Η απουσία διάκρισης μεταξύ του χρήστη ενός κτιρίου και του ιδιοκτήτη του ακινήτου, στο προτεινόμενο πλαίσιο παροχής υπηρεσιών ενεργειακής αναβάθμισης κτιρίων («Εξοικονομώ») από τους προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας, δημιουργεί ασάφεια ως προς το ποιος φέρει τελικά την ευθύνη αποπληρωμής του κόστους των παρεμβάσεων το οποίο θα ενσωματώνεται στους λογαριασμούς ρεύματος.
Έτσι, σε περιπτώσεις μίσθωσης ή αλλαγής χρήστη εντός ακινήτου ενδέχεται να οδηγήσει σε αμφισβητήσεις ως προς τον υπόχρεο πληρωμής, αυξημένο πιστωτικό κίνδυνο για τους παρόχους ρεύματος και πρακτικές δυσχέρειες στην ομαλή εφαρμογή του μέτρου, υπονομεύοντας την αποτελεσματικότητά του.
Την ανάγκη αποσαφήνισης του ζητήματος αναδεικνύουν οι παρεμβάσεις της ΔΕΗ αλλά και του Ελληνικού Συνδέσμου Προμηθευτών Ενέργειας (ΕΣΠΕΝ) ο οποίος εκπροσωπεί τους ιδιώτες παρόχους ρεύματος, που έγιναν στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης για την τροποποίηση από τη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) των διατάξεων του Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας.
Στόχος της τροποποίησης ήταν να περιληφθούν στον Κώδικα οι συμβάσεις βελτίωσης ενεργειακής απόδοσης, ο τρόπος εξόφλησης των έργων μέσω των λογαριασμών ρεύματος και το πλαίσιο με τις αποκοπές ρεύματος.
Ανάγκη διακριτών συμβάσεων προμήθειας και υπηρεσιών εξοικονόμησης
Ειδικότερα, η ΔΕΗ προτείνει αυτοτέλεια της σύμβασης παροχής πρόσθετων υπηρεσιών για παρεμβάσεις τύπου «Εξοικονομώ» από τη σύμβαση της προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας. Κι αυτό διότι η ενιαία σύμβαση μπορεί να δημιουργήσει πρακτικά προβλήματα όταν ο χρήστης της εγκατάστασης δεν ταυτίζεται με τον ιδιοκτήτη.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, η αλλαγή χρήστη ενός κτιρίου καθιστά ασαφές ποιος συνεχίζει να φέρει την υποχρέωση αποπληρωμής, γεγονός που εντείνει την αβεβαιότητα και τον πιστωτικό κίνδυνο.
Έτσι, προτείνεται από τη ΔΕΗ η πρόβλεψη τριμερών συμβάσεων μεταξύ προμηθευτή, χρήστη και ιδιοκτήτη ή, κατ’ ελάχιστον, η έγγραφη συναίνεση του ιδιοκτήτη όταν η αποπληρωμή συνδέεται με την εγκατάσταση.
Πιστωτικός κίνδυνος και προστασία μέσω κρατικής εγγυοδοσίας
Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και ο ΕΣΠΕΝ, ο οποίος επιπλέον επισημαίνει την ανάγκη περιορισμού των επισφαλειών που σχετίζονται με το μέρος του κόστους που δεν θα επιδοτείται από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο.
Μάλιστα, με δεδομένο ότι η προτεινόμενη αλλαγή του Κώδικα από τη ΡΑΑΕΥ προτείνει ότι τυχόν ληξιπρόθεσμες οφειλές πελατών που συνδέονται με την παροχή των υπηρεσιών ενεργειακής εξοικονόμησης στα κτίρια δεν θεμελιώνουν δικαίωμα για απενεργοποίηση της παροχής, ο ΕΣΠΕΝ τονίζει ότι «είναι απαραίτητη η ανάπτυξη μηχανισμών για την αποτελεσματική διαχείριση των σχετικών κινδύνων, όπως ενδεικτικά μέσω κρατικής εγγυοδοσίας».
Όπως εξηγούν οι προμηθευτές, η εφαρμογή του νέου σχήματος παροχής πρόσθετων υπηρεσιών από τους προμηθευτές συνεπάγεται την ανάληψη για αυτούς σημαντικού πρόσθετου πιστωτικού κινδύνου.
