«Ξεκάθαρη η ανάγκη να διεκδικήσουμε ξανά τα αυτονόητα: μέσα παραγωγής και ισότητα έναντι αυτών, ίσες ευκαιρίες, κονωνικό κράτος, παιδεία και κράτος δικαίου»
«Οσο η Βουλή και η πολιτική θεωρείται επάγγελμα, τόσο θα απομακρύνονται οι πολίτες από την πολιτική και οι πολιτικοί από την πραγματικότητα»
Με την ανάδειξη κυρίως του κοινωνικού κράτους, την άρση των ανισοτήτων, τις ίσες ευκαιρίες και το κράτος δικαίου
OΘωµάς Παπαλιάγκας είναι δικηγόρος από τη Λάρισα µε µακρά και ενεργή παρουσία τόσο στον νοµικό κόσµο όσο και στον δηµόσιο πολιτικό λόγο. Με πολυετή εµπλοκή στα κοινά και διαρκή παρουσία στις εσωκοµµατικές και πολιτικές διεργασίες του χώρου της κεντροαριστεράς, έχει συνδέσει τη διαδροµή του µε το ΠΑΣΟΚ, συµµετέχοντας σε κοµβικές στιγµές της πορείας του κόµµατος και υπηρετώντας σε διάφορες θέσεις ευθύνης, από την αυτοδιοίκηση έως τα κοµµατικά όργανα.
Συνέντευξη στη Λόλα Γάτσιου από την «Πολιτεία Θεσσαλών» Κυριακή 19 Απριλίου 2026
Η πολιτική του διαδροµή, όπως ο ίδιος τη σκιαγραφεί, ξεκινά από τα χρόνια της έντονης πολιτικής φόρτισης της δεκαετίας του ’80 και των αρχών του ’90, σε µια περίοδο µεγάλων κοινωνικών και διεθνών ανακατατάξεων. Οι οικογενειακές του καταβολές, αλλά και οι ζυµώσεις της εποχής – από το σκάνδαλο Κοσκωτά έως την πτώση του Τείχους του Βερολίνου και το τέλος του Ψυχρού Πολέµου – διαµόρφωσαν, όπως αναφέρει, µια πρώιµη πολιτική συνείδηση και µια σταθερή ενασχόληση µε τα δηµόσια πράγµατα.
Στη συνέντευξη ανατρέχει σε σταθµούς της πορείας του, όπως η συµµετοχή του στο 4ο Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ το 1996, σε µια ιστορικά φορτισµένη περίοδο µετά τον θάνατο του Ανδρέα Παπανδρέου, αλλά και η υποψηφιότητά του στις βουλευτικές εκλογές του 2012, την εποχή της έντονης κοινωνικής κρίσης και πολιτικής απαξίωσης. Παράλληλα, αναφέρεται στη συνεχή του παρουσία στα κοµµατικά όργανα και στη συµµετοχή του σε εσωκοµµατικές διαδικασίες, τονίζοντας τη σηµασία της ανανέωσης αλλά και της πολιτικής συνέχειας.
Σήµερα, δηλώνει εκ νέου υποψήφιος στις επόµενες βουλευτικές εκλογές, όποτε αυτές προκηρυχθούν, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι απαιτείται µια ουσιαστική αλλαγή στην κεντρική πολιτική σκηνή της χώρας, µε έµφαση σε µια «σοβαρή, καθαρή και προοδευτική διακυβέρνηση». Παράλληλα, ασκεί έντονη κριτική στην υφιστάµενη πολιτική εκπροσώπηση του νοµού Λάρισας, την οποία θεωρεί ανεπαρκή και αποκοµµένη από τις πραγµατικές ανάγκες της κοινωνίας.
