Την ώρα που η ελληνική οικονομία έδειχνε να «πατάει γκάζι» προς έναν στόχο ανάπτυξης κοντά στο 2,4% σύμφωνα με το στόχο του ΥΠΕΘΟ , η νέα γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή έρχεται να αλλάξει τις ισορροπίες και να βάλει «φρένο» στις προσδοκίες.
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, στην ετήσια αξιολόγησή του για την Ελλάδα (Article IV 2026), αναθεωρεί προς τα κάτω την εκτίμηση για την ανάπτυξη στο 1,8%, (από 2%) αποτυπώνοντας τις πιέσεις που προκαλούν οι αυξημένες τιμές ενέργειας και η επιβράδυνση της διεθνούς ζήτησης.
Η Μέση Ανατολή και η ελληνική οικονομία
Η εικόνα είναι γνώριμη.
Η Μέση Ανατολή «ψαλιδίζει» την ανάπτυξη – το ΔΝΤ βλέπει 1,8% από 2,4%, αλλά η Ελλάδα εμφανίζεται πιο ανθεκτική
Την ώρα που η ελληνική οικονομία έδειχνε να «πατάει γκάζι» προς έναν στόχο ανάπτυξης κοντά στο 2,4%, η νέα γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή έρχεται να αλλάξει τις ισορροπίες — και να βάλει «φρένο» στις προσδοκίες.
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, στην ετήσια αξιολόγησή του για την Ελλάδα (Article IV 2026), αναθεωρεί προς τα κάτω την εκτίμηση για την ανάπτυξη στο 1,8%, αποτυπώνοντας τις πιέσεις που προκαλούν οι αυξημένες τιμές ενέργειας και η επιβράδυνση της διεθνούς ζήτησης.
Το ΔΝΤ επισημαίνει ότι η οικονομία εμφανίζεται πλέον πιο ανθεκτική απέναντι σε εξωτερικούς κραδασμούς, και αυτό δεν είναι τυχαίο
Η εικόνα είναι γνώριμη: κάθε ενεργειακό σοκ μεταφέρεται γρήγορα στην πραγματική οικονομία — περιορίζοντας την κατανάλωση, αυξάνοντας το κόστος για επιχειρήσεις και δημιουργώντας αβεβαιότητα για τον τουρισμό.
Ωστόσο, αυτή τη φορά υπάρχει μια κρίσιμη διαφορά. Η Ελλάδα δεν εισέρχεται σε αυτή τη φάση με τους όρους του παρελθόντος.
Το ΔΝΤ επισημαίνει ότι η οικονομία εμφανίζεται πλέον πιο ανθεκτική απέναντι σε εξωτερικούς κραδασμούς, και αυτό δεν είναι τυχαίο.
Πρώτος λόγος είναι η σημαντική βελτίωση των δημοσιονομικών μεγεθών. Το πρωτογενές πλεόνασμα διατηρείται σε υψηλά επίπεδα — πάνω από 4% του ΑΕΠ — ενώ το δημόσιο χρέος έχει ακολουθήσει μια ταχεία αποκλιμάκωση τα τελευταία χρόνια. Αυτό δημιουργεί τον απαραίτητο «δημοσιονομικό χώρο», ώστε η κυβέρνηση να μπορεί να παρέμβει εάν οι πιέσεις ενταθούν.
Δεύτερος παράγοντας είναι η αλλαγή κατεύθυνσης της οικονομικής πολιτικής. Η έμφαση μετατοπίζεται πλέον στη στήριξη της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών, με στοχευμένα μέτρα που μπορούν να λειτουργήσουν ως «μαξιλάρι» απέναντι στις ανατιμήσεις.
Η ανθεκτικότητα, ωστόσο, δεν σημαίνει ανοσία.
Η Ελλάδα έχει διανύσει μεγάλη απόσταση και διαθέτει πλέον «άμυνες» που δεν είχε στο παρελθόν. Η ανθεκτικότητα, ωστόσο, δεν σημαίνει ανοσία
Η προειδοποίηση του ΔΝΓ
Το ΔΝΤ προειδοποιεί ότι η επιβράδυνση της ανάπτυξης είναι ήδη ορατή και ότι η διάρκεια της κρίσης στη Μέση Ανατολή θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό την ένταση των επιπτώσεων. Οι υψηλές τιμές ενέργειας και η αβεβαιότητα στο διεθνές περιβάλλον μπορούν να επηρεάσουν άμεσα την κατανάλωση και έμμεσα τις επενδύσεις.
