Η ελληνική οικονομία μπήκε στο 2026 με ένα σαφές αφήγημα ανάπτυξης άνω του 2%, με αιχμή τις επενδύσεις, το Ταμείο Ανάκαμψης και την ανθεκτική κατανάλωση. Ωστόσο, η γεωπολιτική κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή και το νέο ενεργειακό σοκ αλλάζουν τα δεδομένα, οδηγώντας ήδη σε αναθεωρήσεις και αυξάνοντας σημαντικά την αβεβαιότητα.
Το αρχικό πλαίσιο προβλέψεων ήταν σχετικά συγκλίνων. Η κυβέρνηση τοποθετούσε την ανάπτυξη στο 2,4% για το 2026, η Κομισιόν στο 2,2%, ο ΟΟΣΑ κοντά στο 2,1%, ενώ το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εμφανιζόταν πιο συντηρητικό, προβλέποντας ανάπτυξη στο 2%. Τα σενάρια αυτά βασιζόταν σε μια ελεγχόμενη αποκλιμάκωση του πληθωρισμού και σε σταθερό διεθνές περιβάλλον προϋποθέσεις που πλέον αμφισβητούνται.
Η πρώτη αναθεώρηση για την ελληνική οικονομία
Η πρώτη ουσιαστική αναθεώρηση ήρθε από την Τράπεζα της Ελλάδος, η οποία μείωσε την εκτίμηση για το 2026 στο 1,9% από 2,1%, στέλνοντας το πρώτο σήμα επιβράδυνσης. Ωστόσο, η ανάλυση της Τράπεζας Πειραιώς αποτυπώνει πιο καθαρά το εύρος των κινδύνων. Στο βασικό σενάριο, η ανάπτυξη παραμένει στο 1,9%, όμως στο δυσμενές σενάριο εάν η κρίση παραταθεί και οι τιμές ενέργειας παραμείνουν υψηλές μπορεί να υποχωρήσει έως το 1,5%, με τον πληθωρισμό να φτάνει ακόμη και το 5%.
Το ΔΝΤ, ήδη πιο επιφυλακτικό, κατεβάζοντας τον πήχη για την ελληνική οικονομία στο 1,8% εξηγεί γιατί η ελληνική οικονομία είναι ευάλωτη σε ένα τέτοιο σοκ. Πρώτον, λόγω της υψηλής εξάρτησης από εισαγόμενη ενέργεια, που μεταφράζεται άμεσα σε αυξημένο κόστος για επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Δεύτερον, λόγω της σημασίας της κατανάλωσης στην ανάπτυξη, η οποία πλήττεται όταν μειώνεται το διαθέσιμο εισόδημα. Τρίτον, λόγω της εξάρτησης από τον τουρισμό και τις εξαγωγές υπηρεσιών, που επηρεάζονται έντονα από τη διεθνή αβεβαιότητα.
Ενέργεια, το νούμερο ένα πρόβλημα
Ο βασικός μηχανισμός πίεσης είναι η ενέργεια. Οι αρχικές προβλέψεις του προϋπολογισμού βασίστηκαν σε τιμές πετρελαίου κοντά στα 60-65 δολάρια ανά βαρέλι. Με την ένταση στη Μέση Ανατολή και τους κινδύνους για τα Στενά του Ορμούζ από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και LNG οι τιμές κινούνται πλέον υψηλότερα, ενισχύοντας τον πληθωρισμό και πιέζοντας την οικονομική δραστηριότητα.
Ακόμη και εάν ο πόλεμος τελείωνε αύριο ανέφερε στο τελευταίο Eurogroup ,o επικεφαλής του ESM ,οι επιπτώσεις θα μας ακολουθούσαν για μήνες ακόμη είπε χαρακτηριστικά.
Το διεθνές περιβάλλον και η ελληνική οικονομία
Παράλληλα, το διεθνές περιβάλλον γίνεται πιο δυσμενές. Το ΔΝΤ και ο ΟΟΣΑ προειδοποιούν ότι η κλιμάκωση της κρίσης οδηγεί σε υψηλότερες τιμές ενέργειας και τροφίμων και σε χαμηλότερη παγκόσμια ανάπτυξη. Η εικόνα στην Ευρώπη είναι ήδη ενδεικτική, μεγάλες οικονομίες να αναθεωρούν προς τα κάτω τις προβλέψεις τους, επηρεάζοντας άμεσα και την Ελλάδα μέσω εμπορίου και τουρισμού.
Το αποτέλεσμα είναι μια σαφής μετατόπιση του βασικού σεναρίου. Η ανάπτυξη κοντά στο 2% παραμένει εφικτή, αλλά δεν θεωρείται πλέον δεδομένη. Το πιθανότερο εύρος μετακινείται κοντά στο 1,8% – 2%, με καθοδικούς κινδύνους προς το 1,5% σε περίπτωση παρατεταμένης κρίσης.Η ελληνική οικονομία δεν χάνει τη δυναμική της, αλλά αναγκάζεται να προσαρμοστεί σε ένα πιο δύσκολο περιβάλλον.
Πηγή: ot.gr
