Ρεκόρ 7ετίας στις συνταξιοδοτήσεις το πρώτο δίμηνο του 2026

Του Κώστα Κατίκου

Αύξηση σε επίπεδα-ρεκόρ για την τελευταία 7ετία καταγράφουν οι συνταξιοδοτήσεις το πρώτο δίμηνο του 2026, καθώς υποβλήθηκαν στον ΕΦΚΑ 36.999 νέες αιτήσεις.

Οι αιτήσεις του πρώτου διμήνου του 2026, όπως αποτυπώνονται στην τελευταία έκθεση (2ος/2026) του συστήματος ΑΤΛΑΣ του ΕΦΚΑ, είναι αυξημένες κατά 14,7% (4.767 περισσότερες) από εκείνες του πρώτου διμήνου του 2025 και κατά 35,15% (9.624 περισσότερες) από τις αιτήσεις του πρώτου διμήνου του 2019.

Η πρώτη εικόνα για το 2026 δείχνει ότι τη φετινή χρονιά ίσως εκδηλωθεί το μεγαλύτερο κύμα συνταξιοδοτήσεων των τελευταίων ετών, δηλαδή να υπερβούν σε επίπεδο έτους τις 212.151 αιτήσεις του 2021, που αποτελεί το ρεκόρ εξόδου από το 2019 και μετά.

Το 2025 ήταν το τρίτο κατά σειρά έτος με ρεκόρ συνταξιοδοτήσεων των τελευταίων ετών, με 199.450 αιτήσεις, και το δεύτερο μεγαλύτερο ήταν το 2022 με 211.133 αιτήσεις. Και όλα αυτά τη στιγμή που οι μελέτες βιωσιμότητας για το ασφαλιστικό έχουν δύο κόκκινες γραμμές που και οι δύο έχουν παραβιαστεί.

Η πρώτη κόκκινη γραμμή είναι η αναλογία ασφαλισμένων – συνταξιούχων, που έχει πέσει κάτω από 2 προς 1, ενώ για τη μακροχρόνια βιωσιμότητα του συστήματος θα έπρεπε να είναι 4 προς 1.

Η δεύτερη κόκκινη γραμμή είναι ο αριθμός των νέων συνταξιούχων που αντέχει να πληρώνει κάθε χρόνο το ασφαλιστικό. Οι αναλογιστικές μελέτες δείχνουν ότι ετησίως οι νέες συνταξιοδοτήσεις θα πρέπει να κινούνται γύρω στις 70.000 με 90.000 το πολύ, αλλά και αυτή γραμμή έχει παραβιαστεί και αναπόφευκτα έρχεται φρένο στις αποχωρήσεις στα επόμενα χρόνια.

Η μεγάλη έξοδος των ασφαλισμένων προς τη σύνταξη εξηγείται από 5 βασικούς λόγους, που είναι οι εξής:

1. Η ταυτόχρονη ωρίμανση δικαιωμάτων συνταξιοδότησης από όσους γεννήθηκαν μετά τον πόλεμο, η γνωστή γενιά των “baby boomers”, που ήρθε από την έκρηξη των γεννήσεων στη δεκαετία του 1950 και τις αρχές του 1960. Οι γεννηθέντες αυτής της περιόδου μπήκαν ταυτόχρονα στην αγορά εργασίας και αποχωρούν το ίδιο μαζικά για τη σύνταξη.

2. Το γεγονός ότι πλέον όλο και περισσότεροι συνταξιούχοι επιλέγουν να συνεχίσουν να εργάζονται και μετά τη συνταξιοδότηση, για να αυξήσουν το εισόδημά τους, χωρίς να μειώνεται η σύνταξή τους, αντιθέτως κερδίζουν προσαύξηση στη σύνταξή τους από τα ένσημα της εργασίας τους.

3. Οι επερχόμενες αλλαγές στα όρια ηλικίας, που έχουν συνδεθεί με την αύξηση του προσδόκιμου ζωής άνω των 65 ετών. Επισήμως, η ηγεσία του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης έχει δηλώσει ότι δεν θα γίνουν αλλαγές το 2027, καθώς δεν προκύπτει ουσιώδης αύξηση στο προσδόκιμο ζωής, εντούτοις υπάρχει ανησυχία στους ασφαλισμένους και όσοι σκοπεύουν να συνταξιοδοτηθούν το πράττουν τώρα.