Ιδιαίτερο βάρος δίνει και στον ιδεολογικό του προσανατολισµό, υπερασπιζόµενος τη σύγχρονη σοσιαλδηµοκρατία ως ένα πλαίσιο εξανθρωπισµού του καπιταλισµού, µε έµφαση στο κοινωνικό κράτος, τη µείωση των ανισοτήτων και το κράτος δικαίου. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσει και τις προτάσεις του για τη Δικαιοσύνη, όπου υποστηρίζει µεγαλύτερη θεσµική ανεξαρτησία, αλλά και βαθιές αλλαγές στον τρόπο επιλογής και λειτουργίας των δικαστικών λειτουργών.
Μέσα από τη διπλή του ιδιότητα ως δικηγόρου και πολιτικού, επιχειρεί να αναδείξει, όπως σηµειώνει τις παθογένειες του συστήµατος, αλλά και να συνδέσει την επαγγελµατική εµπειρία µε την πολιτική πράξη. Η δικηγορία, όπως λέει, δεν αποτελεί απλώς επάγγελµα αλλά εργαλείο κατανόησης της κοινωνικής πραγµατικότητας, ενώ ταυτόχρονα του δίνει τη δυνατότητα να στηρίζει την πολιτική του δραστηριότητα µε αυτονοµία.
Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο Θωµάς Παπαλιάγκας τοποθετείται αναλυτικά για το πολιτικό του παρελθόν, τις τρέχουσες εξελίξεις, τον ρόλο της κεντροαριστεράς, τη λειτουργία των θεσµών και τη σχέση πολιτικής και κοινωνίας σε µια περίοδο έντονων µετασχηµατισµών και προκλήσεων.
Κύριε Παπαλιάγκα, εκτός από την καθημερινή παρουσία σας στα έδρανα των δικαστηρίων, ασχολείστε ενεργά εδώ και πολλά χρόνια με την πολιτική. Τι σας οδήγησε να ασχοληθείτε με την πολιτική και συγκεκριμένα να ενταχθείτε στο ΠΑΣΟΚ;
Μεγάλωσα σε χρόνια πολιτικά φορτισμένα. Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου, μπορώ να πω ότι άρχισα να συνειδητοποιώ λίγο-λίγο τι συμβαίνει στα τέλη του δημοτικού με Α΄ Γυμνασίου. Τότε ήταν περί τα τέλη της δεκαετίας του 1980 με το σκάνδαλο Κοσκωτά σε πλήρη εξέλιξη. Σε όλα σχεδόν τα οικογενειακά τραπέζια και τις παρέες το κύριο θέμα συζήτησης ήταν η πολιτική κατάσταση. Δεν μπορούσε να μη σε συνεπάρει η μάχη μεταξύ Ανδρέα και πατρός Μητσοτάκη. Θυμάμαι τον κίτρινο τύπο της εποχής, τη Δήμητρα Λιάνη σε γυμνά πρωτοσέλιδα στις εφημερίδες της δεξιάς. Ως παιδιά καταλαβαίναμε ότι αυτό ήταν κατήφορος στον δημόσιο λόγο και δεν είχε σχέση με τις διαμάχες στη Βουλή, που είχαν υψηλό επίπεδο. Προφανώς, οι οικογενειακές καταβολές με ώθησαν, όμως περισσότερο οι συζητήσεις με τον πατέρα μου και τον παππού μου. Τότε τα πράγματα ήταν έντονα και οι αλλαγές μεγάλες σε παγκόσμιο επίπεδο. Σκεφτείτε πώς βιώσαμε εμείς ως μαθητές Γυμνασίου την “περεστρόικα” του Γκορμπατσώφ και μετά την πτώση του τείχους του Βερολίνου και του “σιδηρού παραπετάσματος”. Τότε τα πράγματα ήταν έντονα και οι αλλαγές κοσμογονικές. Ήταν το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Κανείς δεν μπορούσε να μείνει αδιάφορος. Και τα πολιτικά ήθη ήταν πολύ διαφορετικά. Μεγάλη συμμετοχή στα κόμματα, μεγάλες συγκεντρώσεις, αφισοκολλήσεις, ακόμη και ξύλο. Μιλάμε για τελείως άλλη εποχή, αλλά ένιωθες παντού τον άνεμο των διεθνών αλλαγών.