Σύμφωνα με τους προμηθευτές ρεύματος, κρίσιμος παράγοντας για την επιτυχή εφαρμογή του νέου σχήματος είναι και η δυνατότητα του καταναλωτή να αξιολογεί το επίπεδο εξοικονόμησης που μπορεί να επιτευχθεί μέσω των σχετικών παρεμβάσεων και υπηρεσιών.
Εν προκειμένω, ο ΕΣΠΕΝ προτείνει να εξεταστεί η δυνατότητα χρηματοδότησης, μέσω του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου, κατάλληλων εργαλείων και συστημάτων συλλογής, διαχείρισης και αξιολόγησης ενεργειακών δεδομένων, που θα υποστηρίζουν την ενημέρωση των καταναλωτών, τόσο πριν από τη σύναψη σχετικών συμβάσεων όσο και κατά τη διάρκεια και μετά την ολοκλήρωσή τους.
Διασφάλιση τεχνικής αξιοπιστίας
Από την πλευρά τους, ο Σύλλογος Μηχανολόγων Ηλεκτρολόγων Βορείου Ελλάδος (ΣΜΗΒΕ) και το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (Τμήμα Κεντρικής Μακεδονίας) υπογραμμίζουν ότι το νέο πλαίσιο μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο εργαλείο για την εξοικονόμηση ενέργειας, υπό την προϋπόθεση ότι θα διασφαλιστούν η τεχνική αξιοπιστία των παρεμβάσεων, η προστασία των καταναλωτών και η διαφάνεια της αγοράς, αποτρέποντας παράλληλα τυχόν στρεβλώσεις.
Διατυπώνουν μάλιστα συγκεκριμένες προτάσεις για τη λειτουργία του συστήματος, όπως τον καθορισμό ανώτατου κόστους ανά εξοικονομούμενη κιλοβατώρα, τη σταθερότητα του συμφωνηθέντος κόστους χωρίς αναπροσαρμογές αναλόγως των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, τη δημιουργία πρότυπης σύμβασης κλπ. Επιπλέον, προτείνουν την εισαγωγή ελάχιστων απαιτήσεων ενεργειακής αναβάθμισης (π.χ. 50% ή τρεις ενεργειακές κατηγορίες) και την υποχρεωτική τεχνική τεκμηρίωση από αρμόδιο μηχανικό πριν από κάθε παρέμβαση.
Κίνδυνος στρεβλώσεων στον ανταγωνισμό
Όσο για την Ένωση Ελληνικών Επιχειρήσεων Θέρμανσης και Ενέργειας εκφράζει ανησυχίες ότι η προτεινόμενη ρύθμιση μπορεί να δημιουργήσει σοβαρές στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό, καθώς ενδέχεται να οδηγήσει σε κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης από ορισμένους παρόχους και να περιορίσει τη συμμετοχή επιχειρήσεων της αγοράς ενεργειακών υπηρεσιών.
Σε κάθε περίπτωση, στον κατάλογο του Κέντρου Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΚΑΠΕ) με τα ενδεικτικά μέτρα βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης για τον οικιακό τομέα περιλαμβάνονται μονώσεις (κτιριακού κελύφους – τοιχοποιίας – σοφίτας / οροφής / δαπέδου, σωληνώσεων συστήματος θέρμανσης), παράθυρα και υαλοπίνακες υψηλής ενεργειακής απόδοσης, ενεργειακά αποδοτικά συστήματα θέρμανσης, θερμοστάτες, αντλίες θερμότητας, ενεργειακά αποδοτικά συστήματα κλιματισμού, ηλιακούς συλλέκτες για παροχή ζεστού νερού χρήσης κλπ.
Να σημειωθεί ότι οι ευρωπαϊκές επιδοτήσεις για προγράμματα τύπου «Εξοικονομώ» θα περιοριστούν τα επόμενα χρόνια – με εξαίρεση τις ευάλωτες ομάδες μέσω του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου – οπότε η μετάβαση από τα επιδοτούμενα σχήματα σε πιο σύνθετα χρηματοδοτικά εργαλεία αποτελεί πρόκληση.
Πηγή: ot.gr
