατομμύρια το 2023, αντανακλώντας την αυξανόμενη αμοιβαία εμπιστοσύνη.
Σε ερώτηση του κ. Φίλη για το πώς το GCC ισορροπεί ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την ολοένα και πιο σημαντική Κίνα, ο κ. Al Budaiwi υπογράμμισε ότι τα κράτη του Κόλπου διατηρούν στρατηγική συνεργασία με τις ΗΠΑ, ενώ διατηρούν άριστες σχέσεις με το Πεκίνο και τις Βρυξέλλες. “Δεν το βλέπουμε από την οπτική του ανταγωνισμού, αλλά της συνεργασίας. Όλοι οι εταίροι μας κατανοούν ότι πρόκειται για μια ισορροπημένη εξωτερική πολιτική”, δήλωσε χαρακτηριστικά.
Στενά του Ορμούζ: Η αναζήτηση εναλλακτικών διαδρομών και ο ρόλος της Ελλάδας
Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία της συζήτησης αφορούσε την ασφάλεια στη Μέση Ανατολή και ειδικότερα στα Στενά του Ορμούζ, υπό το πρίσμα των πρόσφατων κλιμακώσεων. Ο γενικός γραμματέας αποκάλυψε ότι κατά τη σύνοδο των ηγετών του GCC στις 28 Απριλίου στην Τζέντα, τέθηκε επί τάπητος το ζήτημα της προετοιμασίας για ενδεχόμενη περαιτέρω κλιμάκωση στην περιοχή.
Σε ένα ξεκάθαρο μήνυμα προς τις αγορές, σημείωσε ότι το GCC βρίσκεται ήδη στα αρχικά στάδια μελέτης για την εξεύρεση εναλλακτικών επιλογών και μόνιμων διαδρόμων παράκαμψης προκειμένου να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη μεταφορά ενέργειας προς τις χώρες που εξαρτώνται από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο του Κόλπου. Κατέστησε σαφές ότι η διασφάλιση της διέλευσης στα Στενά αποτελεί ευθύνη της διεθνούς κοινότητας, καταδικάζοντας τη στάση του Ιράν.
Τέλος, ο κ. AlBudaiwi έκανε ειδική μνεία στις σχέσεις του GCC με την Ελλάδα, ευχαριστώντας την ελληνική κυβέρνηση για την “έντιμη στάση της” στο πλευρό των χωρών του Κόλπου απέναντι στην πρόσφατη κλιμάκωση, ενώ ανακοίνωσε ότι επρόκειτο να επισκεφθεί την Καλαμάτα για να παραστεί στο Europe GCC forum.
Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ
Πηγή: capital.gr
