Πώς το ασφαλιστικό “τιμωρεί” όσους δουλεύουν για 45 χρόνια

Του Κώστα Κατίκου

Μηδενικής σχεδόν απόδοσης είναι για πολλούς ασφαλισμένους οι εισφορές που καταβάλλουν μετά τα 40 έτη εργασίας, καθώς χάνεται το μπόνους στα ποσοστά αναπλήρωσης και, στην πράξη, κερδίζουν ελάχιστα στη σύνταξη.

Σε συνδυασμό με το όριο ηλικίας των 62 ετών, που είναι προϋπόθεση να το συμπληρώνουν ακόμη και όσοι έχουν 45 χρόνια ασφάλισης για να βγουν στη σύνταξη, το ασφαλιστικό σύστημα, αντί να επιβραβεύει, καταλήγει να “τιμωρεί” όσους εργάζονται για πολλά χρόνια.

Το μπόνους ασφάλισης μετά τα 40 έτη είναι μικρότερο ακόμη και σε σχέση με αυτό που δίδεται για λιγότερα έτη.

Για παράδειγμα:

• Από τα 30 ως τα 31 έτη το ποσοστό αναπλήρωσης αυξάνεται κατά 1,81% και από 26,54% ανεβαίνει στο 28,35%.

• Από τα 32 ως τα 33 έτη το ποσοστό ανεβαίνει κατά 1,98% (από 30,33% σε 32,31%).

• Από τα 33 ως τα 34 έτη και από τα 35 ως τα 36 έτη το ποσοστό αναπλήρωσης αυξάνεται κατά 2,5%. Στα 35 έτη είναι 37,31% και στα 36 έτη είναι 39,81%.

• Από τα 36 έτη ως τα 40 έτη τα ποσοστά αναπλήρωσης αυξάνονται κατ’ έτος κατά 2,55%, με αποτέλεσμα από 39,81% που είναι η αναπλήρωση για τα 36 έτη να φτάνει στο 42,36% με 37 έτη, στο 44,91% με 38 έτη, στο 47,46% με 39 έτη και στο 50,01% για τα 40 έτη.

Μετά τα 40 έτη ασφάλισης τα ποσοστά αναπλήρωσης συνεχίζουν μεν να αυξάνονται, αλλά με πολύ περιορισμένη ταχύτητα και από 2,55% αυξάνονται με ετήσιο ρυθμό 0,5%.

Δεν συμφέρει, όπως αποδεικνύεται με παραδείγματα, να μένει κανείς στην εργασία μετά τη 40ετία, γιατί η ανταμοιβή από τα ποσοστά αναπλήρωσης για τα επιπλέον έτη ασφάλισης είναι ελάχιστη. Με 40 έτη ασφάλισης η αναπλήρωση είναι 50,01% και στα 41 έτη πάει στο 50,51%, στα 42 έτη γίνεται 51,01%, στα 43 είναι 51,06% και στα 45 έτη φτάνει στο 52,5%. Η αύξηση των 2,55 μονάδων που παίρνει, δηλαδή, ένας ασφαλισμένος στο ποσοστό αναπλήρωσης με ένα έτος παραμονής από τα 38 στα 39 έτη, δίδεται με παραμονή 5 ετών από τα 40 ως τα 45 έτη ασφάλισης!

150 ευρώ με ένα έτος, 73 ευρώ με πέντε

Στα ποσά σύνταξης δε, οι διαφορές είναι εντυπωσιακές.

Για παράδειγμα:

1. Ασφαλισμένος με 38 έτη ασφάλισης και συντάξιμο μισθό 2.950 ευρώ θα πάρει σύνταξη 1.772 ευρώ μικτά, ενώ με 40 έτη θα πάρει 1.922 ευρώ, δηλαδή για δύο επιπλέον έτη ασφάλισης θα πάρει αύξηση 150 ευρώ στη σύνταξη.

