Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν συμφώνησαν σε εκεχειρία διάρκειας δύο εβδομάδων, η οποία σταμάτησε τις επιθέσεις που διήρκεσαν 40 ημέρες και είχαν φέρει τη Μέση Ανατολή στο χείλος μιας ευρύτερης σύρραξης.
Η ανακωχή, που επιτεύχθηκε με τη μεσολάβηση του Πακιστάν, ακολούθησε σφοδρές ανταλλαγές αεροπορικών επιδρομών, πυραυλικών επιθέσεων και απειλών. Οι συγκρούσεις είχαν προκαλέσει πλήγματα σε χώρες του Κόλπου, διαταράσσοντας τις παγκόσμιες θαλάσσιες οδούς και εντείνοντας τους φόβους για μια παρατεταμένη αντιπαράθεση.
«Και οι δύο πλευρές επέδειξαν αξιοσημείωτη σοφία και κατανόηση, παραμένοντας εποικοδομητικά προσηλωμένες στην προώθηση της ειρήνης και της σταθερότητας», δήλωσε ο Πρωθυπουργός του Πακιστάν Σεχμπάζ Σαρίφ σε ανάρτησή του στο X, ανακοινώνοντας τη λήξη των εχθροπραξιών.
Το Ιράν επιβεβαίωσε ότι θα επιτρέψει την επανέναρξη της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας, γεγονός που αναμένεται να μειώσει τις πιέσεις στις αγορές ενέργειας. Το Ισραήλ ανακοίνωσε επίσης ότι θα σταματήσει τις επιθέσεις του κατά του μακροχρόνιου αντιπάλου του.
Ωστόσο, παραμένουν πολλά ερωτήματα, καθώς η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη διατηρούν διαφορετικές θέσεις ως προς μια συνολική συμφωνία. Οι διαπραγματεύσεις που αναμένονται να ξεκινήσουν στο Ισλαμαμπάντ την Παρασκευή θα δείξουν αν η εκεχειρία μπορεί να μετατραπεί σε πιο μόνιμη συμφωνία.
Τι έχει συμφωνήσει η Ουάσιγκτον
Σύμφωνα με τους όρους της εκεχειρίας, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύτηκαν να σταματήσουν τις στρατιωτικές επιθέσεις τους στο Ιράν για δύο εβδομάδες. Η Ουάσιγκτον υποστήριξε ότι οι στρατιωτικοί της στόχοι είχαν «επιτευχθεί» και ότι η Τεχεράνη συμφώνησε στο «πλήρες, άμεσο και ασφαλές άνοιγμα» των στενών του Ορμούζ.
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ έλαβαν ένα δεκαπλό σχέδιο προτάσεων από το Ιράν, το οποίο χαρακτήρισε «βάση ρεαλιστικής διαπραγμάτευσης». Όπως ανέφερε στην πλατφόρμα Truth Social, «σχεδόν όλα τα σημεία διαφωνίας έχουν συμφωνηθεί» και η περίοδος δύο εβδομάδων θα επιτρέψει την οριστικοποίηση της συμφωνίας.
Το σχέδιο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, δέσμευση μη επιθετικότητας από τις ΗΠΑ, ελεγχόμενη διέλευση από τα στενά του Ορμούζ υπό ιρανικό συντονισμό, αποδοχή του ιρανικού προγράμματος εμπλουτισμού ουρανίου και άρση όλων των κυρώσεων και διεθνών αποφάσεων κατά της Τεχεράνης.
Ο Τραμπ δήλωσε στο AFP ότι το πυρηνικό απόθεμα του Ιράν «θα αντιμετωπιστεί κατάλληλα» σε οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία. Το Ιράν, από την πλευρά του, επιμένει πως δεν επιδιώκει την κατασκευή πυρηνικών όπλων, αλλά είναι πρόθυμο να διαπραγματευτεί περιορισμούς στο πρόγραμμα του με αντάλλαγμα την άρση των κυρώσεων.
Οι θέσεις της Τεχεράνης
Το Ιράν αποδέχθηκε την εκεχειρία υπό τον όρο ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ θα σταματήσουν τις επιθέσεις τους, συμφωνώντας να αναστείλει τις δικές του στρατιωτικές ενέργειες για δύο εβδομάδες. «Αν σταματήσουν οι επιθέσεις εναντίον του Ιράν, οι Ένοπλες Δυνάμεις μας θα πάψουν τις αμυντικές επιχειρήσεις», ανέφερε ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί σε ανάρτηση στο X.
Ο Αραγτσί επιβεβαίωσε επίσης ότι θα παρασχεθεί ασφαλής διέλευση πλοίων μέσω των στενών του Ορμούζ, σε συντονισμό με τις ιρανικές ένοπλες δυνάμεις. Σύμφωνα με το πρακτορείο AP, η Τεχεράνη και το Ομάν θα μπορούν να επιβάλλουν τέλη διέλευσης, τα οποία το Ιράν σκοπεύει να χρησιμοποιήσει για την ανοικοδόμηση της χώρας.
Η στάση του Ισραήλ
Το Ισραήλ ενέκρινε την εκεχειρία για την οποία μεσολάβησε το Πακιστάν, ωστόσο ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου ξεκαθάρισε ότι αυτή δεν επεκτείνεται στις συγκρούσεις με τη Χεζμπολάχ ή στη στρατιωτική επιχείρηση στον νότιο Λίβανο. Οι δηλώσεις του φάνηκαν να έρχονται σε αντίθεση με εκείνες του Πακιστανού πρωθυπουργού, ο οποίος υποστήριξε ότι η εκεχειρία περιλαμβάνει και τον Λίβανο.
Την Τετάρτη, ο ισραηλινός στρατός συνέχισε τις επιχειρήσεις του, εκδίδοντας εντολές εκκένωσης περιοχών κοντά στην πόλη Τύρο. Ο Λίβανος είχε εμπλακεί στη σύγκρουση στις 2 Μαρτίου, όταν η Χεζμπολάχ εξαπέλυσε επιθέσεις εναντίον του Ισραήλ, επικαλούμενη τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη του Ιράν Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ στις 28 Φεβρουαρίου.
Τα επόμενα βήματα
Το επόμενο στάδιο αφορά την έναρξη διαπραγματεύσεων στο Ισλαμαμπάντ, υπό την αιγίδα του Πακιστάν. «Καλώ θερμά τις ηγεσίες των δύο χωρών να στείλουν τις αντιπροσωπείες τους στο Ισλαμαμπάντ στις 10 Απριλίου για να επιδιώξουμε μια οριστική συμφωνία», ανέφερε ο Σαρίφ.
Ο ειδικός σε θέματα Ιράν, Τρίτα Πάρσι, προειδοποίησε ότι οι συνομιλίες μπορεί να αποτύχουν, αλλά τόνισε πως «το τοπίο έχει αλλάξει». Όπως σημείωσε, «η αποτυχία της στρατιωτικής πίεσης των ΗΠΑ έχει μειώσει την αξιοπιστία των απειλών τους, εισάγοντας μια νέα δυναμική στις διαπραγματεύσεις». Πρόσθεσε ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν πλέον να υπαγορεύουν όρους· κάθε συμφωνία θα πρέπει να βασιστεί σε πραγματικό συμβιβασμό».
Πηγή: tanea.gr
