Με μια τοποθέτηση που αναμένεται να συζητηθεί, ο Στιβ Μπάνον άνοιξε την παρουσία του στο Φόρουμ των Δελφών, συνδέοντας την ελληνική ναυτική ισχύ με τις επερχόμενες παγκόσμιες συγκρούσεις. Ο πρώην στρατηγικός σύμβουλος του Λευκού Οίκου δεν δίστασε να αναφέρει ότι οι αμερικανικές εκλογές του 2020 «εκλάπησαν», προτού προχωρήσει σε μια βαθιά γεωπολιτική ανάλυση που θέτει την Ελλάδα στο επίκεντρο των διεθνών εξελίξεων.
Συγκεκριμένα, χαρακτήρισε υπερδύναμη την Ελλάδα σε ό,τι αφορά τη ναυτιλία, τα logistics και τις εφοδιαστικές αλυσίδες, για τα οποία είπε ότι «είναι το μέλλον».
Ο ίδιος επιπλέον προέβλεψε ότι το διάστημα και οι ωκεανοί θα είναι οι δύο κυριότερες περιοχές σύγκρουσης για τις επόμενες δεκαετίες, σημειώνοντας πως η Ελλάδα, σε σχέση με τους ωκεανούς, “βρίσκεται σε πολύ καλή θέση”. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, “οι Έλληνες θα αποτελέσουν κρίσιμο μέρος αυτού, ιδιαίτερα στις εφοδιαστικές αλυσίδες μελλοντικά, για τις οποίες θα γίνουν πολλές από τις μελλοντικές μάχες”.
Ο Μπάνον έκανε αναφορά και στο ΝΑΤΟ μιλώντας για ενα νέο ΝΑΤΟ που θα ενσωματώνει το παλιό και όπου, είπε, ίσως φέρουν οι ΗΠΑ εταίρους από τον Ειρηνικό (Ιαπωνία, Αυστραλία, Νέα Ζηλανδία, Ταιβάν κλπ) για να αντιμετωπίσουν μαζί τις προκλήσεις του Κινεζικού Κομμουνιστικού Κόμματος.
Ο ίδιος τόνισε ότι αυτό που έβαλαν στο παρελθόν οι παγκοσμιοποιητές στις ΗΠΑ και η αμυντική βιομηχανία τις ΗΠΑ να εγγυηθούν, δεν θα ξανασυμβεί. “Τα ναυτιλιακά έθνη του Ειρηνικού θα είναι ο νέος σχηματισμός για συμμαχίες στο μέλλον”, επεσήμανε ο Μπάνον. Σε ό,τι αφορά την ασφάλεια στη θάλασσα, ο ιδιος ανέφερε πως η ασφάλεια μέσω περιπολιών θα πρέπει να προέρχεται από τα ευρωπαϊκά έθνη τα οποία θα πρέπει να κάνουν ανακατανομή πόρων.
«Το κέντρο είναι ο λαϊκός εθνικισμός»
Κατά τον Μπάνον, η βασική γραμμή της νέας αμερικανικής πολιτικής είναι μία: οικονομία, εμπόριο και εθνική ασφάλεια υπηρετούν το ίδιο πολιτικό δόγμα.
Όπως είπε, «όλα περιστρέφονται γύρω από αυτό το λαϊκιστικό, εθνικιστικό όραμα που έχει ο πρόεδρος Τραμπ για το πώς κυβερνάς καλύτερα, και ιδιαίτερα πώς κυβερνάς καλύτερα στις Ηνωμένες Πολιτείες».
Σύμφωνα με τον ίδιο, η στρατηγική αυτή βασίζεται στην επιστροφή της μεταποίησης στις ΗΠΑ, στη δημιουργία θέσεων εργασίας υψηλής προστιθέμενης αξίας για τους Αμερικανούς εργαζόμενους και στην αποκατάσταση της χώρας ως βιομηχανικής υπερδύναμης.