2. Ασφαλισμένος με 42 έτη ασφάλισης και συντάξιμο μισθό 2.950 ευρώ θα πάρει σύνταξη 1.952 ευρώ μικτά, ενώ με 40 έτη θα πάρει 1.922 ευρώ, δηλαδή για δύο επιπλέον έτη ασφάλισης θα πάρει αύξηση μόλις 30 ευρώ στη σύνταξη, τη στιγμή που από τα 38 στα 40 έτη θα κερδίσει αύξηση 150 ευρώ.

3. Ασφαλισμένος με 45 έτη ασφάλισης και συντάξιμο μισθό 2.950 ευρώ θα πάρει σύνταξη 1.995 ευρώ μικτά, δηλαδή μόλις 43 ευρώ επιπλέον από τη σύνταξη που βγάζουν τα 42 έτη ασφάλισης και κατά 73 ευρώ υψηλότερη από τη σύνταξη των 40 ετών.

Το συμπέρασμα που προκύπτει από τα παραπάνω παραδείγματα είναι ότι ένας ασφαλισμένος που θα συμπληρώσει δύο επιπλέον έτη ασφάλισης, ήτοι από τα 38 στα 40 έτη, θα κερδίσει 150 ευρώ επιπλέον στη σύνταξη, ενώ αν παραμείνει από τα 40 ως τα 45 έτη ασφάλισης, για αυτά τα 5 έτη θα “ανταμειφθεί” μόνον με 73 ευρώ επιπλέον σύνταξη.

Γίνεται αντιληπτό ότι ο μηχανισμός της ανταποδοτικής σύνταξης έχει τεράστια στρέβλωση από τα 40 έτη ασφάλισης και άνω, καθώς στην πράξη καθιστά εντελώς ασύμφορη την παραμονή στην εργασία και πέραν της 40ετίας.

45ετία χωρίς όριο ηλικίας

Η αδικία του συστήματος μεταφέρεται και στις συνταξιοδοτικές προϋποθέσεις.

Με το ισχύον καθεστώς οι ασφαλισμένοι που έχουν πάνω από 40 έτη ασφάλισης αλλά δεν έχουν συμπληρώσει και το 62ο έτος της ηλικίας τους δεν μπορούν να πάρουν σύνταξη, ούτε καν τη μειωμένη, εκτός αν πρόκειται για γυναίκες ασφαλισμένες με ανήλικο έως το 2012 και για ασφαλισμένους στο Δημόσιο που είχαν 25ετία το 2011 ή το 2012 και συμπλήρωσαν τα 56 ή 58 έτη έως το 2022.

Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις που αφορούν χιλιάδες ασφαλισμένους οι οποίοι άρχισαν να εργάζονται με ένσημα από τα 18-20, δεν προβλέπεται συνταξιοδότηση χωρίς να έχουν συμπληρώσει το 62ο έτος, ακόμη και αν έχουν υπερβεί τα 40 έτη ασφάλισης και πολλοί εξ αυτών φτάνουν και τα 45 έτη ασφάλισης.

Στην πραγματικότητα το ασφαλιστικό καταλήγει να “τιμωρεί” όσους εργάζονται για πολλά χρόνια, καθώς αν δεν έχουν συμπληρώσει το 62ο έτος της ηλικίας τους, τους υποχρεώνει να παραμείνουν και πέραν των 40 ή 42 ή 44 ετών, καταβάλλοντας εισφορές τις οποίες ποτέ δεν θα τις πάρουν ως ανταπόδοση στη σύνταξη.

Για την αποκατάσταση αυτής της τεράστιας στρέβλωσης και αδικίας απαιτείται να ψηφιστεί διάταξη που να επιτρέπει τη συνταξιοδότηση άνευ ορίου ηλικίας σε όσους έχουν συμπληρώσει τα 42 ή 43 έτη ασφάλισης, εφόσον δεν συμπληρώνουν νωρίτερα το 62ο έτος για να βγουν στη σύνταξη.