Το μήνυμα του Λονδίνου καθίσταται όλο και πιο σαφές: η κυβέρνηση των Εργατικών και ο Βρετανός πρωθυπουργός, Κιρ Στάρμερ, θεωρούν το Brexit καταστροφική επιλογή, που πρέπει να αναιρεθεί.
Δεν σκέφτονται να γυρίσουν πίσω τον χρόνο με ένα νέο δημοψήφισμα -αν και οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το 54% των Βρετανών επιθυμεί επανένταξη στην ΕΕ.
Δείχνουν να κινούνται περισσότερο προς αυτό που πάνω από έξι στους δέκα (62%) Βρετανούς θεωρούν σήμερα ως την ιδανική επιλογή: μια στενότερη σχέση με τους «27» και τις Βρυξέλλες.
Πλέον, ο Στάρμερ μιλά ανοιχτά για την ανάγκη σύσφιξης των σχέσεων στους τομείς της οικονομίας και της ασφάλειας, σηματοδοτώντας μια ήπια αντιστροφή του Brexit.
Η ραγδαία επιδείνωση των σχέσεων με τις ΗΠΑ, ιδίως εν μέσω του πολέμου στο Ιράν, καθιστά «ολοένα και πιο σαφές» ότι «το μακροπρόθεσμο εθνικό μας συμφέρον απαιτεί στενότερη συνεργασία με τους συμμάχους μας στην Ευρώπη και με την ΕΕ», τόνισε τις προάλλες.
«Μια εταιρική σχέση για τον επικίνδυνο κόσμο, στον οποίο πρέπει να πλοηγηθούμε μαζί».
Αποκάλυψε σχέδια για μια καλοκαιρινή σύνοδο κορυφής Ηνωμένου Βασιλείου-ΕΕ για τη σφυρηλάτηση μιας «πιο φιλόδοξης» σχέσης.
Το διακύβευμα είναι ήδη υψηλό.
Η de facto χρόνια αποτυχημένη διαχείριση του Brexit -συνδυασμένη με τις οικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας και των πολέμων στην Ουκρανία και στο Ιράν- ωθεί το Λονδίνο προς την ΕΕ εν μέσω της χειρότερης δεκαετίας οικονομικής ανάπτυξης εδώ και έναν αιώνα.
Οι εμπορικές συμφωνίες του Ηνωμένου Βασιλείου με τρίτες χώρες δεν έχουν αποδώσει.
Και το χειρότερο: ο ιστορικός σύμμαχός του συμπεριφέρεται πια σχεδόν σαν εχθρός.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, χλευάζει δημόσια τις βρετανικές ένοπλες δυνάμεις και αποκαλεί το ΝΑΤΟ «χάρτινη τίγρη».
Υπογραμμίζοντας την επιδείνωση των ευρωατλαντικών ρήξεων, απειλεί με αποχώρηση των ΗΠΑ από τη Συμμαχία.
Επιτίθεται προσωπικά στον Βρετανό πρωθυπουργό και εξυμνεί τον μονάρχη του Ηνωμένου Βασιλείου, στον οποίο στρώνει κόκκινο χαλί στα τέλη Απριλίου.
Ο πρωθυπουργός της Βρετανίας, Κιρ Στάρμερ, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στη Ντάουνινγκ Στριτ, την 1η Απριλίου (Frank Augstein/Pool via REUTERS)
Από τη ρήξη με τον Τραμπ, στο φλερτ με την ΕΕ
Με τις κρίσιμες τοπικές εκλογές της 7ης Μαΐου στο Ηνωμένο Βασίλειο να πλησιάζουν και την κυβέρνηση Στάρμερ ήδη σε δεινή θέση -στριμωγμένη ακόμη και από το σκάνδαλο Έπσταϊν, το οποίο έχει στιγματίσει και τον θεσμό της βρετανικής μοναρχίας- επικριτές και πολιτικοί αντίπαλοι του κεντροαριστερού πρωθυπουργού της Βρετανίας τον κατηγορούν για μικροκομματικές και όχι μόνο μεθοδεύσεις, ενόσω οι Εργατικοί δυσκολεύονται στις δημοσκοπήσεις.
«Η αβεβαιότητα σχετικά με τη στρατηγική του Ντόναλντ Τραμπ για τη Μέση Ανατολή έχει ενθαρρύνει τον πρωθυπουργό της Βρετανίας, ο οποίος μισεί το Brexit, να επικρίνει την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ», γράφει η δεξιά πανευρωπαϊκή αγγλόφωνη έκδοση The European Conservative.
Ανώτερα στελέχη των δεξιών Τόρις και του Reform UK του λαϊκιστή ακροδεξιού Νάιτζελ Φάρατζ τον κατηγόρησαν ανοιχτά ότι χρησιμοποιεί τον τρίτο πόλεμο στον Κόλπο για να προδώσει το δημοψήφισμα του 2016, να αντιστρέψει το Brexit και να το χρησιμοποιήσει ως αποδιοπομπαίο τράγο για τα λάθη της δικής του οικονομικής πολιτικής.