Ο Μπάνον υποστήριξε ότι αυτή η κατεύθυνση συνδυάζεται με μια νέα αντίληψη για την άμυνα, την οποία περιέγραψε ως «ημισφαιρική άμυνα» — όχι ως απλό απομονωτισμό, αλλά ως μια πιο σύνθετη ναυτική στρατηγική που δίνει έμφαση στα choke points, στην ελεύθερη ναυσιπλοΐα και σε μια ενιαία οικονομική και στρατιωτική προσέγγιση σε όλο το δυτικό ημισφαίριο.
Η εμπορική πολιτική και το δόγμα της «αμοιβαιότητας»
Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του ήταν η υπεράσπιση της εμπορικής στρατηγικής Τραμπ. Ο Μπάνον τη χαρακτήρισε θεμελιωμένη στην «αμοιβαιότητα» και τη διέκρινε πλήρως από το κινεζικό μοντέλο.
Επικαλέστηκε μάλιστα τη στάση του Κυριάκου Μητσοτάκη, λέγοντας ότι ο Έλληνας πρωθυπουργός είχε κατανοήσει από νωρίς το σκεπτικό πίσω από τους δασμούς που είχε ανακοινώσει ο Τραμπ, όταν —όπως ανέφερε ο συνομιλητής του— «όλος ο κόσμος πανικοβαλλόταν».
Ο Μπάνον είπε ότι το μοντέλο Τραμπ δεν είναι αποικιοκρατικό, αλλά στηρίζεται σε συμφωνίες στις οποίες «τα έθνη συνεργάζονται μεταξύ τους πάνω σε μια βάση αμοιβαίου συμφέροντος». Αντίθετα, παρουσίασε την κινεζική πρωτοβουλία Belt and Road ως ένα σχέδιο «αρπακτικού καπιταλισμού», που στοχεύει σε «elite capture», δηλαδή στον έλεγχο των τοπικών ελίτ, και οδηγεί σε ανολοκλήρωτα έργα, δυσαρέσκεια και εξάρτηση.
«Το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας είναι το ακριβώς αντίθετο», είπε, υποστηρίζοντας ότι το κινεζικό μοντέλο θυμίζει τη λογική της Βρετανικής Εταιρείας Ανατολικών Ινδιών και του ύστερου αποικιοκρατικού καπιταλισμού.
Οι θάλασσες, τα στενά και η νέα σύγκρουση ισχύος
Το μεγαλύτερο βάρος της τοποθέτησης Μπάνον έπεσε στη ναυτική ισχύ. Περιέγραψε τον Τραμπ ως βαθύ γνώστη της στρατιωτικής και ναυτικής ιστορίας, με επιρροές από τον Άλφρεντ Μάχαν και με ιδιαίτερη έμφαση στον έλεγχο των θαλάσσιων περασμάτων.
Στη συζήτηση αναφέρθηκαν διαδοχικά τα Στενά του Ορμούζ, τα Στενά της Μαλάκκας, το Γιβραλτάρ, η Διώρυγα του Παναμά, το GIUK gap, η Αρκτική, η Ερυθρά Θάλασσα και η Διώρυγα του Σουέζ. Ο Μπάνον υποστήριξε ότι πίσω από τις κινήσεις Τραμπ σε όλα αυτά τα μέτωπα υπάρχει μια ενιαία ναυτική στρατηγική.
«Νομίζω ότι το διάστημα και οι ωκεανοί θα είναι οι δύο μεγαλύτερες περιοχές σύγκρουσης τις επόμενες δεκαετίες», είπε.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, επεφύλαξε ιδιαίτερο ρόλο στην Ελλάδα. Τη χαρακτήρισε ουσιαστικά ναυτιλιακή υπερδύναμη, λέγοντας ότι οι Έλληνες καταλαβαίνουν καλύτερα από πολλούς τι σημαίνει ελεύθερη ναυσιπλοΐα, εφοδιαστική αλυσίδα και παγκόσμια διακίνηση αγαθών.
