Του Τάσου Δασόπουλου
Με τα Στενά του Ορμούζ να είναι κλειστά και τις τιμές της ενέργειας σε επίπεδα 35% υψηλότερα από τα προ του πολέμου στον Ιράν – και τις προσπάθειες για το τέλος των εχθροπραξιών να κινούνται σε θολά νερά, η ακρίβεια στην Ελλάδα διογκώνεται.
Από το 2,7% που ήταν ο πληθωρισμός τον περασμένο Φεβρουάριο, δύο μήνες μετά το ξέσπασμα της κρίσης έφτασε το 5,4% τον Απρίλιο, με την τάση να παραμένει ανοδική, λόγω καυσίμων, τροφίμων και υπηρεσιών.
Στο μεταξύ, οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου Brent, από τα 76 δολάρια το βαρέλι τον περασμένο Φεβρουάριο, έφτασαν χθες τα 107 δολάρια, με τη μέση τιμή για τους τελευταίους δύο μήνες να έχει ξεπεράσει τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Η τιμή του φυσικού αερίου, από τα 36 ευρώ ανά θερμική μεγαβατώρα πριν τον πόλεμο, έχει φτάσει σε μια μέση τιμή στα 44 ευρώ και, όσο η κρίση παρατείνεται, αργά αλλά σταθερά αυξάνεται.
Στην παρούσα φάση, το οικονομικό επιτελείο περιμένει ότι αν βρεθεί ακόμη και αύριο το πρωί μια λύση με την κρίση στο Ιράν, η κατάσταση με τη μεταφορά ενέργειας θα εξομαλυνθεί σε άλλους δύο με τρεις μήνες. Επιπλέον, σε λίγες μέρες ξεκινά επισήμως η τουριστική περίοδος, που για την Ελλάδα είναι περίοδος υψηλού πληθωρισμού.
Αυξήσεις σε τρόφιμα και υπηρεσίες
Εκτός από τα συγκυριακά χαρακτηριστικά, όμως, ο πληθωρισμός ενισχύεται και από τα γνώριμα προβλήματα της ελληνικής αγοράς. Στα καύσιμα έχουμε την τιμή της βενζίνης πάνω από τα 2 ευρώ, ενώ η τιμή στον πετρέλαιο θέρμανσης μετριάζεται μόνο με τα 20 λεπτά της επιδότησης στο λίτρο, η οποία ισχύει μέχρι και το τέλος του μήνα, αλλά μάλλον θα πάρει παράταση.
Η ανησυχία είναι μεγαλύτερη για τον κλάδο των τροφίμων, αφού οι ενδείξεις στα υπουργεία Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών και Ανάπτυξης θέλουν την ακρίβεια να διαχέεται πιο γρήγορα πλέον στο σύνολο σχεδόν των τροφίμων από ό,τι τους προηγούμενους δύο μήνες. Έτσι, στον πληθωρισμό Μαΐου θα πρέπει να αναμένουμε αυξήσεις, εκτός από τα κρέατα, τον καφέ, τη σοκολάτα και τα παράγωγά της, και στα νωπά φρούτα και λαχανικά. Θα πρέπει να περιμένουμε και σε άλλα είδη, τα οποία είχαν ως τώρα αυξήσεις χαμηλότερες του μέσου πληθωρισμού.
Βάρος παραμένουν και οι υπηρεσίες, οι οποίες, εκτός από τα νοίκια και τις συναφείς υπηρεσίες, οι οποίες ακολουθούν τη δική τους πορεία, και τα εισιτήρια των ακτοπλοϊκών συγκοινωνιών, στα οποία οι αυξήσεις απορροφούνται από τα μέτρα στήριξης, υπάρχουν τα εισιτήρια του αεροπλάνου, η εστίαση, οι υπηρεσίες αναψυχής και ο τουρισμός, όπου οι τιμές κινούνται με τη δική τους δυναμική.
Η ζημιά για την οικονομία
Συνεπώς, ακόμη και αν η κρίση σταματήσει με μια συμφωνία αύριο το πρωί, η Ελλάδα έχει να ζήσει τουλάχιστον δύο τρίμηνα υψηλού πληθωρισμού, που θα οδηγήσουν βασικά μεγέθη της οικονομίας σε αναθεώρηση.
Η ανάπτυξη αναμένεται να αναθεωρηθεί προς τα κάτω από το 2% στο 1,8%, από το γεγονός και μόνο ότι το αδύναμο ευρώ που έχουμε αυτή τη στιγμή θα αυξήσει το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, λόγω της αυξημένης αξίας των εισαγωγών ενέργειας.
Ένα δεύτερο πλήγμα αναμένεται να δεχθεί η οικονομία από τις άμεσες ξένες επενδύσεις, οι οποίες το 2025 έφτασαν τα 12,4 δισ. ευρώ. Ως γνωστό, οι επενδύσεις σε καιρό αυξημένης αβεβαιότητας, όπως αυτή που διανύουμε, παγώνουν μέχρι να ξεκαθαρίσει η κατάσταση. Ευτυχώς, η Ελλάδα έχει να ελπίζει για φέτος στην υλοποίηση ενός Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων ύψους 17,2 δισ. ευρώ, για να ισορροπήσει την κατάσταση.
Τέλος, δημοσιονομικά όλα θα εξαρτηθούν από την παράταση της κρίσης και τα έκτακτα μέτρα στήριξης που θα απαιτηθούν για τον καιρό που θα διαρκέσει η κρίση, τα οποία, αν περάσουν ένα ποσό, θα έχουν ως αποτέλεσμα χαμηλότερο πρωτογενές πλεόνασμα.
Πηγή: capital.gr