4. Η ενδεχόμενη αλλαγή στους όρους εξαγοράς και υπολογισμού στη σύνταξη των πλασματικών ετών. Η συζήτηση έχει ανοίξει, αλλά προς το παρόν δεν θα υπάρξουν παρεμβάσεις. Μία από τις αλλαγές που συζητούνται είναι ότι τα πλασματικά δεν θα μετρούν στη σύνταξη όπως τα πραγματικά έτη, αλλά θα υπολογίζονται με μειωμένο ποσοστό αναπλήρωσης.

5. Η κατοχύρωση συμπληρωματικών παροχών όπως το εφάπαξ στο Δημόσιο, που βαίνει μειούμενο, αλλά και οι επικουρικές συντάξεις που δεν πρόκειται να αυξηθούν στο ορατό μέλλον, αντίθετα κάθε χρόνο ο νέος τρόπος υπολογισμού τους τις πιέζει σε χαμηλότερα ποσά.

Την ίδια στιγμή, οι εκκρεμείς συντάξεις, αυτές δηλαδή που καθυστερούν να εκδοθούν πέραν του τριμήνου, έχουν υποχωρήσει στις 13.909 για τον Φεβρουάριο του 2026, γεγονός που επιβεβαιώνεται και από τη μείωση του χρόνου απονομών, που έχει περιοριστεί στους 2 με 3 μήνες, εκτός από τις σύνθετες αιτήσεις με χρόνους διαδοχικής ή και παράλληλης ασφάλισης που καθυστερούν πέραν του τριμήνου.

Τα ποσά των νέων συντάξεων για όσους αποχωρούν το 2026 κυμαίνονται από 1.055 ευρώ για χαμηλόμισθους με 36-37 έτη έως 2.200 ευρώ για υψηλόμισθους με 40ετία.

Για παράδειγμα:

1. Ασφαλισμένος του ΕΦΚΑ από τον ιδιωτικό τομέα με συντάξιμο μισθό 3.510 ευρώ και με 40 έτη ασφάλισης θα πάρει σύνταξη 2.202 ευρώ.

2. Ασφαλισμένος του Δημοσίου κατηγορίας ΠΕ, με συντάξιμο μισθό 2.550 ευρώ και 40 έτη ασφάλισης, θα πάρει σύνταξη 1.722 ευρώ.

3. Ασφαλισμένος ΕΦΚΑ με συντάξιμο μισθό 1.637 ευρώ και με 36 έτη ασφάλισης θα πάρει σύνταξη 1.099 ευρώ.

Τα κλειδιά για μεγαλύτερη σύνταξη

Το κλειδί για να πάρουν μεγαλύτερη σύνταξη οι ασφαλισμένοι είναι να επιλέξουν την έξοδο με περισσότερα έτη, γιατί έτσι θα πάρουν και μεγαλύτερο “πριμ” από τα ποσοστά αναπλήρωσης.

Το μεγαλύτερο μπόνους δίδεται σε όσους αποχωρούν με 36 έως 40 έτη ασφάλισης. Για παράδειγμα:

– Από τα 30 έως τα 31 έτη το ποσοστό αναπλήρωσης αυξάνεται κατά 1,81% και από 26,54% ανεβαίνει στο 28,35%. 

– Από τα 32 έως τα 33 έτη το ποσοστό ανεβαίνει κατά 1,98% (από 30,33% σε 32,31%).

– Από τα 33 έως τα 34 έτη και από τα 35 έως τα 36 έτη το ποσοστό αναπλήρωσης αυξάνεται κατά 2,5%. Στα 35 έτη είναι 37,31% και στα 36 έτη είναι 39,81%.

– Από τα 36 έτη έως τα 40 έτη τα ποσοστά αναπλήρωσης αυξάνονται κατ’ έτος κατά 2,55%, με αποτέλεσμα, από 39,81% που είναι η αναπλήρωση για τα 36 έτη, να φτάνει στο 50,01% για τα 40 έτη.

Μετά τα 40 έτη ασφάλισης τα ποσοστά αναπλήρωσης συνεχίζουν μεν να αυξάνονται, αλλά με πολύ περιορισμένη ταχύτητα. Από 2,55% που αυξάνονται κάθε χρόνο τα ποσοστά αναπλήρωσης από τα 36 έως τα 40 έτη ασφάλισης, ξαφνικά ο ρυθμός αύξησης πέφτει στο 0,5%.