Ποια θεωρείτε τη μεγαλύτερη πολιτική σας στιγμή μέχρι τώρα;
Η μεγαλύτερη πολιτική μου στιγμή δεν είναι άμεσα συνδεδεμένη με μένα, υπό την έννοια ότι δεν ήμουν εγώ πρωταγωνιστής. Εχω υπηρετήσει σε διάφορες θέσεις, π.χ. νομαρχιακός σύμβουλος, και μάλιστα νέος σε ηλικία, ήμουν υποψήφιος βουλευτής το 2012, τότε που μας έδιωχναν από τα καφενεία λόγω αγανάκτησης, έχω διατελέσει μέλος της Κεντρικής Επιτροπής δύο φορές, γραμματέας στην ΠΑΣΠ κ.λπ. Ομως νομίζω ότι μία ιστορική στιγμή, στην οποία συμμετείχα, με έχει σημαδέψει. Ήταν η συμμετοχή μου στο 4ο Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ το 1996. Τότε, αμέσως μετά την κηδεία του Ανδρέα Παπανδρέου, το κλίμα ήταν πολύ φορτισμένο και ένιωθες ότι κατά την ψηφοφορία για την εκλογή προέδρου στο ΠΑΣΟΚ συγκρούονταν δύο κόσμοι. Φαντάζεστε να είχε εκλεγεί πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, άρα και αυτόματα πρωθυπουργός, ο Ακης Τσοχατζόπουλος αντί για τον Κώστα Σημίτη;
Σκέφτεστε το ενδεχόμενο να κατεβείτε υποψήφιος στις επερχόμενες βουλευτικές εκλογές;
Οπως ήμουν υποψήφιος το 2023, θα είμαι ξανά και στις αμέσως προσεχείς εκλογές, όποτε κι αν αυτές προκηρυχθούν. Είναι η ώρα να αλλάξουν σοβαρά τα πράγματα σε επίπεδο τόσο της κεντρικής όσο και της τοπικής πολιτικής σκηνής. Κεντρικά είναι κραυγαλέα ανάγκη να φύγει η Νέα Δημοκρατία και η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη και να έλθει μία άλλη σοβαρή, καθαρή, προοδευτική αλλά και στιβαρή κυβέρνηση.
Σε τοπικό επίπεδο τι βλέπετε;
Σε τοπικό επίπεδο η εκπροσώπηση του νομού μας στη Βουλή είναι πολύ κατώτερη των περιστάσεων. Οι βουλευτές έχουν χορτάσει τον κόσμο με ανούσιες επερωτήσεις, οι οποίες δεν δίνουν καμία λύση σε κανένα πρόβλημα, και με παραστάσεις εν είδει γλάστρας σε διάφορες εκδηλώσεις, μόνο για τη φωτογραφία και τον χαιρετισμό. Αυτή είναι πολιτική επιπέδου του γνωστού χαρακτήρα, του βουλευτή Καλοχαιρέτα. Αρκεί να σημειώσουμε ότι οι ήττες του νομού μας διαδέχονται η μία την άλλη, από την απώλεια του αεροδρομίου, την απώλεια του Πανεπιστημίου, το κλείσιμο του ΤΕΙ Θεσσαλίας, το οποίο πλέον έχει γίνει αίθουσα δικαστηρίου, και τέλος το κλείσιμο της Στρατιάς. Ή περιοχή μας χάνει συνεχώς κοιτίδες παραγωγικότητας και έρευνας και κανείς δεν μιλάει. Είτε γιατί είναι το κόμμα του στην κυβέρνηση είτε γιατί ο προηγούμενος περιφερειάρχης είχε τις δικές του δεσμεύσεις απέναντι στους καθηγητές είτε γιατί κάποιοι άλλοι μεγάλοι τοπικοί παράγοντες, διαφόρων κομμάτων, είχαν δεσμεύσεις απέναντι στον τότε περιφερειάρχη Αγοραστό. Είναι λοιπόν ώρα να ξεριζωθούν και τα υπολείμματα του συστήματος Αγοραστού και να αλλάξουν ριζικά τα πράγματα. Γιατί, για να αλλάξουν τα πράγματα, πρέπει να αλλάξουν πρώτα τα πρόσωπα. Θα δείτε ότι μετά τις εκλογές το πολιτικό προσωπικό του Νομού Λάρισας σε επίπεδο Κοινοβουλίου θα είναι ριζικά διαφορετικό.
