Για τη Λευκωσία, η πρώτη ημέρα του άτυπου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου κύλησε ακριβώς όπως θα την ήθελε: χωρίς θεσμικό ατύχημα, χωρίς πολιτική σκιά από το μέτωπο της Ουκρανίας και με το κυπριακό αποτύπωμα να περνά καθαρά στην ατζέντα. Η έγκριση, λίγες ώρες πριν από την έναρξη των εργασιών, του πακέτου των 90 δισ. ευρώ για την Ουκρανία και του 20ού πακέτου κυρώσεων κατά της Ρωσίας αφαίρεσε από το τραπέζι έναν πιθανό παράγοντα έντασης και διευκόλυνε αισθητά το κλίμα στο δείπνο των ηγετών.
Η συζήτηση στο δείπνο κινήθηκε σε τρεις άξονες: την Ουκρανία και τις αντοχές της ευρωπαϊκής στήριξης, την ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή και τις συνέπειές της, αλλά και το ενεργειακό σοκ, που επανέρχεται ως στρατηγικό και όχι απλώς οικονομικό πρόβλημα. Το ότι το πακέτο για το Κίεβο είχε ήδη κλείσει επέτρεψε στους ηγέτες να μπουν στο κυρίως πιάτο: πώς η ΕΕ θα θωρακιστεί πολιτικά και επιχειρησιακά σε ένα περιβάλλον όπου η αστάθεια δεν βρίσκεται στην περιφέρειά της, αλλά σχεδόν στην αυλή της.
Εκεί ακριβώς η Λευκωσία θεωρεί ότι κέρδισε έδαφος. Ο Νίκος Χριστοδουλίδης έθεσε επιτακτικά το ζήτημα της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής, δηλαδή του άρθρου 42.7 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ενωση, πιέζοντας όχι για θεωρητικές διακηρύξεις, αλλά για μηχανισμό εφαρμογής αυτής της, εν πολλοίς, γενικόλογης ρήτρας: τι ακριβώς γίνεται αν κράτος-μέλος δεχθεί επίθεση, ποιος συντονίζει, με ποια εργαλεία και σε ποιον χρονικό ορίζοντα.
Η κυπριακή επιχειρηματολογία ενισχύθηκε από το πρόσφατο σοκ ασφαλείας στην περιοχή, καθώς η συζήτηση για το 42.7 τροφοδοτήθηκε και από την αίσθηση ότι η Ανατολική Μεσόγειος δεν είναι πια «εξωτερικό μέτωπο», αλλά ζώνη άμεσου ευρωπαϊκού κινδύνου. Η Κύπρος πίεσε για περισσότερη σαφήνεια μετά το πλήγμα με drone στη βρετανική βάση Ακρωτηρίου, ενώ ο ίδιος ο πρόεδρος Χριστοδουλίδης έχει ζητήσει καθαρό μηχανισμό αντίδρασης όταν ενεργοποιείται η ρήτρα.
Αύριο, το βάρος μεταφέρεται στις εργασίες του Συμβουλίου, με τη συμμετοχή περιφερειακών παραγόντων από τη Μέση Ανατολή. Επισήμως, αναφέρεται ότι οι ευρωπαίοι ηγέτες θα πλαισιωθούν από «βασικούς περιφερειακούς εταίρους» σε άτυπο γεύμα εργασίας, με τη συμμετοχή των ηγετών της Αιγύπτου, της Ιορδανίας, του Λιβάνου και της Συρίας, καθώς και του γενικού γραμματέα του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου.
Για την περιοχή, η σημασία του αυριανού άτυπου Συμβουλίου υπερβαίνει κατά πολύ τον συμβολισμό. Η Κύπρος επιχειρεί να κατοχυρωθεί ως ευρωπαϊκή πύλη προς την Ανατολική Μεσόγειο και ως κόμβος όπου η ΕΕ δεν συζητεί απλώς τα της περιοχής εκ του μακρόθεν, αλλά συνομιλεί μαζί της. Ενδεικτικό είναι πως τόσο ισραηλινά όσο και αραβικά μέσα διαβάζουν τη σύνοδο ακριβώς μέσα από αυτό το πρίσμα: ως προσπάθεια ευρωπαϊκής τοποθέτησης απέναντι στην κρίση Ιράν – Μέσης Ανατολής, στην πίεση των τιμών της ενέργειας και στην ανάγκη στενότερου διαύλου με αραβικές και περιφερειακές πρωτεύουσες. Για τη Λευκωσία, αυτό είναι το ουσιαστικό κέρδος: η Κύπρος δεν φιλοξενεί απλώς μια σύνοδο, αλλά διεκδικεί ρόλο στη νέα γεωπολιτική αρχιτεκτονική της περιοχής.
Πηγή: tanea.gr
