Πέρυσι, κατευοδώνοντας τον Κώστα Σημίτη, τον τελευταίο των ελλήνων ηγετών με εδραία άποψη για τη χώρα, ο επιστήθιος φίλος του καθηγητής Κωνσταντίνος Τσουκαλάς τον αποχαιρετούσε με τον επικήδειό του λέγοντας ότι αποχαιρετούσε ταυτόχρονα μια ολόκληρη εποχή διαφορετική από τη σημερινή, στην οποία «όλα καταλήγουν σε μια εικόνα ή σε ένα ολόγραμμα».
Ακριβώς έναν χρόνο και κάτι μετά ήρθε η ώρα του αποχαιρετισμού ενός άλλου επιφανούς εκπροσώπου της ίδιας γενιάς. Με τη διαφορά ότι αυτός υπήρξε, πρωτίστως, μάλλον ο τελευταίος των ιδεολόγων ηγετών της Ευρωπαϊκής Αριστεράς. Μιας Αριστεράς που μέσα από την πολυφωνία ήξερε να διατηρεί την ενότητα και τη συνοχή της παίρνοντας στα σοβαρά τις ιδέες της και διατηρώντας ταυτόχρονα την ικανότητά της να διαλέγεται ανοιχτά με την κοινωνία και τις υλικές ανάγκες της και μυστικά με αυτόν τον κόσμο των υπερβατικών ιδεών που έκαναν τη διαφορά της.
Ο στρατηγός Ντε Γκωλ είχε διδάξει εξάλλου ότι ακριβώς σε αυτόν τον κόσμο κρύβεται το νόημα της πολιτικής. Οταν αυτό χάνεται, χάνεται και η δυνατότητά της να εμπνεύσει και να μεγαλουργήσει.
Θιασώτης μιας παρόμοιας με εκείνη του ιστορικού αντιπάλου της γαλλικής Αριστεράς αντίληψης υπήρξε και ο Λιονέλ Ζοσπέν. Ισως επειδή είχε μυηθεί από νωρίς στη μεταφυσική της επαναστατικής Αριστεράς ως νεαρός τροτσκιστής. Ισως πάλι επειδή έμεινε υποσυνείδητα πιστός στην καλβινιστική παράδοση των προγόνων του που κάποτε είναι σίγουρο ότι θα διώχθηκαν απηνώς από τους πλειοψηφούντες καθολικούς συμπατριώτες τους.
Ισως, τέλος, επειδή πολύ απλά είχε πλήρη συνείδηση της αποστολής που κλήθηκε να αναλάβει ως διάδοχος του Φρανσουά Μιτεράν στην ηγεσία του Γαλλικού Σοσιαλιστικού Κόμματος (1981-1988 και 1995-1997), αλλά και ως για μια ολόκληρη πενταετία πολιτικός συγκάτοικος του προέδρου Ζακ Σιράκ, ως πρωθυπουργός της Γαλλίας (1997-2002). Ηταν τότε που υπήρξε και τακτικός συνομιλητής του έλληνα ομολόγου του Κώστα Σημίτη.
Μόνο που ενώ ο τελευταίος αποχώρησε από τα εγκόσμια έχοντας προλάβει να προειδοποιήσει τους επιγόνους του για τις ελάχιστες ευκαιρίες που θα είχαν να συνεχίσουν το μακράς πνοής εκσυγχρονιστικό εγχείρημα, η ειρωνεία της Ιστορίας θέλησε τον Λιονέλ Ζοσπέν να πάει να τον συναντήσει την ώρα που οι δικοί του σύντροφοι έδιναν την κρισιμότατη μάχη του δεύτερου γύρου των δημοτικών εκλογών της περασμένης Κυριακής.
Ηταν σίγουρο ότι, επανερχόμενοι από την επόμενη ημέρα στην πραγματικότητα των εσωκομματικών συγκρούσεων και του πολιτικού κατακερματισμού, θα είχαν περισσότερο από κάθε προηγούμενη φορά ανάγκη το παράδειγμά του.