Ποια θεωρείτε ότι είναι η βασική διαφορά του ΠΑΣΟΚ από τα υπόλοιπα κόμματα;
Η διαφορά του ΠΑΣΟΚ από τη Νέα Δημοκρατία είναι προφανής. Εχει να κάνει με τη θεώρηση των πραγμάτων συνολικά. Βλέπετε ότι η Νέα Δημοκρατία προωθεί το ολιγαρχικό μοντέλο, με στόχο η χώρα να έχει πέντε ιδιοκτήτες όλους κι όλους. Δεν συζητώ για την καθαρότητα, τη διαφάνεια και την αποτελεσματικότητα. Ούτε για το μάσημα των δισεκατομμυρίων του Ταμείου Ανάκαμψης. Ούτε για την εγκατάλειψη της δημόσιας υγείας και παιδείας. Ούτε για τα Κολλέγια, σαν αυτό από το οποίο πήρε το “πτυχίο” του ο Μακάριος Λαζαρίδης, που θέλει να κάνει ιδιωτικά Πανεπιστήμια. Είναι γιατί τα συμφέροντα είναι μεγάλα και μάλιστα δικών της ανθρώπων. Ή χώρα πωλείται ολόκληρη και σε πολύ λίγους.
Με τα άλλα κόμματα;
Τα μικρότερα;Τα άλλα, τα μικρότερα κόμματα που λέτε, πλην του ΚΚΕ, που είναι σοβαρό και θεσμικό κόμμα, είναι όλα μονοπρόσωπες ΙΚΕ. Το κόμμα του Βελόπουλου, της Ζωής Κωνσταντοπούλου, της Καρυστιανού και του Τσίπρα, αν αυτά σχηματιστούν, της Λατινοπούλου κλπ. έχουν έναν αρχηγό με τα δικά του χαρακτηριστικά και συμφέροντα και εκεί λήγει το θέμα. Δεν έχουν τίποτα άλλο. Το ΠΑΣΟΚ έχει πολιτική παράδοση, τεράστια προσφορά στη χώρα, που αποτελεούν εχέγγυα για την μετέπειτα πορεία του, έχει αναλυτικό πρόγραμμα και σχέδιο για το πού θα πάει η χώρα. Εχει ηγεσία και στελέχη σοβαρά και με προσόντα που είναι έτοιμα να αναλάβουν τη διακυβέρνηση της χώρας, καθώς έχει ανανεωθεί ήδη σε ποσοστό τουλάχιστον 80%. Και, κυρίως, έχει κόσμο. Πολύ κόσμο, όπως αποδείχθηκε και από τις 320.000 που ψήφισαν για την εκλογή πρέδρου αλλά και τις 170.000 που ψήφισαν για την εκλογή συνέδρων τον προηγούμενο μήνα.
