Του Νίκου Κωτσικόπουλου
Η αγορά προεξόφλησε την πρώτη αύξηση επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας κατά 0,25 ποσοσταίες μονάδες και η πορεία του euribor τριμήνου δείχνει ότι δεν περιμένει τη σύνοδο της ΕΚΤ στις 11 Ιουνίου, για να μάθει τις αποφάσεις. Έχει αρχίσει και τιμολογεί.
Ειδικότερα, το euribor τριμήνου από την προηγούμενη σύνοδο της ΕΚΤ στις 30 Ιουνίου έχει ήδη ανέλθει στο επίπεδο του 2,20% (για την ακρίβεια στο 2,199%). Η αγορά δηλαδή έχει τιμολογήσει κατά τα 4/5 την πρώτη αύξηση, η οποία περνά ήδη στο κόστος χρήματος και ξεκινά να λειτουργεί περιοριστικά, αν και ακόμη σε πολύ ήπια επίπεδα.
Το χαμηλότερο σημείο του euribor τριμήνου τον Απρίλιο ήταν στο 2,075% την 1η του μήνα, ενώ το υψηλότερο ήταν στις 14 Απριλίου στο 2,243%. Στη συνέχεια, στο δεύτερο δεκαπενθήμερο του μήνα, δεν υποχώρησε ποτέ κάτω από το 2,15%, παραμένοντας σε ρεαλιστικά επίπεδα, σε σχέση με αυτά που έδειξαν τα στοιχεία της ΕΚΤ.
Στη συνέντευξή της, η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ, έδωσε μερικά στοιχεία για τις αγορές και το κόστος του χρήματος. Για παράδειγμα, το μέσο κόστος έκδοσης ομολόγων στην αγορά αυξήθηκε στο 3,9% το Μάρτιο, από 3,5% τον Φεβρουάριο. Αυτό είναι ένδειξη ότι το κόστος του χρήματος αυξήθηκε. Οι επιχειρήσεις που εκδίδουν ομόλογα για να δανειστούν πληρώνουν μεγαλύτερα επιτόκια, όπως και οι τράπεζες.
Τα τραπεζικά επιτόκια των δανείων δεν σημείωσαν σοβαρές αλλαγές τον Φεβρουάριο, αλλά η χρονική υστέρηση αυτών των στοιχείων δεν βοηθάει για να έχουμε έγκυρη εικόνα για τον Μάρτιο και τον Απρίλιο. Ωστόσο, παρατηρείται ήδη μια ελαφρώς πιο συγκρατημένη στάση στις χρηματοδοτήσεις σε όλη την Ευρώπη.
Έτσι, τα κριτήρια χορήγησης δανείων σε επιχειρήσεις έγιναν αυστηρότερα στο πρώτο τρίμηνο φέτος, σύμφωνα με την τελευταία έρευνα της ΕΚΤ για τα δάνεια στην Ευρωζώνη. Αυτή η αυστηροποίηση οφειλόταν στο γεγονός ότι οι τράπεζες ανησυχούσαν περισσότερο για τους οικονομικούς κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι πελάτες τους.
Η ζήτηση για δάνεια προς τις επιχειρήσεις μειώθηκε ελαφρώς το α’ τρίμηνο, ιδίως για πάγιες επενδύσεις. Αυτό είναι επίσης ξεκάθαρη ένδειξη αυτορρύθμισης της αγοράς. Είναι σημάδι μιας πρώτης μικρής σύσφιξης σε αναμονή αυξήσεων των επιτοκίων.
Καθώς η αγορά δεν περιμένει μεγάλες αυξήσεις επιτοκίων, όλες οι κινήσεις είναι ακόμα πολύ μετρημένες. Αλλά στην πραγματικότητα, οι ευρωπαϊκές τράπεζες άρχισαν να υπολογίζουν περισσότερο το ρίσκο, καθώς έχουν “φουλάρει” τα χαρτοφυλάκιά τους με δάνεια.
Ο μέσος όρος του δείκτη καταθέσεων προς δάνεια στην Ευρωζώνη ξεπερνά το 100%. Το Δεκέμβριο του 2025 ήταν ήδη στο 100,49%, με τις (3) συστημικές τράπεζες στη Φινλανδία να έχουν σπάσει όλα τα ρεκόρ, έχοντας δώσει δάνεια 70,54% περισσότερα από το συνολικό ύψος των καταθέσεών τους.
Συνεπώς, κάποιες τράπεζες, κυρίως από βόρειες χώρες, έχουν ήδη αναλάβει μεγαλύτερο ρίσκο (Εσθονία με δείκτη 114%, Γερμανία 112%, Ολλανδία 109,54%), οπότε είναι φυσιολογικό τα κριτήρια στη χορήγηση δανείων να γίνονται πιο αυστηρά.
Να σημειωθεί ότι οι ελληνικές συστημικές τράπεζες έχουν έναν από τους χαμηλότερους δείκτες δανείων προς καταθέσεις, ο οποίος μετρήθηκε το Δεκέμβριο του 2025 στο 62,55%. Οι ελληνικές τράπεζες βρίσκονται σε φάση ανάπτυξης και η πιστωτική επέκταση βασίστηκε σε δάνεια του ΤΑΑ, στα οποία τα επιτόκια είναι ουσιαστικά τα μισά.
Συνεπώς, και η επιβάρυνση των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών είναι μικρότερη και αυτό προσδίδει σημαντικά χαρακτηριστικά ασφαλείας. Ωστόσο, οι πρώτες πολύ μικρές αυξήσεις ακόμα σε δάνεια με κυμαινόμενα επιτόκια είναι ήδη γεγονός.
Πηγή: capital.gr