Το είχε ήδη δώσει όταν αποτελούσε υπόδειγμα της αριστείας στην οποία είχε εκπαιδευτεί μαζί με την αφρόκρεμα των ταγμένων στην εξυπηρέτηση του δημόσιου συμφέροντος και της αξιοκρατίας μεγάλων γαλλικών σχολών. Το ξαναέδωσε ηγούμενος μιας παράταξης που μετέτρεψε την άτεγκτη ηθική των πεποιθήσεων σε ακαταμάχητη δύναμη επιβολής της ηγεμονίας της. Το επανέλαβε δίνοντας υπόσταση στον δημοκρατικό σοσιαλισμό με τη μοναδική μαεστρία και συλλογικότητα με την οποία διηύθυνε την dream team της πολυφωνικής ορχήστρας της πληθυντικής Αριστεράς που ευτύχησε να κυβερνήσει, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις μιας παρατεταμένης οικονομικής και πολιτικής ευφορίας με τομές ριζικών μεταρρυθμίσεων (35ωρη εβδομάδα εργασίας, σύντμηση της θητείας του προέδρου της Δημοκρατίας, νομοθέτηση των συμφώνων απασχόλησης νέων, καθιέρωση της ισότητας των φύλων, θέσπιση του καθολικού συστήματος υγείας κ.λπ. κ.λπ.).
Εδωσε και πάλι το παράδειγμα σε άλλες δύο ιστορικές στιγμές. Η πρώτη ήταν μετά το σοκ των προεδρικών εκλογών του 2002, οπότε ανακοίνωσε προς γενική κατάπληξη ότι αποσύρεται από την πολιτική αναλαμβάνοντας στο ακέραιο την ευθύνη για την ήττα από τον Ζαν Μαρί Λεπέν, τον πατέρα της Μαρίν που σήμερα καλπάζει προς την εξουσία. Ισως στις μέρες μας η στάση του εκείνη να προκαλούσε τον καγχασμό των ρεαλιστών. Για τον ίδιο όμως αντιπροσώπευε δικό του δείγμα της αρετής και της τόλμης που απαιτεί η υπεράσπιση της δημοκρατίας.
Η δεύτερη στιγμή ήταν όταν υποστήριξε με θέρμη την υπόθεση της σύμπηξης άνευ αποκλεισμών ενός ενιαίου μετώπου όλων των προοδευτικών δυνάμεων. Ετσι γεννήθηκε το 2022 η λεγόμενη NUPES (η Νέα Λαϊκή Οικολογική και Κοινωνική Ενωση), προάγγελος του Νέου Λαϊκού Μετώπου, που έμελλε όμως να ναυαγήσει συνεπεία της αποχώρησης των Σοσιαλιστών.
Τον είδα για τελευταία φορά παραμονές των θυελλωδών βουλευτικών εκλογών του 2024. Είχε έρθει να γευματίσει στη Ροτόντα στο Μονπαρνάς, στην αγαπημένη μπρασερί του προέδρου Μακρόν, που μόλις είχε διαλύσει την Εθνοσυνέλευση βυθίζοντας τη Γαλλία στη μεγαλύτερη πολιτική της κρίση.
Κάθισε σιωπηλός σε διπλανό τραπέζι, βυθισμένος στις σκέψεις του. Ηθελα να τον ρωτήσω αν τον απασχολούσε περισσότερο η ακατανόητη πρωτοβουλία του Μακρόν ή το γεγονός ότι η πατρίδα της Γαλλικής Επανάστασης ετοιμαζόταν να διαβεί τις πύλες του αδιανόητου, εκλέγοντας πρόεδρο της Δημοκρατίας της την κόρη του πιο μισητού εχθρού της. Αυτή τη φορά, ωστόσο, δίστασα να φανώ αδιάκριτος.
Εξάλλου, υπέθετα βασίμως ότι αν ο εμπνευστής της πληθυντικής Αριστεράς ήταν τόσο φανατικός υπέρμαχος της επικαιροποίησης της διαιρετικής τομής Δεξιά – Αριστερά ήταν γιατί πίστευε ότι μόνο με την αναβίωση του δικομματισμού θα μπορούσαν να ξεπεραστούν οι συγχύσεις που διαβρώνουν τη δημοκρατία και τροφοδοτούν την επέλαση της Ακροδεξιάς.
Ο Γιώργος Σεφερτζής είναι πολιτικός επιστήμονας και επικοινωνιολόγος
Πηγή: tanea.gr
