Του Κώστα Κατίκου
Ποσό ύψους 10,5 δισ. ευρώ που αντιστοιχεί στο 70% της ετήσιας κρατικής χρηματοδότησης προς το ασφαλιστικό σύστημα, έχασαν τα ταμεία τα τελευταία χρόνια από ληξιπρόθεσμα χρέη τα οποία χαρακτηρίζονται ως ανεπίδεκτα είσπραξης. Το πρόβλημα διογκώνεται καθώς οι ληξιπρόθεσμες οφειλές αυξάνονται με μεγαλύτερο ρυθμό έναντι των εισπράξεων λόγω των προσαυξήσεων.
Στην πράξη τα χρέη των 10,5 δισ. ευρώ που θεωρούνται μη εισπράξιμα σε σύνολο οφειλών 51,3 δισ. ευρώ σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του ΚΕΑΟ (δ΄ τρίμηνο 2025), έχουν χαθεί οριστικά από τα κατάστιχα των ασφαλιστικών ταμείων, καθώς έχουν αποτύχει όλες οι ενέργειες και τα αναγκαστικά μέτρα που είχαν ληφθεί για την ανάκτησή τους.
Αν σε αυτά τα χρέη υπολογιστούν και οι οφειλές που βρίσκονται στο στάδιο της αδυναμίας είσπραξης, τότε γίνεται αντιληπτό ότι ένα μεγάλο κομμάτι από τα χρέη των 51,3 δισ. ευρώ προς τα ασφαλιστικά ταμεία είναι “εικονικό”, καθώς δεν έχει καμία προοπτική να ανακτηθεί ακόμη και με γενναίες ρυθμίσεις οφειλών.
Τα ανεπίδεκτα είσπραξης χρέη των 10,5 δισ. ευρώ προέρχονται από εργοδότες που έχουν πτωχεύσει ή έχουν υπαχθεί σε καθεστώς εκκαθάρισης, αλλά και από επιχειρήσεις που δεν έχουν ποτέ υποβάλει ΑΠΔ και που δεν έχουν ποτέ καταβάλει ποσά στο Κ.Ε.Α.Ο., καθώς και οφειλές ασφαλισμένων που έχουν αποβιώσει.
Ο διαχωρισμός των οφειλών σε χαμηλής-μηδενικής εισπραξιμότητας γίνεται από το ΚΕΑΟ. Η διαδικασία προϋποθέτει ενδελεχή έλεγχο από τις αρμόδιες υπηρεσίες για εντοπισμό όλων των πηγών αποπληρωμής της οφειλής και εξάντληση κάθε εισπρακτικού μέσου σε βάρος του οφειλέτη, ώστε να μπορούν τα αρμόδια όργανα να προτείνουν και να εισηγηθούν τον χαρακτηρισμό μιας οφειλής ως πολύ χαμηλής εισπραξιμότητας/ανεπίδεκτη είσπραξης.
Ενδεικτικά, στην κατηγορία των οφειλών χαμηλής εισπραξιμότητας εντάσσονται οφειλές για την είσπραξη των οποίων έχουν ληφθεί επανειλημμένα αναγκαστικά μέτρα είσπραξης χωρίς αποτέλεσμα, οφειλές προσώπων που έχουν αποβιώσει και οι κληρονόμοι αποποιήθηκαν την κληρονομιά, οφειλές επιχειρήσεων που έχουν πτωχεύσει ή βρίσκονται σε αδράνεια, κ.ά.
Τα 10,5 δισ. ευρώ που έχασαν τα ταμεία αντιστοιχούν περίπου στο 70% της κρατικής χρηματοδότησης του ΕΦΚΑ, η οποία για το 2026 ανέρχεται στα 14,7 δισ. ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι από το ασφαλιστικό σύστημα λείπουν και έχουν χαθεί οριστικά πόροι που αν είχαν ανακτηθεί τα προηγούμενα χρόνια, σήμερα θα μπορούσαν να στηρίξουν αυξήσεις παροχών προς τους ασφαλισμένους και μεγαλύτερες συντάξεις.
Σε μεγάλο πρόβλημα που δυσκολεύει έτι περαιτέρω την ανάκτηση των οφειλών εξελίσσονται οι προσαυξήσεις που αυξάνονται με γεωμετρική πρόοδο. Από το συνολικό χρέος των 51,3 δισ. ευρώ τα 19 δισ. ευρώ είναι οι προσαυξήσεις και τα 32 δισ. ευρώ είναι τα χρέη που βαρύνουν συνολικά και διαχρονικά περίπου 1,5 εκατομμύριο οφειλέτες.
Από την ανάλυση των οφειλών προκύπτει ότι οι 7 στους 10 οφειλέτες έχουν ληξιπρόθεσμα χρέη ως 15.000 ευρώ και σχεδόν 9 στους 10 έχουν οφειλές ως 30.000 ευρώ.
Σύμφωνα με την έκθεση του ΚΕΑΟ:
∙ Με ληξιπρόθεσμα χρέη ως 15.000 ευρώ είναι 1.441.358 οφειλέτες (69,53% των οφειλετών)
∙ Με οφειλή έως 30.000 ευρώ είναι 1.804.633 οφειλέτες (το 87,06% των οφειλετών), εκ των οποίων οι 363.275 έχουν μέσο υπόλοιπο οφειλής μεταξύ 15.000 ευρώ ως 30.000 ευρώ.
∙ Με οφειλή από 50.000 ευρώ ως 100.000 ευρώ είναι 96.500 οφειλέτες.
∙ Με οφειλές από 500.000 ευρώ ως 1 εκατ. ευρώ είναι 4.220 οφειλέτες οι οποίοι έχουν στα χέρια τους 2,9 δισ. ευρώ ληξιπρόθεσμα χρέη που αντιπροσωπεύουν το 5,6% των συνολικών χρεών.
∙ Με οφειλές άνω του 1 εκατ. ευρώ είναι 2.961 οφειλέτες οι οποίοι έχουν στα χέρια τους 12,6 δισ. ευρώ ληξιπρόθεσμα χρέη που αντιπροσωπεύουν το 25% των συνολικών χρεών.
Οι ρυθμίσεις
Από το χρέος των 51,3 δισ. ευρώ, το ποσό που έχει εισπραχθεί μέσω ρυθμίσεων και αναγκαστικών μέτρων από το 2013 που ξεκίνησε η λειτουργία του ΚΕΑΟ μέχρι σήμερα ανέρχεται στα 15 δισ. ευρώ.
Τα έσοδα για το 2025 από ρυθμίσεις και εκτός ρύθμισης οφειλές ανήλθαν σε 1,9 δισ. ευρώ, αλλά την ίδια στιγμή τα χρέη αυξήθηκαν μέσα σε ένα χρόνο κατά 2 δισ. ευρώ.
Οι δε ρυθμίσεις ακολουθούν φθίνουσα πορεία, καθώς ένας στους δύο οφειλέτες που είχαν μπει σε ρύθμιση την εγκατέλειψαν στην πορεία.
Στο τέλος Δεκεμβρίου 2025 σε καθεστώς ρύθμισης ήταν 282.377 οφειλέτες για χρέη 4,86 δισ. ευρώ.
Πηγή: capital.gr
