Ως παιδί που μεγάλωνε στη Βουδαπέστη, ο Πέτερ Μάγιαρ είχε πάνω από το κρεβάτι του μια αφίσα του Βίκτορ Όρμπαν – τότε ηγετικής μορφής του φιλοδημοκρατικού κινήματος της Ουγγαρίας. Ο Μάγιαρ θυμάται ότι η αφίσα αυτή συμβόλιζε τον ενθουσιασμό του για τις αλλαγές που συντελούνταν στη χώρα μετά την πτώση του κομμουνισμού.
Λίγοι όμως θα μπορούσαν να προβλέψουν τη ραγδαία άνοδο του ίδιου και του κόμματός του, Tisza. «Έχει χτίσει ένα αντιπολιτευτικό κίνημα με εκπληκτική ταχύτητα», δήλωσε στον Guardian ο Gábor Győri, του ινστιτούτου πολιτικής έρευνας Policy Solutions στη Βουδαπέστη. «Ποτέ, στην ιστορία της μετα-μεταβατικής Ουγγαρίας, δεν έχουμε δει ένα κόμμα να ανεβαίνει τόσο γρήγορα».
Οι γνώμες για τον Μάγιαρ διίστανται. Πολλοί επαινούν το τεράστιο κίνημα που έχει οικοδομήσει και την πειθαρχία που έχει επιδείξει καθώς διασχίζει τη χώρα, εκφωνώντας έως και έξι ομιλίες την ημέρα, ενώ παράλληλα τον περιγράφουν ως κάποιον με οξύθυμο χαρακτήρα και ένα ύφος που μπορεί να είναι τραχύ κατά καιρούς.
Για κάποιους, ωστόσο, είναι ο κατάλληλος άνθρωπος ια το μέγεθος της στιγμής. «Όπως όλοι οι πολιτικοί, μπορεί να είναι δύσκολος», σημείωσε ο σκηνοθέτης Ταμάς Τοπολάνσκι, ο σκηνοθέτης που ήταν μέλος μιας ομάδας που πέρασε τους τελευταίους 18 μήνες παρακολουθώντας τους Ούγγρους για μια ταινία σχετικά με την ευρύτερη αλλαγή που σαρώνει την ουγγρική κοινωνία.
Ο Τοπολάνσκι περιέγραψε την Ουγγαρία ως αυθεντική και παθιασμένη, αλλά που κατά καιρούς μπορούσε και να είναι ανυπόμονη. «Νομίζω ότι αυτό είναι κάτι που εμείς οι Ούγγροι βλέπουμε τώρα ότι ήταν απαραίτητο για να φτάσουμε σε αυτό το σημείο».
Με τον φακό του, ο Τοπολάνσκι ακολουθούσε τον Μαγιάρ καθώς άρχισε να εμφανίζεταGι σε χωριά και πόλεις σε όλη την Ουγγαρία, μειώνοντας σταθερά την απάθεια που χαρακτήριζε εδώ και καιρό την ουγγρική πολιτική. «Η ενέργεια σε αυτές τις συγκεντρώσεις ήταν κάτι που δεν έχω ξαναζήσει», είπε.
Η σχέση του με το Fidesz
Η άνοδος του Μάγιαρ συνδέεται με τη μακρά σχέση του με το Fidesz του Όρμπαν. Στους στενούς φίλους του περιλαμβάνεται ο Gergely Gulyás, αρχηγός του επιτελείου του Όρμπαν, και το 2006 ο Ούγγρος παντρεύτηκε την Judit Varga, πρώην υπουργό Δικαιοσύνης του Fidesz. Υπηρέτησε ως Ούγγρος διπλωμάτης στις Βρυξέλλες και κατείχε ανώτερες θέσεις σε κρατικούς φορείς.
Η πολιτική σκηνή της Ουγγαρίας σείστηκε το 2024, όταν αποκαλύφθηκε ότι η κυβέρνηση Όρμπαν είχε δώσει χάρη σε άνδρα καταδικασμένο για συγκάλυψη σκανδάλου σεξουαλικής κακοποίησης σε ορφανοτροφείο. Η Varga παραιτήθηκε, όπως και η πρόεδρος της Ουγγαρίας Καταλίν Νόβακ.
Ο Μάγιαρ αντέδρασε με ανάρτηση που έγινε viral, κατηγορώντας τα στελέχη του Fidesz ότι «κρύβονται πίσω από γυναικείες φούστες». Έκτοτε, ανέδειξε τον εαυτό του σε κεντρική φωνή καταγγελίας ενός «σάπιου συστήματος», όπως το περιγράφει, κατηγορώντας το Fidesz ότι λειτουργεί ως «πολιτικό προϊόν» που εξυπηρετεί την ελίτ εις βάρος των πολιτών.
