Του Νίκου Ρουσάνογλου
Την πρώτη ετήσια πτώση από το 2020, κατέγραψε το 2025 η επενδυτική δραστηριότητα από το εξωτερικό στην ελληνική αγορά ακινήτων. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ), οι ροές κεφαλαίων για την απόκτηση ακινήτων υποχώρησαν πέρσι κατά 25,2% σε 2,05 δις ευρώ, έναντι του ιστορικού υψηλού των 2,75 δις ευρώ, που είχε σημειωθεί το 2024. Αναλύοντας την προέλευση των κεφαλαίων, προκύπτει ότι η μεγαλύτερη κάμψη προήλθε από χώρες εκτός Ε.Ε., κάτι που οφείλεται στην αυστηροποίηση του προγράμματος “Χρυσή Βίζα”, όπου πλέον το ελάχιστο απαιτούμενο όριο επένδυσης έχει αυξηθεί στις 800.000 ευρώ στην Αττική, το κέντρο της Θεσσαλονίκης και όλα τα μεγάλα νησιά (με ελάχιστο πληθυσμό 3.100 κατοίκων).
Ειδικότερα, από χώρες εκτός Ε.Ε. προήλθαν το 2025 κεφάλαια ύψους 1,2 δις ευρώ, ποσό που συνιστά πτώση κατά 30,6% σε ετήσια βάση, έναντι των 1,75 δις ευρώ το 2024. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου για το πρόγραμμα Golden Visa (Ιανουάριος 2026), τα αιτήματα για το 2025 ανήλθαν σε 7.031, έναντι 9.387 αιτημάτων το 2024, σημειώνοντας υποχώρηση κατά 25,1%. Αντίστοιχα, από την Ε.Ε. εισέρρευσαν κεφάλαια ύψους 835 εκατ. ευρώ, ή 15,4% λιγότερα έναντι των 988 εκατ. ευρώ το 2024.
Ως εκ τούτου, για πρώτη φορά από το 2020, όταν και ξέσπασε η πανδημική κρίση, σημειώθηκε κάμψη της ζήτησης από το εξωτερικό για την απόκτηση κατοικιών. Ασφαλώς, ακόμα κι έτσι, η επίδοση είναι εφάμιλλη του 2023 και μία από τις καλύτερες των τελευταίων δεκαετιών. Με βάση τα στοιχεία της ΤτΕ, η αμέσως χαμηλότερη επίδοση ήταν εκείνη του 2022 με 1,97 δις ευρώ. Ωστόσο, όπως φαίνεται το 2026 αναμένεται να σηματοδοτήσει ακόμα μια χρονιά επιβράδυνσης των εισροών κεφαλαίων από το εξωτερικό, ιδίως αν συνεχιστεί η κρίση στην Μέση Ανατολή. Ήδη, οι συνέπειες στην παγκόσμια οικονομία είναι εμφανείς και μάλιστα δεν περιορίζονται στην ενέργεια και το κόστος πετρελαίου, αλλά θα έχουν βαθύτερη επίπτωση.
Στην περίπτωση της Ελλάδας, ο υψηλότερος πληθωρισμός και η κάμψη του τουρισμού, αν επιβεβαιωθούν ως σενάρια, θα οδηγήσουν σε νέα πτώση του αγοραστικού ενδιαφέροντος από το εξωτερικό.
Με βάση τα στοιχεία της ΤτΕ, το 2025, οι άμεσες ξένες επενδύσεις στην ελληνική οικονομία εκτινάχθηκαν σε 12 δις ευρώ. Επομένως, το μερίδιο των ακινήτων επί του συνόλου περιορίστηκε στο 16,6% που είναι κατακόρυφα χαμηλότερο σε σχέση με το πρόσφατο παρελθόν. Για παράδειγμα, το 2024, το μερίδιο των ακινήτων στις συνολικές ξένες επενδύσεις είχε διαμορφωθεί σε 46%, ενώ ανάλογο ήταν το ποσοστό και το 2023 (47%). Δηλαδή, σχεδόν 1 στα 2 ευρώ που εισέρρεαν στην Ελλάδα από το εξωτερικό, κατευθύνονταν προς τα ακίνητα, κάτι ασφαλώς που προκάλεσε και στρεβλώσεις, καθώς απογείωσε τις τιμές και δυσχέρανε σημαντικά την προσιτότητα στέγης για μεγάλη μερίδα εγχώριων αγοραστών.
Σε πρόσφατη ανάλυση του ΚΕΠΕ (Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών), είχε επισημανθεί η κατακόρυφη αύξηση του μεριδίου των ακινήτων στις συνολικές καθαρές Άμεσες Ξένες Επενδύσεις (ΑΞΕ) την δεκαετία 2013-2023. Συγκεκριμένα, από το 7,4% το 2013, τα ακίνητα έφτασαν το 33,5% το 2018 και διατηρήθηκαν σταθερά πάνω από το 30% την περίοδο 2019-2020. Το 2021 και το 2022 υπήρξε μια υποχώρηση του μεριδίου των ακινήτων στο 22% και 24,6% αντίστοιχα, κυρίως λόγω της μεγάλης αύξησης των συνολικών ΑΞΕ, που έφτασαν τα 7,5 δις ευρώ το 2022.
Στην πρόσφατη ετήσια έκθεσή της, η ΤτΕ σημειώνει ότι “οι προοπτικές για την ελληνική αγορά ακινήτων παραμένουν συγκρατημένα θετικές για το προσεχές διάστημα. Υπό την προϋπόθεση της γρήγορης αποκλιμάκωσης του πολέμου στη Μέση Ανατολή, της σταθεροποίησης των διεθνών οικονομικών συνθηκών και της διατήρησης των θετικών ρυθμών ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας, η ανάπτυξη της αγοράς ακινήτων εκτιμάται ότι θα διατηρηθεί, αν και με ηπιότερους ρυθμούς σε σχέση με τα προηγούμενα έτη. Παράλληλα, το επενδυτικό ενδιαφέρον αναμένεται να εστιάσει περισσότερο στην ποιότητα των κατασκευών, στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων και στην επιλογή ακινήτων σε περιοχές με καλή πρόσβαση σε υποδομές και μεταφορικά δίκτυα”.
Πηγή: capital.gr