Πώς ορίζετε σήμερα τη σύγχρονη σοσιαλδημοκρατία στην Ελλάδα;
Το πρόβλημα με τη χώρα μας είναι ότι δεν πέρασε ποτέ φάση καπιταλισμού. Ο καπιταλισμός είναι ένα σκληρό οικονομικό σύστημα, το οποίο όμως έχει τους δικούς του κανόνες και πειθαρχίες. Ή σοσιαλδημοκρατία είναι ο εξανθρωπισμός του καπιταλισμού, με την ανάδειξη κυρίως του κοινωνικού κράτους, την άρση των ανισοτήτων, τις ίσες ευκαιρίες και το κράτος δικαίου. Ομως η οικονομία της χώρας μας από την απελευθέρωσή της πέρασε από τη φάση του κοτζαμπασισμού στη φάση της κατσαπλιάδικης φεουδαρχίας, σε έναν παράξενο κρατισμό, με μία πλουτοκρατία που ελέγχει και πλουτίζει από το κράτος. Ή παράλειψη του σταδίου του καπιταλισμού από τη χώρα μας της στοίχισε μία έλλειψη αυτογνωσίας και μία γνεικότερη αμεριμνησία, με την πρόταξη του ατομικού έναντι του γενικού συμφέροντος. Ο Ανδρέας Παπανδρέου έφερε την έννοια της σοσοιαλδημοκρατίας στη χώρα και την εφάρμοσε ζηλευτά σε μεγάλο ποσοστό.
Σε ποια ζητήματα θεωρείτε ότι πρέπει να δώσει ιδιαίτερη βαρύτητα η κεντροαριστερά;
Από τα προηγούμενα προκύπτει ξεκάθαρα η ανάγκη να διεκδικήσουμε ξανά τα αυτονόητα: μέσα παραγωγής και ισότητα έναντι αυτών, ίσες ευκαιρίες, κονωνικό κράτος, παιδεία και κράτος δικαίου. Αυτά είναι όλα ζητούμενα σήμερα και προτάγματα για τη σοσιαλδημοκρατία, μαζί με την προστασία του περιβάλλοντος, της αγροτικής γης, της ιδιοκτησίας και τη μεγάλη επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης.
Πόσο επηρεάζει η δικηγορική σας εμπειρία τον τρόπο που βλέπετε την πολιτική;
Ο κάθε άνθρωπος από τα βιώματά του σχηματίζει και κατά ένα μέρος την αντίληψή του. Προφανώς η δικηγορία με επηρεάζει, καθώς έχω το προνόμιο, όπως όλοι οι συνάδελφοι, να βλέπω τον ανθρώπινο πόνο, την αδικία και το πώς μπορεί να λειτουργεί η δικαιοσύνη έναντι των πολιτών και έναντι των ισχυρών.
Υπάρχει σύγκρουση ή συμπλήρωση ανάμεσα στη νομική και την πολιτική σας δραστηριότητα;
Ξέρετε, έχω επιλέξει να κάνω πολιτική όπως θέλω και χωρίς εξαρτήσεις. Επειδή η πολιτική είναι κάπως ακριβό χόμπι, έχω επιλέξει να την πληρώνω για να την κάνω όπως με εκφράζει. Σε αυτό με βοηθά πολύ η δικηγορία, η οποία μου παρέχει τα μέσα. Ή αλήθεια είναι ότι είμαι από τους τυχερούς που αγαπούν πολύ τη δουλειά τους. Ή δικηγορία και μου αρέσει και με εκφράζει. Θα έλεγε κανείς ότι είμαι πλασμένος για κάτι τέτοιο. Οπως και για την πολιτική. Ετσι, έχω επιλέξει να φτιάξω ένα πολυδύναμο δικηγορικό γραφείο, το οποίο να μπορεί να λειτουργεί και με μικρότερη δική μου παρουσία, ώστε να είμαστε έτοιμοι για τον καιρό μετά την εκλογή μου στο Κοινοβούλιο, αλλά και για την προεκλογική περίοδο. Σε κάθε περίπτωση, μία τέτοια επαγγελματική δομή μού δίνει τη δυνατότητα να κάνω πολιτική και να έχω περισσότερο χρόνο για την οικογένειά μου.
