Του Τάσου Δασόπουλου
Με τον πόλεμο στο Ιράν να πλησιάζει σιγά-σιγά σε διάρκεια τους δύο μήνες, στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών σβήνουν και γράφουν, επιχειρώντας να διαμορφώσουν με βάση τις εξελίξεις το πιο ρεαλιστικό σενάριο για την οικονομία.
Ο στόχος είναι να μπορεί να σχεδιαστεί ένα πλέγμα παρεμβάσεων έκτακτων και μόνιμων, ώστε να περιοριστούν όσο είναι δυνατόν οι συνέπειες της τρέχουσας ενεργειακής κρίσης. Τα σενάρια για την οικονομία που έχουν δει έως τώρα το φως της δημοσιότητας θέλουν την ανάπτυξη να επιβραδύνει οριακά κάτω από το 2%, από το 2,4% που ήταν ο επίσημος στόχος του Προϋπολογισμού για το 2026, και την άνοδο του πληθωρισμού κοντά στο 3,5% σε όρους εναρμονισμένου ΔτΚ.
Από τις παραμέτρους της ανάπτυξης, αναμένεται να έχουν απώλειες η αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης (λόγω του υψηλού πληθωρισμού) στο 1,7%, από 1,9% που υπολογιζόταν στην αρχή του χρόνου, η αύξηση των εξαγωγών (λόγω της διεθνούς επιβράδυνσης), η οποία αναμένεται να φτάσει το 2,4% από 4,5%, και λιγότερο των επενδύσεων, οι οποίες πλέον αναμένεται να αυξηθούν κατά 8,6% από 10,5% που υπολογίζονταν από την αρχή του χρόνου.
Η πρώτη αυτή “ανάγνωση” των επιπτώσεων θα πρέπει να αναλυθεί περισσότερο εν όψει της έναρξης της θερινής σεζόν, ειδικά σε ό,τι αφορά το τεράστιο για την Ελλάδα κεφάλαιο με τίτλο “Τουρισμός – μεταφορές”. Ο τομέας αυτός θα υποφέρει, κυρίως από τις τιμές ενέργειας, που θα παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα και τους επόμενους μήνες, και δευτερευόντως από τη διάχυση της ακρίβειας σε αγαθά και υπηρεσίες.
Το φθινόπωρο
Το τρίμηνο του φθινοπώρου θεωρείται επίσης εξαιρετικά κρίσιμο, ειδικά σε ό,τι αφορά τις τιμές της ενέργειας. Ακόμα και αν ο πόλεμος με το Ιράν έχει τελειώσει, εκτιμάται ότι η Ελλάδα, η Ευρώπη αλλά και η Ασία θα πληρώσουν την καταστροφή των ενεργειακών υποδομών των χωρών του Περσικού Κόλπου τόσο σε ό,τι αφορά το πετρέλαιο όσο και το φυσικό αέριο.
Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές του ΥΠΕΘΟ, κανείς δεν μπορεί να υπολογίσει πόσα από τα 13 εκατ. βαρέλια που χάνει τώρα η αγορά ενέργειας, λόγω του πολέμου, θα ανακτήσει μετά το τέλος του. Το φθινόπωρο είναι περίοδος υψηλής ζήτησης για το βόρειο ημισφαίριο. Αυτό, σε μια περίοδο όπου καταγράφεται ένα μεγάλο έλλειμμα από τις ποσότητες πετρελαίου και φυσικού αερίου που διακινούνται, θα οδηγήσει μοιραία σε άνοδο των τιμών. Πολύ περισσότερο, δε, αν συνεχιστούν τα προβλήματα της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και στην Ερυθρά θάλασσα.
Πονοκέφαλος ο πληθωρισμός
Κοινή συνισταμένη σε όποιους υπολογισμούς επιχειρούνται είναι η εκτίμηση της αύξησης του πληθωρισμού, με σενάρια να μιλούν ακόμα και για ετήσιο πληθωρισμό 4,5% το 2026. Για τον Μάρτιο αποδείχθηκε θετική η επιλογή της επιδότησης των καυσίμων μέσω του Fuel Pass, και ειδικά του πετρελαίου θέρμανσης κατά 16 λεπτά το λίτρο, αλλά και των εισιτηρίων της ακτοπλοΐας και των τιμών των λιπασμάτων. Με βάση το δελτίο της ΕΛΣΤΑΤ, η επιβάρυνση του πληθωρισμού από τα καύσιμα για τις 3 από τις 4 εβδομάδες του Μαρτίου έφτασε το 1,5%, με τον γενικό δείκτη να φτάνει στο 3,9%, από 2,7% που ήταν τον Φεβρουάριο. Για τον Απρίλιο, τον Μάιο και τους μήνες του καλοκαιριού οι τιμές αναμένεται να βρίσκονται σε σταθερά ανοδική πορεία.
Μετά τις αυξήσεις στα ενεργειακά προϊόντα, ο μεγάλος πονοκέφαλος είναι οι αυξήσεις που θα πάρουν τα τρόφιμα λόγω της κρίσης, αλλά και οι υπηρεσίες ειδικά τους μήνες του καλοκαιριού. Οι εκτιμήσεις, οι οποίες προσπαθούν να είναι όσο το δυνατόν πιο ρεαλιστικές, έχουν ως στόχο να είναι έτοιμα ενεργητικά και παθητικά μέτρα, για να απορροφηθεί ένα μέρος των επιπτώσεων της κρίσης.
Πίεση και προς τις Βρυξέλλες
Εκτός από τα μέτρα εντός Ελλάδας, λόγω του αναβαθμισμένου ρόλου της στο Eurogroup αλλά και στα διεθνή οικονομικά φόρουμ, θα μπορέσει να πιέσει για αλλαγές σε κεντρικό επίπεδο, για να προχωρήσει εν μέσω κρίσης η ένωση της ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας και η δημιουργία επιμέρους μηχανισμών, οι οποίοι θα συμβάλουν στην ανθεκτικότητα της Ε.Ε. απέναντι σε μελλοντικές ενεργειακές κρίσεις. Η πίεση για λύσεις μέσα σε μια κρίση μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμη, ώστε να αλλάξουν τα πράγματα.
Πηγή: capital.gr
