Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ απείλησε το βράδυ της Παρασκευής να αποσύρει τη χώρα του από το NATO, μετά την άρνηση των Ευρωπαίων συμμάχων να συνδράμουν στις αμερικανικές προσπάθειες για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν «έχουν υποχρέωση να είναι εκεί για το ΝΑΤΟ», επαναλαμβάνοντας τα επικριτικά του σχόλια προς τους συμμάχους που δεν συμμετέχουν, όπως είπε, στον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν. Μιλώντας σε επενδυτικό φόρουμ στο Μαϊάμι, ο πρόεδρος εξέφρασε την απογοήτευσή του επειδή οι ευρωπαϊκές χώρες του ΝΑΤΟ αρνήθηκαν να προσφέρουν υλική υποστήριξη στις ΗΠΑ, καθώς η σύγκρουση εισέρχεται στον δεύτερο μήνα της.
«Εμείς θα ήμασταν πάντα εκεί για εκείνους, αλλά τώρα, με βάση τις πράξεις τους, υποθέτω ότι δεν χρειάζεται να είμαστε, έτσι δεν είναι;» είπε χαρακτηριστικά. «Γιατί να είμαστε εκεί για αυτούς, αν δεν είναι εκείνοι για εμάς; Δεν ήταν εκεί για εμάς» συμπλήρωσε. Οι ΗΠΑ δεν είχαν συμβουλευτεί τους Ευρωπαίους συμμάχους πριν την επίθεση κατά του Ιράν στα τέλη του περασμένου μήνα, ενώ αρκετοί ηγέτες της Συμμαχίας εξέφρασαν ανοιχτά την αντίθεσή τους στην ενέργεια αυτή.
Αντιδράσεις και ανησυχία για νέα κλιμάκωση
Η Ουάσιγκτον συνεχίζει να στέλνει αντικρουόμενα μηνύματα σχετικά με τις προθέσεις της, με τον Τραμπ να εναλλάσσεται ανάμεσα σε δηλώσεις περί επικείμενης νίκης και απειλές για περαιτέρω στρατιωτική κλιμάκωση, ακόμη και με αποστολή χερσαίων δυνάμεων. Η σύγκρουση επεκτάθηκε εκ νέου, όταν οι αντάρτες Χούθι της Υεμένης εξαπέλυσαν πυραυλική επίθεση κατά του Ισραήλ. Είναι η πρώτη φορά που οι Χούθι, οι οποίοι υποστηρίζονται από το Ιράν, εμπλέκονται άμεσα στη σύγκρουση, προκαλώντας φόβους για νέα μεγάλη κλιμάκωση και απειλές στη ναυσιπλοΐα.
Αναλυτές προειδοποιούν, ότι ενδεχόμενες επιθέσεις των Χούθι στη Ερυθρά Θάλασσα ή στη Διώρυγα του Σουέζ θα μπορούσαν να πλήξουν σοβαρά την παγκόσμια οικονομία. Ήδη, το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν έχει εκτοξεύσει τις τιμές του πετρελαίου και έχει επηρεάσει κρίσιμες πρώτες ύλες, όπως τα λιπάσματα.
Εντάσεις με το ΝΑΤΟ και νέα πρόταση Τραμπ
Ο Τραμπ έχει διατηρήσει μια διακυμαινόμενη σχέση με το ΝΑΤΟ, έχοντας κατά καιρούς αμφισβητήσει τη δέσμευση των ΗΠΑ στο άρθρο 5 της Συμμαχίας περί συλλογικής άμυνας. Οι σχέσεις Ουάσιγκτον – Βρυξελλών επιδεινώθηκαν το 2026, όταν ο Τραμπ απείλησε να εισβάλει στη Γροιλανδία, επικράτεια της Δανίας. Έκτοτε, έχει κατηγορήσει τα στρατεύματα του ΝΑΤΟ, μεταξύ αυτών και Βρετανούς στρατιώτες, ότι «απέφυγαν τις πρώτες γραμμές» στο Αφγανιστάν, ενώ μετά την έναρξη του πολέμου με το Ιράν χαρακτήρισε τις χώρες της Συμμαχίας «δειλές».
Σε ανάρτησή του στο Truth Social, ο Τραμπ έγραψε: «Χωρίς τις ΗΠΑ, το ΝΑΤΟ είναι μια χάρτινη τίγρη… Δειλοί, και θα το θυμόμαστε!». Οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ έχουν ξεκαθαρίσει, ότι ο πόλεμος των ΗΠΑ κατά του Ιράν δεν ενεργοποιεί το άρθρο 5, άρα δεν υποχρεούνται να συμμετάσχουν. Ο Τραμπ ωστόσο, συνέχισε την κριτική του, λέγοντας για τον Βρετανό πρωθυπουργό Σερ Κιρ Στάρμερ ότι «δεν είναι και ο Ουίνστον Τσόρτσιλ» και αποκαλώντας τα βρετανικά αεροπλανοφόρα «παιχνίδια». Ο Στάρμερ απάντησε ότι ο Τραμπ επιχειρεί να ασκήσει «πίεση» στη βρετανική κυβέρνηση για εμπλοκή στον πόλεμο κατά του Ιράν.
Η πρόταση για «pay to play» και η αντίδραση του ΝΑΤΟ
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο Τραμπ εξετάζει την επιβολή ενός συστήματος τύπου «pay to play», με το οποίο οι χώρες που δεν θα δαπανούν τουλάχιστον 5% του ΑΕΠ τους για άμυνα, θα χάνουν δικαιώματα ψήφου στις αποφάσεις του ΝΑΤΟ. Τα μέλη της Συμμαχίας δαπανούν ήδη τουλάχιστον 2% του ΑΕΠ τους για άμυνα, μετά την προτροπή Τραμπ το 2018 να διπλασιάσουν τις στρατιωτικές τους δαπάνες. Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, δήλωσε ότι οι ηγέτες θα πρέπει να παρουσιάσουν σχέδια επίτευξης του νέου στόχου στο προσεχές συνέδριο στην Τουρκία.
Αμερικανική πηγή ανέφερε: «Πρέπει να ξεκινήσει η συζήτηση για το τι αποτελεί απειλή και ποιος είναι ο ρόλος της Συμμαχίας. Πρέπει να σταλεί το μήνυμα ότι όσα έκαναν η Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο είναι απαράδεκτα». Η πρόταση Τραμπ θα μπορούσε να αποκλείσει χώρες με χαμηλότερες αμυντικές δαπάνες από αποφάσεις που αφορούν επεκτάσεις, κοινές αποστολές και την ενεργοποίηση του άρθρου 5. Η Βρετανία καλύπτει τον τρέχοντα στόχο του 2%, αλλά αναλογικά δαπανά λιγότερα από 13 άλλους συμμάχους.
Η ετήσια έκθεση του ΝΑΤΟ ανέφερε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο δαπάνησε 2,33% του ΑΕΠ του για άμυνα, ποσοστό λίγο υψηλότερο από αυτό της Ρουμανίας, της Βουλγαρίας και της Βόρειας Μακεδονίας. Η αλλαγή αυτή, πάντως, απαιτεί συναίνεση όλων των μελών, γεγονός που καθιστά πιθανή μια νέα πολιτική σύγκρουση με τον Τραμπ.
Πηγή: tanea.gr
