ΟΟΣΑ: «Αγκάθια» η χαμηλή παραγωγικότητα και το επενδυτικό κενό για την ελληνική οικονομία –

Μεγάλα «αγκάθια για την ελληνική οικονομία παραμένουν η χαμηλή παραγωγικότητα και το μεγάλο επενδυτικό κενό, σύμφωνα με σημερινή έκθεση του ΟΟΣΑ. Παράλληλα, η χαμηλή καινοτομία και η αργή υιοθέτηση τεχνολογιών από τις επιχειρήσεις εξακολουθούν να περιορίζουν τη δυναμική της ανάπτυξης για την Ελλάδα.

Σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται στην έκθεση του Οργανισμού «η ελληνική οικονομία άντεξε καλά κατά τη διάρκεια των πρόσφατων κρίσεων και ξεπέρασε σε ρυθμούς ανάπτυξης τη ζώνη του ευρώ τα τελευταία χρόνια. Το χάσμα στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε σχέση με τις πιο ανεπτυγμένες οικονομίες του ΟΟΣΑ άρχισε να μειώνεται, καθώς η ενίσχυση της κεφαλαιακής έντασης, η δημιουργία θέσεων εργασίας και οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στήριξαν μια σταθερή ανάκαμψη από την παρατεταμένη κρίση. Ωστόσο, η πρόοδος περιορίστηκε από τα χαμηλά κέρδη της παραγωγικότητας, καθώς το επενδυτικό χάσμα, αν και μειώνεται, παραμένει μεγάλο και πολλές, κυρίως μικρότερες επιχειρήσεις, εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην υιοθέτηση ψηφιακών τεχνολογιών και στην καινοτομία».

Η έκθεση του ΟΟΣΑ σημειώνει ότι για να αυξηθούν τα εισοδήματα, πρέπει να διασφαλιστεί η ανταγωνιστικότητα και να καλυφθούν οι μεγάλες ανάγκες δαπανών, ταυτόχρονα με την περαιτέρω μείωση του χρέους, απαιτείται τόνωση της παραγωγικότητας και διατήρηση των βελτιωμένων συνθηκών που επικρατούν στην αγορά εργασίας. Σημειώνει δε ότι αν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις είχαν καλύτερη πρόσβαση σε χρηματοδότηση θα καινοτομούσαν περισσότερο και θα επένδυαν σε πιο προηγμένες τεχνολογίες.

Ακόμη, ο ΟΟΣΑ σημειώνει τις ελλείψεις δεξιοτήτων στην ελληνική αγορά εργασίας, συστήνει βελτίωση της εκπαίδευσης και αύξηση της συμμετοχής των γυναικών, ενώ επισημαίνει ότι αν αρθούν και τα εναπομείναντα ρυθμιστικά βάρη, τότε θα ενισχυθεί ο ανταγωνισμός και ο δυναμισμός των επιχειρήσεων.

«Κόκκινα δάνεια»

Ο τραπεζικός τομέας αποτελεί την κύρια πηγή εξωτερικής χρηματοδότησης. Αν και η υγεία του τραπεζικού τομέα έχει βελτιωθεί σημαντικά, η δεκαετής οικονομική κρίση άφησε τα σημάδια της στο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων (NPL) στους ισολογισμούς των τραπεζών παραμένει σχετικά υψηλό, παρά τη σημαντική μείωση που σημειώθηκε, χάρη στα προγράμματα «Ηρακλής». Οι servicers, στους οποίους έχουν μεταφερθεί οι κίνδυνοι, αντιμετωπίζουν εμπόδια στην εξυγίανση των «κόκκινων δανείων» λόγω της δυσκίνητης ρευστοποίησης των εγγυήσεων και των καθυστερήσεων στις δικαστικές διαδικασίες, ενώ οι οφειλέτες των μη εξυγιασμένων «κόκκινων δανείων» παραμένουν ουσιαστικά μη τραπεζικά αποδεκτοί. Μια μεταρρύθμιση του δικαστικού συστήματος το 2024 αποσκοπεί στην επιτάχυνση των υποθέσεων αφερεγγυότητας.

