Σε μια από τις πιο απαιτητικές περιόδους για τη λειτουργία του ηλεκτρικού συστήματος, λόγω της σύμπτωσης χαμηλής ζήτησης και υψηλής παραγωγής από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), η ελληνική αγορά ηλεκτρισμού πέρασε με επιτυχία το “τεστ” του Πάσχα. Το φετινό σκηνικό χαρακτηρίστηκε από έντονο πλεόνασμα παραγωγής, που σε ορισμένες ώρες άγγιξε τα 3-4 GW, δημιουργώντας πιέσεις ισορροπίας στο σύστημα.
Ωστόσο, χάρη στην τεχνολογική αναβάθμιση των δικτύων, τη σταδιακή ωρίμανση της αγοράς, αλλά και το συντονισμό των αρμοδίων φορέων οι προκλήσεις αντιμετωπίστηκαν χωρίς προβλήματα για την ασφάλεια τροφοδοσίας ή τη σταθερότητα του συστήματος.
Καθοριστικό ρόλο στην επιτυχή διαχείριση της περιόδου έπαιξε η προετοιμασία που προηγήθηκε. Τη Μεγάλη Τετάρτη πραγματοποιήθηκε σύσκεψη υπό τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σ. Παπασταύρου και τον υφυπουργό Ν. Τσάφο με τη συμμετοχή των διαχειριστών και της ρυθμιστικής αρχής, προκειμένου να αποτιμηθεί η επιχειρησιακή ετοιμότητα.
Ακολούθησε καθημερινή παρακολούθηση της κατάστασης μέσω τηλεδιασκέψεων καθ’ όλη τη διάρκεια των αργιών, επιτρέποντας την άμεση λήψη αποφάσεων και την προσαρμογή των χειρισμών σε πραγματικό χρόνο.
Το “όπλο” των εξαγωγών και των περικοπών
Το βασικό πρόβλημα που κλήθηκε να διαχειριστεί το σύστημα ήταν η υπερπροσφορά ενέργειας από ΑΠΕ σε συνθήκες μειωμένης κατανάλωσης. Ο ΑΔΜΗΕ αξιοποίησε μια σειρά εργαλείων για να διατηρήσει την ισορροπία:
• Εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας, απορροφώντας μέρος του πλεονάσματος
• Τηλερύθμιση παραγωγής ΑΠΕ από το Κέντρο Ελέγχου Ενέργειας
• Αξιοποίηση αντλητικών μονάδων υδροηλεκτρικών, για αποθήκευση ενέργειας
Παράλληλα, σημαντική ήταν και η συμβολή της ίδιας της αγοράς. Πολλοί παραγωγοί ΑΠΕ, μέσω των Φορέων Σωρευτικής Εκπροσώπησης (ΦΟΣΕ), προχώρησαν σε αυτόβουλη διακοπή έγχυσης, όταν οι τιμές στην προημερήσια αγορά του Χρηματιστηρίου Ενέργειας έγιναν μηδενικές ή αρνητικές. Το φαινόμενο αυτό καταδεικνύει την αυξανόμενη προσαρμογή των συμμετεχόντων στα νέα δεδομένα της αγοράς.
Πρώτη δοκιμή για τις μπαταρίες
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι για πρώτη φορά τέθηκαν σε λειτουργία οι νέοι σταθμοί αποθήκευσης (μπαταρίες), συμβάλλοντας στην εξομάλυνση των φορτίων. Η επιτυχής ένταξή τους στο σύστημα αποτελεί πρόκριμα για τον αυξημένο ρόλο που αναμένεται να διαδραματίσει η αποθήκευση τα επόμενα χρόνια, καθώς αυξάνεται η διείσδυση των ΑΠΕ.
Η μεγάλη αλλαγή στο δίκτυο διανομής
Αν κάτι ξεχώρισε φέτος, αυτό ήταν η θεαματική βελτίωση στη διαχείριση του δικτύου διανομής από τον ΔΕΔΔΗΕ.
Σε αντίθεση με το Πάσχα του 2025, όταν η διαχείριση βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό σε χειροκίνητες παρεμβάσεις και μαζική επικοινωνία με παραγωγούς, το 2026 καταγράφεται σαφής μετάβαση σε ένα κεντρικά ελεγχόμενο και ψηφιοποιημένο μοντέλο λειτουργίας.
Τα στοιχεία είναι ενδεικτικά:
• Το 2025 υπήρχε δυνατότητα τηλελέγχου για 1.638 σταθμούς ΑΠΕ (2.286 MW)
• Το 2026 ο αριθμός αυτός αυξήθηκε σε 6.200 σταθμούς (5,4 GW)
• Η συνολική εγκατεστημένη ισχύς ΑΠΕ έφτασε τα 9 GW, αυξημένη κατά 550 MW
Με τη δημιουργία δύο νέων Κέντρων Ελέγχου, ο ΔΕΔΔΗΕ απέκτησε τη δυνατότητα άμεσου τηλεχειρισμού και στοχευμένων περικοπών σε πραγματικό χρόνο, μειώνοντας σημαντικά το επιχειρησιακό ρίσκο.
Η πρόοδος αυτή αποτυπώνεται και στη μείωση της ανάγκης για παρεμβάσεις στο δίκτυο. Ενώ το 2025 ενεργοποιήθηκε η λεγόμενη “Ομάδα Β” σε 14 περιπτώσεις, το 2026 οι αντίστοιχες ημέρες περιορίστηκαν σε μόλις 7, παρά τη σημαντικά αυξημένη παραγωγή από ΑΠΕ.
Η εξέλιξη αυτή συνδέεται όχι μόνο με τις τεχνολογικές αναβαθμίσεις, αλλά και με τη διαμόρφωση ενός πιο ανταγωνιστικού και ώριμου πλαισίου λειτουργίας της αγοράς, που περιορίζει την ανάγκη για διοικητικές παρεμβάσεις.
Το μήνυμα της αγοράς
Το φετινό Πάσχα ανέδειξε με σαφήνεια τις νέες προκλήσεις που φέρνει η ενεργειακή μετάβαση: υψηλή διείσδυση ΑΠΕ, μεταβλητότητα παραγωγής και συχνά αρνητικές τιμές. Ταυτόχρονα όμως κατέδειξε ότι το ελληνικό σύστημα ηλεκτρισμού αποκτά σταδιακά τα εργαλεία για να τις διαχειριστεί.
Ο συνδυασμός ενισχυμένων υποδομών, καλύτερου συντονισμού και ενεργού συμμετοχής της αγοράς δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ένα πιο ανθεκτικό και ευέλικτο σύστημα, προς όφελος τόσο της ενεργειακής ασφάλειας όσο και των καταναλωτών.
Το επόμενο στοίχημα παραμένει η περαιτέρω ανάπτυξη της αποθήκευσης και των ευέλικτων φορτίων, ώστε τα φαινόμενα υπερπροσφοράς να μετατραπούν από πρόβλημα σε ευκαιρία για χαμηλότερο κόστος ενέργειας.
Πηγή: capital.gr