Πώς αξιολογείτε την κατάσταση της Δικαιοσύνης στην Ελλάδα σήμερα;
H δικαιοσύνη νοσεί σε έναν βαθμό, όμως αδικείται πολύ από γενικούς αφορισμούς που γίνονται και τις ασχήμιες που βλέπουμε. Κυρίως νοσεί από την εξάρτηση από την εκτελεστική εξουσία. Ξεπερνούν τα όρια του αστείου αλλά και του εξοργιστικού κάποιοι συνάδελφοι και – ακόμη χειρότερα – και πολιτικοί ταυτόχρονα. Υπάρχουν μεγάλες εξωθεσμικές πιέσεις σε κορυφαίο επίπεδο από πλευράς κυβέρνησης, αλλά χρειάζεται ένα μέτρο. Δεν μπορεί να αφορίζουμε τα πάντα. Εμείς μάλιστα στη Λάρισα, γνωρίζοντας δικαστήρια και δικαστές, ξέρουμε ότι το επίπεδο είναι και αρκετά καλό και η καθαρότητα δεδομένη. Μηνύσεις και καταγγελίες εναντίον σοβαρών δικαστικών λειτουργών εξοργίζουν όσους ξέρουν πρόσωπα και πράγματα. Το μόνο που πετυχαίνουν είναι να καθυστερούν τις δίκες και αυτό να αποβάνει σε βάρος των θυμάτων, αλλά μόνο προς πολιτικό όφελος ορισμένων.
Υπάρχει κάτι που θα αλλάζατε άμεσα στο κράτος δικαίου;
Το ΠΑΣΟΚ έχει συγκεκριμένες προτάσεις για την απεξάρτηση της εκλογής της ηγεσίας των ανωτάτων δικαστηρίων από την κυβέρνηση, με την οποία συμφωνώ. Ή δική μου άποψη είναι ότι περαιτέρω άμεσα θα μπορούσε επιπλέον να θεσπιστεί πλήρης αυτοδιοίκηση της δικαιοσύνης με εκλογή των ηγεσιών των ανωτάτων δικαστηρίων απευθείας από τους δικηγόρους, δικαστές και καθηγητές της Νομικής κατά ένα ποσοστό, π.χ. 40-40-20%. Θεωρώ ότι το κύριο πρόβλημα της δεν είναι η διαφθορά αλλά η ανεπάρκεια, καθώς αρκετοί δικαστικοί λειτουργοί αισθάνονται περισσότερο ως καριερίστες, χωρίς να έχουν συναίσθηση της υψηλής αποστολής τους. Πιστεύω λοιπόν ότι οι δικαστές δεν μπορεί να γίνονται τόσο νέοι και χωρίς εμπειρία από τη ζωή και τη δικηγορία. Γι’ αυτό προτείνω ως ελάχιστο ηλικιακό όριο εισαγωγής στο δικαστικό σώμα τα 45 έτη, με 20 έτη δικηγορίας και περισσότερες από 600 πραγματικές παραστάσεις στα δικαστήρια.
Νιώθετε ότι η πολιτική έχει απομακρυνθεί από την κοινωνία; Γιατί καταγράφονται μεγάλα ποσοστά αποχής στις βουλευτικές εκλογές;
Αυτό είναι ξεκάθαρο και αυτονόητο. Οσο η Βουλή και η πολιτική θεωρείται επάγγελμα, τόσο θα απομακρύνονται οι πολίτες από την πολιτική και οι πολιτικοί από την πραγματικότητα. Γι’ αυτό προτείνω το μέγιστο δύο θητείες για όλες τις θέσεις, από πρωθυπουργό μέχρι δημοτικό σύμβουλο. Νομίζω ότι σε οκτώ χρόνια ο καθένας μπορεί να προσφέρει αρκετά, χωρίς να προλάβει να γίνει καθεστώς και να αποκτήσει εξαρτήσεις από συμφέροντα, γιατί δεν θα έχει αλλιώς πώς να ζήσει.