Ψηφιακές τεχνολογίες

Το μόνιμο κενό παραγωγικότητας συνοδεύεται από αργή διάδοση των ψηφιακών τεχνολογιών. Η χρήση των ψηφιακών τεχνολογιών, από τη δημιουργία εταιρικού ιστότοπου έως τη χρήση του cloud computing και της τεχνητής νοημοσύνης, υστερεί σε σχέση με άλλες χώρες του ΟΟΣΑ, ιδίως μεταξύ των μικρότερων επιχειρήσεων. Η ταχεία βελτίωση, αλλά ακόμα περιορισμένη, ανάπτυξη υποδομών ευρυζωνικών συνδέσεων υψηλής ταχύτητας, η έλλειψη διαχειριστικών ικανοτήτων και η περιορισμένη πρόσβαση σε καινοτόμες μορφές χρηματοδότησης αποτελούν τα κύρια εμπόδια για την αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων της ψηφιοποίησης.

Έλλειψη δεξιοτήτων

Η έλλειψη δεξιοτήτων είναι σημαντική και αυξάνεται, εμποδίζοντας τόσο την ανάπτυξη των επιχειρήσεων όσο και την καινοτομία. Αν και η ανεργία παρουσιάζει πτωτική τάση, παραμένει υψηλή σε σύγκριση με άλλες χώρες του ΟΟΣΑ. Η ανεργία και η έλλειψη δεξιοτήτων συνυπάρχουν, καθώς η αναντιστοιχία δεξιοτήτων είναι μεγάλη. Οι δεξιότητες των ενηλίκων, υστερούν σε σχέση με άλλες χώρες του ΟΟΣΑ και η συμμετοχή στην κατάρτιση είναι χαμηλή. Η στοχευμένη κατάρτιση για άνεργους μέσω της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (ΔΥΠΑ) έχει βελτιωθεί, αλλά η περιορισμένη χρηματοδότηση για τις ενεργητικές πολιτικές αγοράς εργασίας εμποδίζει την περαιτέρω πρόοδο.

Ανεργία των γυναικών

Το χάσμα στα ποσοστά απασχόλησης μεταξύ ανδρών και γυναικών παραμένει μεγάλο και το ποσοστό συμμετοχής των γυναικών στο εργατικό δυναμικό, αν και βελτιώνεται, εξακολουθεί να συγκαταλέγεται μεταξύ των χαμηλότερων στον ΟΟΣΑ. Η επίτευξη καλύτερης ισορροπίας μεταξύ επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής θα διευκόλυνε την πρόσβαση των γυναικών στην αγορά εργασίας, αυξάνοντας έτσι την προσφορά δεξιοτήτων. Ωστόσο, η χωρητικότητα των παιδικών σταθμών είναι χαμηλή, καθώς οι δαπάνες κατευθύνονται προς επιδόματα γέννησης και όχι προς υποστήριξη σε είδος.

Μεγάλο ρυθμιστικό «βάρος»

Η χαμηλή επιχειρηματική δυναμική συνοδεύεται από την αντίληψη ότι το ρυθμιστικό βάρος είναι υψηλό. Τα ποσοστά εισόδου και εξόδου επιχειρήσεων από την αγορά είναι χαμηλά, καθώς η οικονομία κυριαρχείται από μικρές επιχειρήσεις που συχνά παρουσιάζουν χαμηλή παραγωγικότητα και δεν καταφέρνουν να αναπτυχθούν. Αν και το ρυθμιστικό πλαίσιο έχει γίνει συνολικά πιο ευνοϊκό για τον ανταγωνισμό, εξακολουθεί να υπάρχει περιθώριο βελτίωσης, ιδίως όσον αφορά την ποιότητα του ρυθμιστικού πλαισίου και τις επαγγελματικές υπηρεσίες που παρέχουν σημαντικές ενδιάμεσες λύσεις στις επιχειρήσεις.