Από τη σιωπηλή αλλά διαρκή μεταβολή της ελληνικής κοινωνίας ξεκινά η ανάλυση της καθηγήτριας Αλεξάνδρα Τραγάκη, περιγράφοντας μια χώρα που «γερνά και μικραίνει» ταυτόχρονα. “Το ζητούμενο πλέον δεν είναι να επιστρέψουμε σε ένα παρελθόν δημογραφικής ανάπτυξης, αλλά να σχεδιάσουμε συνειδητά το μέλλον μιας κοινωνίας που αλλάζει ριζικά”, επισήμανε μιλώντας στην ΕΡΤ Βόλου
Αυτό είναι και το θέμα που θα αναπτύξει η κ. Τραγάκη στην εκδήλωση του Δικηγορικού Συλλόγου Βόλου την Πέμπτη 7 Μαΐου στις 19:15 στην Κεντρική Βιβλιοθήκη Βόλου, κτήριο Σπίρερ, Μικρασιατών 81. Η κ. Τραγάκη είναι Καθηγήτρια Οικονομικής Δημογραφίας στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο. Συντονιστής – επιμελητής της εκδήλωσης θα είναι ο Ματθαίος Παλαιογιάννης, Δικηγόρος Βόλου. Την εκδήλωση θα παρουσιάσει η Ερασμία Καλαφάτη, Δικηγόρος, Β’ Αντιπρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Βόλου. Χαιρετισμό θα απευθύνει η Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Βόλου Αργυρώ Χρυσοχού.
Η Ελλάδα έχει χάσει περίπου 500.000 κατοίκους από το 2001, ενώ ο μισός πληθυσμός είναι πλέον άνω των 46 ετών. Την ίδια στιγμή, αυξάνεται συνεχώς το ποσοστό των πολιτών άνω των 65 και κυρίως των άνω των 80 ετών, διαμορφώνοντας μια κοινωνία με έντονα χαρακτηριστικά γήρανσης.
Παρότι αυτή η εξέλιξη δεν γίνεται πάντα άμεσα αντιληπτή στην καθημερινότητα, αποτυπώνεται σε κρίσιμους τομείς: λιγότεροι νέοι στην αγορά εργασίας, μεγαλύτερη πίεση στο ασφαλιστικό σύστημα και αυξανόμενες ανάγκες φροντίδας για τους ηλικιωμένους. Βασική αιτία αποτελεί η σταθερά χαμηλή γονιμότητα, μια τάση που διαρκεί πάνω από τέσσερις δεκαετίες και δεν αποτελεί ελληνική ιδιαιτερότητα, αλλά κοινό χαρακτηριστικό των περισσότερων ανεπτυγμένων κοινωνιών.
Η καθηγήτρια επισημαίνει ότι το ζήτημα δεν εξηγείται πλέον απλοϊκά από τη συμμετοχή των γυναικών στην εργασία. Αντιθέτως, οι γυναίκες με σταθερή επαγγελματική πορεία συχνά αποκτούν περισσότερα παιδιά από εκείνες που βιώνουν εργασιακή αβεβαιότητα. Οι βαθύτερες αιτίες εντοπίζονται στην οικονομική ανασφάλεια, τις διαδοχικές κρίσεις που βιώνει η νεότερη γενιά, αλλά και σε αλλαγές στις αξίες και στον τρόπο ζωής.
Ανασχεδιασμός της κοινωνίας με βάση τη μακροζωία
Ωστόσο, ακόμη και αν ληφθούν μέτρα ενίσχυσης των γεννήσεων, τα αποτελέσματα δεν θα είναι άμεσα. Με τους θανάτους να υπερβαίνουν κατά πολύ τις γεννήσεις, η πληθυσμιακή συρρίκνωση θα συνεχιστεί για χρόνια. Όπως τονίζει η ίδια, «αργήσαμε να δράσουμε και θα αργήσουμε να δούμε αποτελέσματα».
Μπροστά σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, η πολιτική δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο σε κίνητρα για την αύξηση των γεννήσεων. Η καθηγήτρια προτείνει μια πιο ρεαλιστική και πολυεπίπεδη προσέγγιση: ανασχεδιασμό της κοινωνίας με βάση τη μακροζωία. Αυτό σημαίνει αλλαγές στο μοντέλο ζωής και εργασίας, με μεγαλύτερη διάρκεια επαγγελματικής δραστηριότητας, δια βίου εκπαίδευση και ευέλικτες φάσεις μεταξύ εργασίας και ανάπαυσης.
Κομβικό ζήτημα αναδεικνύεται η φροντίδα των ηλικιωμένων, ιδιαίτερα σε μια εποχή όπου όλο και περισσότεροι άνθρωποι γερνούν χωρίς οικογενειακή στήριξη. «Δεν μπορούμε να αφήσουμε την εξέλιξη αυτή στην τύχη», σημειώνει, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για οργανωμένες δομές φροντίδας και νέες μορφές κοινωνικής συνοχής.
Η πρόκληση για την πολιτεία είναι διπλή: αφενός να στηρίξει όσους επιθυμούν να αποκτήσουν παιδιά, αφετέρου να προσαρμόσει εγκαίρως τις πολιτικές της σε μια κοινωνία που θα αποτελείται από λιγότερους νέους και περισσότερους ηλικιωμένους. Σε αυτή τη μετάβαση, η γήρανση δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως πρόβλημα, αλλά και ως αποτέλεσμα μιας θετικής εξέλιξης: της αυξημένης διάρκειας και ποιότητας ζωής.
Το ζητούμενο πλέον δεν είναι να επιστρέψουμε σε ένα παρελθόν δημογραφικής ανάπτυξης, αλλά να σχεδιάσουμε συνειδητά το μέλλον μιας κοινωνίας που αλλάζει ριζικά.
www.ertnews.gr
Πηγή: ertnews.gr