Το μήνυμα και η απήχηση
Το αφήγημά του βρήκε πρόσφορο έδαφος σε μια κοινωνία που αντιμετωπίζει αυξημένο κόστος ζωής, υποβαθμισμένες δημόσιες υπηρεσίες και στάσιμους μισθούς. Περίπου 35.000 άνθρωποι συμμετείχαν σε διαμαρτυρία τον Μάρτιο του 2024, σηματοδοτώντας την απαρχή του κινήματος Tisza.
Παρά τη δημοφιλία του, η σχέση του με το Fidesz εξακολουθεί να προκαλεί αμφιβολίες. Στο ντοκιμαντέρ Άνεμος Άνοιξης, όταν ρωτήθηκε «Με ποιον είσαι φίλος τώρα;», απάντησε: «Είναι δύσκολο να πει κανείς αν έχεις πραγματικούς φίλους σε μια τέτοια κατάσταση».
Ακόμη και μεταξύ των υποστηρικτών του υπάρχει σκεπτικισμός. «Ο Μάγιαρ δεν είναι άγιος, αλλά το Fidesz πρέπει να φύγει», είπε η 33χρονη Ανίτα από το Κέτσκεμετ, υπογραμμίζοντας πως η ψήφος της στο Tisza ήταν ένα στοίχημα ελπίδας απέναντι στη διαφθορά.
Οι δεσμεύσεις και τα όρια
Ο Τοπολάνσκι θεωρεί ότι το ασυνήθιστο υπόβαθρο του Μάγιαρ τον καθιστά προσιτό σε μια κοινωνία που φοβάται να εκφραστεί. «Είναι ένας άνθρωπος που εγκατέλειψε όλα τα οφέλη του να συμφωνεί με το Fidesz», σχολίασε.
Παρότι έχει παρουσιάσει προεκλογικό πρόγραμμα 240 σελίδων, οι λεπτομέρειες για το τι ακριβώς θα πράξει αν κερδίσει την εξουσία παραμένουν ασαφείς. Ο ίδιος κρατά σφιχτή επικοινωνιακή γραμμή, αποφεύγοντας τα μέσα ενημέρωσης που ελέγχονται από το Fidesz.
«Είναι πολύ επικίνδυνος», προειδοποίησε ο Γκιόρι. «Δεν γνωρίζουμε πολλά γι’ αυτόν».
Ο Μάγιαρ έχει δεσμευθεί να αποκαταστήσει τους δημοκρατικούς θεσμούς, να βελτιώσει τις σχέσεις με την ΕΕ, να καταπολεμήσει τη διαφθορά και να μειώσει την εξάρτηση από τη ρωσική ενέργεια έως το 2035. Παράλληλα, δηλώνει ότι επιδιώκει «πραγματιστικές σχέσεις» με τη Μόσχα.
Στο ζήτημα της Ουκρανίας, προτίθεται να συνεχίσει την αντίθεση του Όρμπαν στην αποστολή όπλων και στην ταχεία ένταξη του Κιέβου στην ΕΕ. Ωστόσο, ακόμη και μικρές αλλαγές στάσης της Ουγγαρίας θα μπορούσαν να θεωρηθούν σημαντικές, σύμφωνα με τον Γκιόρι.
Σε κοινωνικά ζητήματα, όπως οι εκδηλώσεις Pride, ο Μάγιαρ κρατά αποστάσεις. «Απλώς δεν ασχολείται», σημειώνει ο Γκιόρι, προσθέτοντας ότι πολλοί θεωρούν πως θα είναι πιο φιλικός από την κυβέρνηση Fidesz, αν και αυτό παραμένει υπόθεση.
Το αβέβαιο μέλλον
Το ερώτημα που πλανάται είναι τι θα μπορούσε να πετύχει μια κυβέρνηση υπό το Tisza, δεδομένου ότι το Fidesz έχει εδραιώσει τον έλεγχό του στο κράτος, τα μέσα ενημέρωσης και τη δικαιοσύνη. Χωρίς την πλειοψηφία των δύο τρίτων, οι δυνατότητες συνταγματικών αλλαγών θα είναι περιορισμένες.
Παρά τα εμπόδια, η λαϊκή στήριξη προς τον Μάγιαρ αυξάνεται. Ο ανεξάρτητος βουλευτής Άκος Χατζάζι δήλωσε ότι για πολλούς Ούγγρους, με όλα του τα ελαττώματα, ο Μάγιαρ αποτελεί την καλύτερη ελπίδα για ανατροπή των αλλαγών που επέφερε ο Όρμπαν και το Fidesz.
«Όσον αφορά τον Πέτερ Μάγιαρ, υπάρχουν τόσο ερωτηματικά όσο και θαυμαστικά», είπε. «Αλλά η ουγγρική κοινωνία το έχει αποδεχτεί αυτό».
Πηγή: tanea.gr