Πρώην υπουργοί στην κυβέρνηση του Μπόρις Τζόνσον -o οποίος ολοκλήρωσε επίσημα το 2020 τη διαδικασία του Brexit- υποστηρίζουν ότι τα οικονομικά προβλήματα του Ηνωμένου Βασιλείου προέρχονται από το κόστος ενέργειας, όχι από το Brexit, και ότι η ευθυγράμμιση με τις «ασθενέστερες» οικονομίες της ΕΕ θα ήταν επιζήμια.
Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται η Πρίτι Πατέλ, νυν σκιώδης υπουργός Εξωτερικών της αξιωματικής αντιπολίτευσης των Τόρις και ο ευρωσκεπτικιστής Σερ Τζέικομπ Ρις-Μογκ, πρώην υπουργός Επιχειρήσεων, Ενέργειας και Βιομηχανικής Στρατηγικής.
Οι προειδοποιήσεις από το δεξιό φάσμα της βρετανικής πολιτικής σκηνής πέφτουν «βροχή» στο Νο.10 της Ντάουνινγκ Στριτ (ήτοι στην πρωθυπουργική έδρα) για μελλοντική ανατροπή τυχόν συμφωνιών επανευθυγράμμισης με την ΕΕ.
Όμως ο δρόμος του Στάρμερ προς τις Βρυξέλλες κάθε άλλο παρά είναι στρωμένος με ρόδα.
Είναι πολλοί οι αξιωματούχοι και αρκετές οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες που διατηρούν σαφείς επιφυλάξεις για τις βρετανικές προσπάθειες μιας σύσφιξης των σχέσεων à la carte.
Κάνοντας «λίφτινγκ» στο Brexit;
Επί της ουσίας, η βρετανική κυβέρνηση επικεντρώνεται σε μια «επανεκκίνηση» των σχέσεων, αντί για πλήρη ένταξη στην ΕΕ.
Ο Κιρ Στάρμερ δεν μιλά για επιστροφή του Ηνωμένου Βασιλείου στην ενιαία αγορά και στην τελωνειακή ένωση.
Μιλά μόνο για τα σημεία που ταιριάζουν στο Λονδίνο, επιλέγοντας εκείνα που θα επιτρέψουν την πρόσβαση σε αυτές.
Προωθεί την ευθυγράμμιση της χώρας του με τους κανονισμούς της ΕΕ σε επιλεγμένους τομείς, διευκολύνοντας κυρίως το εμπόριο.
Κατά δήλωση της υπουργού Οικονομικών, Ρέιτσελ Ριβς, καμία εμπορική συμφωνία με τις ΗΠΑ ή την Ινδία δεν θα μπορέσει να αντισταθμίσει την απώλεια της ευρωπαϊκής αγοράς.
Σε πρόσφατη ομιλία της για το μέλλον των σχέσεων με την ΕΕ, υποστήριξε ότι η απόκλιση θα πρέπει να είναι «η εξαίρεση, όχι ο κανόνας».
Στην πράξη, αυτό φαίνεται για το Λονδίνο να σημαίνει ότι θα επιλέγει οφέλη, αποφεύγοντας τις υποχρεώσεις της πλήρους ένταξης -όπως, για παράδειγμα, σηματοδοτεί η επιστροφή της Βρετανίας στο πρόγραμμα Erasmus+ από το 2027, με την ανταλλαγή φοιτητών, μαθητευόμενων και διδακτικού προσωπικού χωρίς επιπλέον δίδακτρα ή τέλη.
Αν και χαιρετίστηκε ως σημαντικό βήμα επαναπροσέγγισης, στο μανιφέστο των Εργατικών η ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων παραμένει «κόκκινη γραμμή».
Οι διαπραγματεύσεις για την κινητικότητα των νέων, τα πρότυπα τροφίμων και την ενεργειακή πολιτική δοκιμάζουν τα όρια.
Οι δε συνομιλίες για ένταξη του Λονδίνου στην πρώτη φάση του προγράμματος SAFE -χρηματοδοτικού εργαλείου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τον αμυντικό επανεξοπλισμό- έληξαν χωρίς συμφωνία, σε αντίθεση με τον μακρινό νατοϊκό σύμμαχο Καναδά.
Το σκηνικό περιπλέκει έτι περαιτέρω εν τω μεταξύ το ρευστό πολιτικό σκηνικό στην ίδια τη Βρετανία.
Μια οδυνηρή ήττα των Εργατικών στις τοπικές εκλογές του Μαΐου θα μπορούσαν να φέρουν το Λονδίνο αντιμέτωπο με έναν νέο κύκλο πολιτικής αστάθειας και εσωστρέφειας, ίσως ακόμη και με πιθανές ανατροπές.
Πηγή: in.gr
