Του Τάσου Δασόπουλου
Πρόγραμμα από τέσσερις διαφορετικές κατευθύνσεις και με διαφορετικές ταχύτητες θα πρέπει να υλοποιήσει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών το 2027, μετά την επίσημη ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης των 36 δισ. ευρώ.
Η πρώτη προέλευση επενδύσεων μετά το επίσημο τέλος του ΤΑΑ θα είναι… το ΤΑΑ. Τα δάνεια ύψους 15 δισ. ευρώ, από τα συνολικά 17,8 δισ. ευρώ που διεκδίκησε η Ελλάδα από το Ταμείο Ανάκαμψης, τα οποία θα συμβασιοποιηθούν, θα υλοποιούν ιδιωτικές επενδύσεις και θα εκταμιεύονται σταδιακά μέχρι και το 2029, με ρυθμό της τάξης των 2,5-3 δισ. ευρώ τον χρόνο.
Πυλώνας για τις δημόσιες επενδύσεις μέχρι και το 2030 είναι το ΕΣΠΑ 2021-2027, του οποίου η υλοποίηση θα αρχίσει να επιταχύνεται μετά την ολοκλήρωση του ΤΑΑ. Από τους ήδη θεσμοθετημένους κοινοτικούς πόρους των 26 δισ. ευρώ για την Ελλάδα έχουν απορροφηθεί μέχρι τώρα 7 δισ. ευρώ σε έργα και δράσεις και απομένουν πλέον να απορροφηθούν άλλα 19 δισ. ευρώ. Συγκεκριμένα, το 2027 θα πρέπει να απορροφηθούν πόροι ύψους 6,35 δισ. ευρώ, το 2027 θα απορροφηθούν 6,85 δισ. και το 2029 7,7 δισ. ευρώ.
Νέα ώθηση δίνει η ολοκλήρωση της ανακατεύθυνσης πόρων συνολικού ύψους 2,13 δισ. ευρώ στους τέσσερις τομείς στους οποίους δίνει προτεραιότητα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (προσιτή στέγη, διαχείριση υδάτων, υποδομές διπλής χρήσης και καινοτομία), η οποία εγκρίθηκε πρόσφατα. Η έγκριση έφερε πρόωρα στα δημόσια ταμεία προκαταβολή ύψους 650 εκατ. ευρώ και παράταση ολοκλήρωσης των νέων έργων του Προγράμματος μέχρι και το 2030.
Μάλιστα νέα προγράμματα όπως το “Ανακαινίζω”, η χρηματοδότηση υποδομών, στρατιωτικές επιχειρήσεις και νέα ψηφιακά έργα, τα οποία θα ενταχθούν στο τρέχον ΕΣΠΑ με την έγκριση της ενδιάμεσης αναθεώρησης του Προγράμματος, εκτιμάται ότι θα βοηθήσουν στην ταχύτερη αξιοποίηση των πόρων.
Τα νέα ευρωπαϊκά Ταμεία
Η δεύτερη κοινοτική πρωτοβουλία από την οποία η Ελλάδα περιμένει για τον επόμενο χρόνο τουλάχιστον 650 εκατ. ευρώ είναι τα νέα Ταμεία της Ε.Ε., που χρηματοδοτούνται με έσοδα από τη διάθεση δικαιωμάτων ρύπων.
Πρώτο το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, το οποίο για το 2027 αυξάνει το χρηματοδοτούμενο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, από 6,35 δισ. ευρώ που ήταν στην πρόβλεψη στο μεσοπρόθεσμο στο πολυετές δημοσιονομικό πρόγραμμα, στα 7 δισ. ευρώ. Μάλιστα αυτή η αύξηση είναι μόνιμη και τα επόμενα έτη 2028, 2029, 2030, γιατί έχουν ενταχθεί πλέον στην εκτίμηση τα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία που ανακοινώθηκαν πριν από δύο μήνες, το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο και το Ταμείο Εκσυγχρονισμού, από τα οποία αναμένονται ετήσιες επενδύσεις ύψους 1,2 δισ. ευρώ.
Υπενθυμίζεται ότι το σχετικό νομοσχέδιο για την κατανομή των πόρων ύψους 4,7 δισ. ευρώ από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο βρίσκεται στον δρόμο για τη Βουλή. Οι δράσεις του οργανώνονται σε τρεις βασικούς πυλώνες: κτίρια, μεταφορές, άμεση εισοδηματική στήριξη. Τα έργα του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου καθώς και τα Ταμεία Εκσυγχρονισμού και Απανθρακοποίησης Νήσων που ακολουθούν θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του 2032.
Το επόμενο ΕΣΠΑ
Το επόμενο χρηματοδοτικό εργαλείο που αναμένει η Ελλάδα είναι το επόμενο ΕΣΠΑ, το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034, το οποίο σύμφωνα με την πρόταση της Κομισιόν θα φτάσει τα 26 δισ. ευρώ, δηλαδή όσο περίπου είναι το τρέχον πρόγραμμα.
Ωστόσο, κρίσιμα σημεία σε σχέση με την αρχική πρόταση της Κομισιόν είναι ότι θα πρέπει τα κονδύλια του Ταμείου Συνοχής να παραμείνουν διακριτά από τα κονδύλια των αγροτικών επιδοτήσεων. Τούτο με δεδομένο ότι η συγχώνευση των δύο κρίσιμων αυτών χρηματοδοτήσεων ενέχει κινδύνους για περιορισμούς των διαθέσιμων πόρων, με δεδομένες και τις νέες προτεραιότητες που τίθενται πια σε κεντρικό ευρωπαϊκό επίπεδο, όπως οι τομείς της άμυνας και της ψηφιακής μετάβασης.
Προς το παρόν όλα είναι ακόμη υπό διαπραγμάτευση και η συμφωνία είναι πιθανό να κλείσει επί ελληνικής προεδρίας, το δεύτερο εξάμηνο του 2027. Οι διαπραγματεύσεις έχουν μόλις ξεκινήσει και το κρίσιμο θέμα σε αυτό το χρονικό σημείο για την ελληνική πλευρά θα είναι η διατήρηση των κονδυλίων της πολιτικής συνοχής στα σημερινά επίπεδα, αφού υπάρχουν ιδέες για μείωση, με στόχο να αυξηθούν τα κονδύλια για την ψηφιακή μετάβαση άλλα και έρευνα στην άμυνα. Το σημαντικό είναι ότι με την επίτευξη συμφωνίας θα έχουμε άμεσα την είσπραξη της προκαταβολής.
Πηγή: capital.gr