Σε αυτό το πλαίσιο, το Ταμείο επιμένει σε μια λεπτή ισορροπία: τα μέτρα στήριξης πρέπει να είναι στοχευμένα και προσωρινά, ώστε να μην τεθεί σε κίνδυνο η δημοσιονομική σταθερότητα που με κόπο έχει επιτευχθεί.
Το μήνυμα είναι σαφές. Η Ελλάδα έχει διανύσει μεγάλη απόσταση και διαθέτει πλέον «άμυνες» που δεν είχε στο παρελθόν. Όμως, σε ένα περιβάλλον γεωπολιτικών εντάσεων και ενεργειακών αναταράξεων, η πρόκληση δεν είναι μόνο να αντέξει — αλλά να διατηρήσει την ισορροπία ανάμεσα στη στήριξη της οικονομίας και τη διατήρηση της δημοσιονομικής πειθαρχίας.
Γιατί τελικά, η ανάπτυξη μπορεί να «ψαλιδίζεται», αλλά κάθε ενεργειακό σοκ μεταφέρεται γρήγορα στην πραγματική οικονομία. Οι τρόποι μετάδοσης σύμφωνα με το ΔΝΤ είναι τρεις: Περιορισμός της κατανάλωσης, αυξανόμενο κόστος για επιχειρήσεις και αβεβαιότητα για τον τουρισμό.
Το ΔΝΤ προειδοποιεί ότι η επιβράδυνση της ανάπτυξης είναι ήδη ορατή και ότι η διάρκεια της κρίσης στη Μέση Ανατολή θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό την ένταση των επιπτώσεων
Ανθετική οικονομία απέναντι στη Μέση Ανατολή
Ωστόσο, αυτή τη φορά υπάρχει μια κρίσιμη διαφορά. Η Ελλάδα δεν εισέρχεται σε αυτή τη φάση με τους όρους του παρελθόντος. Το ΔΝΤ επισημαίνει ότι η οικονομία εμφανίζεται πλέον πιο ανθεκτική απέναντι σε εξωτερικούς κινδύνους.
Πρώτος λόγος είναι η σημαντική βελτίωση των δημοσιονομικών μεγεθών. Το πρωτογενές πλεόνασμα διατηρείται σε υψηλά επίπεδα πάνω από 4%(4,4%) του ΑΕΠ το 2025 ενώ το δημόσιο χρέος έχει ακολουθήσει μια ταχεία αποκλιμάκωση τα τελευταία χρόνια. Αυτό δημιουργεί τον απαραίτητο «δημοσιονομικό χώρο», ώστε η κυβέρνηση να μπορεί να παρέμβει εάν οι πιέσεις ενταθούν σύμφωνα με το ΔΝΤ.
Δεύτερος παράγοντας είναι η αλλαγή κατεύθυνσης της οικονομικής πολιτικής. Η έμφαση μετατοπίζεται πλέον στη στήριξη της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών, με στοχευμένα μέτρα που μπορούν να λειτουργήσουν ως «μαξιλάρι» απέναντι στις ανατιμήσεις.
Τα μέτρα στήριξης πρέπει να είναι στοχευμένα και προσωρινά, ώστε να μην τεθεί σε κίνδυνο η δημοσιονομική σταθερότητα που με κόπο έχει επιτευχθεί
Επιβράδυνση της ανάπτυξης
Η ανθεκτικότητα, ωστόσο, δεν σημαίνει ανοσία. Το ΔΝΤ προειδοποιεί ότι η επιβράδυνση της ανάπτυξης είναι ήδη ορατή και ότι η διάρκεια της κρίσης στη Μέση Ανατολή θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό την ένταση των επιπτώσεων. Οι υψηλές τιμές ενέργειας και η αβεβαιότητα στο διεθνές περιβάλλον μπορούν να επηρεάσουν άμεσα την κατανάλωση και έμμεσα τις επενδύσεις.
Σε αυτό το πλαίσιο, το Ταμείο επιμένει σε μια λεπτή ισορροπία.Τα μέτρα στήριξης πρέπει να είναι στοχευμένα και προσωρινά, ώστε να μην τεθεί σε κίνδυνο η δημοσιονομική σταθερότητα που με κόπο έχει επιτευχθεί.. Η Ελλάδα έχει διανύσει μεγάλη απόσταση και διαθέτει πλέον «άμυνες» που δεν είχε στο παρελθόν. Όμως, σε ένα περιβάλλον γεωπολιτικών εντάσεων και ενεργειακών αναταράξεων, η πρόκληση δεν είναι μόνο να αντέξει αλλά να διατηρήσει την ισορροπία ανάμεσα στη στήριξη της οικονομίας και τη διατήρηση της δημοσιονομικής πειθαρχίας.
Πηγή: ot.gr