«Η Ελλάδα θα είναι κρίσιμο κομμάτι της εφοδιαστικής αλυσίδας»
Ο Μπάνον έδωσε ξεχωριστή έμφαση στη γεωγραφική και ναυτιλιακή σημασία της Ελλάδας, σημειώνοντας ότι σε μια εποχή τεχνητής νοημοσύνης και τεχνολογικής έκρηξης, πολλοί υποτιμούν τα θεμελιώδη: τα πλοία, τα λιμάνια, τις γραμμές ανεφοδιασμού, τα σημεία διέλευσης.
Κατά την εκτίμησή του, ακριβώς εκεί θα κριθεί μεγάλο μέρος της παγκόσμιας ισχύος στα επόμενα χρόνια. Και σε αυτό το πεδίο, είπε, «οι Έλληνες θα αποτελέσουν κρίσιμο μέρος αυτού, ιδιαίτερα στις αλυσίδες logistics που έρχονται».
ΝΑΤΟ, Ευρώπη και το τέλος της αμερικανικής επιδότησης
Στο τελευταίο μέρος της συζήτησης, ο Μπάνον επανήλθε στη γνωστή κριτική του στρατοπέδου Τραμπ προς το ΝΑΤΟ. Υποστήριξε ότι η Συμμαχία είχε συγκροτηθεί για να κερδίσει τον Ψυχρό Πόλεμο και ότι, μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης, οι ΗΠΑ συνέχισαν να αναλαμβάνουν ένα δυσανάλογο βάρος.
Κατά τη δική του ανάγνωση, το μείζον ερώτημα πλέον είναι αν η παραδοσιακή διάταξη ασφαλείας της Ευρώπης υπηρετεί πράγματι τα ζωτικά συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο ίδιος εμφανίστηκε ιδιαίτερα επιφυλακτικός απέναντι στη λογική που κράτησε την Ουάσιγκτον δεμένη στο ευρωπαϊκό θέατρο μετά τον Ψυχρό Πόλεμο, υποστηρίζοντας ότι το κέντρο βάρους μετακινείται αλλού: στις θαλάσσιες οδούς, στον Ινδο-Ειρηνικό, στην αλυσίδα ανεφοδιασμού και στην ανάσχεση της Κίνας.
Εκτίμησε ακόμη ότι ο πόλεμος με φόντο το Ιράν λειτουργεί ως «forcing function», ως επιταχυντής δηλαδή, που θα αναγκάσει Ευρώπη και ΗΠΑ να επανεξετάσουν τις προτεραιότητές τους. Και ήταν σαφής: η Ουάσιγκτον, είπε, «δεν είναι διατεθειμένη να συνεχίσει να χρηματοδοτεί αυτό που χρηματοδοτούσε στο ΝΑΤΟ μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου».
Νέες συμμαχίες με επίκεντρο τον Ινδο-Ειρηνικό
Αντί για μια απλή ανακύκλωση του ΝΑΤΟ, ο Μπάνον άφησε να εννοηθεί ότι ο κόσμος οδεύει προς ένα νέο πλέγμα συμμαχιών. Ανέφερε ειδικά τη Νότια Κορέα, την Ιαπωνία και άλλα ναυτικά κράτη του Ειρηνικού ως χώρες που ενδέχεται να συγκροτήσουν τον πυρήνα της επόμενης φάσης της δυτικής στρατηγικής.
Στο σχήμα αυτό, η Ευρώπη καλείται —κατά τη λογική του— να αναλάβει μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για τις δικές της θαλάσσιες και ενεργειακές αρτηρίες, από το Σουέζ μέχρι την Ερυθρά Θάλασσα.
Η συνολική εικόνα που επιχείρησε να περάσει ήταν καθαρή: ο κόσμος του Τραμπ δεν είναι ένας κόσμος πολυμερών ισορροπιών, αλλά ένα πεδίο ανοιχτής σύγκρουσης συμφερόντων, όπου η Αμερική οφείλει να κινείται επιθετικά, να ελέγχει τα περάσματα, να επαναπατρίζει την παραγωγή της και να ανασχεδιάζει τις συμμαχίες της με βάση τη χρησιμότητα και όχι την ιστορική συνήθεια.
Πηγή: tanea.gr
