Της Ελευθερίας Κούρταλη
Το νέο βασικό σενάριο της Oxford Economics υποθέτει ότι τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν αδιάβατα μέχρι τον Μάιο, με τις αυξημένες γεωπολιτικές εντάσεις να συνεχίζουν να διαταράσσουν το εμπόριο κατά τη διάρκεια του δεύτερου και τρίτου τριμήνου.
“Η προσωρινή αναβολή των στρατιωτικών επιθέσεων των ΗΠΑ σε μια προσπάθεια επίτευξης συμφωνίας δεν αλλάζει ουσιαστικά αυτήν την υπόθεση, αν και μετατοπίζει τους κινδύνους προς τα κάτω”, αναφέρει ο οίκος.
“Μπορεί να αποδειχθεί ένα πρώτο βήμα προς την αποκλιμάκωση, αλλά εξακολουθεί να υπάρχει σημαντική αβεβαιότητα σχετικά με το τι θα συμβεί στη συνέχεια και είναι πολύ νωρίς για να υποθέσουμε ότι η διέλευση μέσω των Στενών θα ομαλοποιηθεί νωρίτερα από ό,τι στο βασικό μας σενάριο”.
Όπως εκτιμά η μέση τιμή του Brent θα κινηθεί στα 114 δολάρια ανά βαρέλι το δεύτερο τρίμηνο, με κορύφωση στα 135 δολ. εντός του Απριλίου, ενώ βλέπει εκτόξευση και στην τιμή του φυσικού αερίου στην Ευρώπη.
Πιο αναλυτικά, κατά την Oxford Economics, “η διαμετακόμιση μέσω των Στενών του Ορμούζ αναμένεται να επιστρέψει μόνο σταδιακά, αντανακλώντας τον χρόνο που απαιτείται για την επανεκκίνηση των κλειστών εγκαταστάσεων, τον συνεχιζόμενο κίνδυνο επίθεσης, το αυξημένο κόστος αποστολής και ασφάλισης, καθώς και τις δυσκολίες των logistics στην εκκαθάριση των καθυστερήσεων και τις ευρύτερες διαταραχές της εφοδιαστικής αλυσίδας που σχετίζονται με τον πόλεμο”.
Καθώς έρχεται πρόσθετη προσφορά και καθώς υποχωρούν οι διαταραχές του Κόλπου, οι πιέσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα και ο γεωπολιτικός κίνδυνος κατά το δεύτερο εξάμηνο του έτους, ο οίκος αναμένει ότι οι τιμές θα μειωθούν, με το Brent να κλείνει το έτος στα 78 δολάρια το βαρέλι. “Αυτό είναι 57 δολάρια κάτω από την προβλεπόμενη κορύφωση στα τέλη Απριλίου των 135 δολαρίων το βαρέλι, αλλά εξακολουθεί να είναι 20 δολάρια πάνω από την πρόβλεψή μας πριν ξεσπάσει ο πόλεμος”.
Υποθέσεις και κίνδυνοι για τον πόλεμο στο Ιράν
Αυτό που ξεκίνησε ως στοχευμένες επιθέσεις έχει μετατραπεί σε μια παρατεταμένη στρατιωτική αντιπαράθεση και η αποκατάσταση των κανονικών εμπορικών ροών μέσω των Στενών του Ορμούζ αποδεικνύεται πολύ πιο δύσκολη από ό,τι αρχικά αναμενόταν, επισημαίνει η Oxford Economics.
Ενώ είναι προς το συμφέρον των παγκόσμιων δυνάμεων να ανοίξουν ξανά τα Στενά το συντομότερο δυνατό και ως εκ τούτου υπάρχει σημαντική πίεση για να γίνει αυτό, δεν είναι σαφές πώς οι ΗΠΑ και το Ισραήλ θα αποχωρήσουν από τη σύγκρουση. Το Ιράν έχει επίσης χάσει μεγάλο μέρος του οικονομικού κινήτρου για να ανοίξει ξανά τα Στενά, καθώς τα δικά του έσοδα από τις εξαγωγές παραμένουν σχετικά ανεπηρέαστα. Τα πλοία με ιρανική σημαία εξακολουθούν να μπορούν να περάσουν, καθώς δεν γίνονται στόχοι και δεν βασίζονται σε δυτικές ασφαλίσεις, ενώ το Ιράν επωφελείται επίσης από τις υψηλότερες τιμές του πετρελαίου.
Συνεπώς, η Oxford Economics υποθέτει τώρα μια πιο σοβαρή και παρατεταμένη διαταραχή της προσφοράς της περιοχής του Κόλπου. Συγκεκριμένα, πιστεύει ότι “τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν ουσιαστικά αδιάβατα μέχρι τον Μάιο λόγω του κινδύνου επίθεσης, με τις εμπορικές διαταραχές να συνεχίζονται για το μεγαλύτερο μέρος του έτους”.
Προς το παρόν, περίπου 7 εκατ. βαρέλια την ημέρα από τα 18 εκατ. που συνήθως διέρχονται από τα Στενά ανακατευθύνονται προς το Γιανμπού στις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας της Σαουδικής Αραβίας και προς τη Φουτζέιρα στα ΗΑΕ, ακριβώς έξω από τα Στενά του Ορμούζ. Αυτές οι εναλλακτικές οδοί, όπως επισημαίνει ο οίκος, “είναι κρίσιμες για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων του σοκ, αλλά είναι ολοένα και πιο ευάλωτες. Αυτά τα λιμάνια έχουν γίνει στόχοι επιθέσεων και ο κίνδυνος περαιτέρω διαταραχών αυξάνεται”. Η Ερυθρά Θάλασσα έχει επίσης τους Χούθι, τους στενότερους περιφερειακούς συμμάχους του Ιράν, οι οποίοι θα μπορούσαν να αρχίσουν να στοχοποιούν ξανά πλοία.
Διαταραχή προσφοράς
Υποθέτοντας ότι οι οδοί παράκαμψης θα παραμείνουν σε λειτουργία κοντά στα τρέχοντα επίπεδα και η διαμετακόμιση αρχίσει να επιστρέφει στα Στενά τον Μάιο, η Oxford Economics εκτιμά ότι “το σοκ στην προσφορά θα είναι κατά μέσο όρο 7,5 εκατ. βαρέλια την ημέρα το δεύτερο τρίμηνο”.
Η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ έχουν καταφέρει να παρακάμψουν το μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών τους και να διατηρούν σημαντικές εγκαταστάσεις αποθήκευσης, διατηρώντας την παραγωγή κοντά στα φυσιολογικά επίπεδα. Αντίθετα, το Ιράκ, το Κουβέιτ, το Κατάρ και το Μπαχρέιν έχουν περιορίσει την παραγωγή, καθώς δεν έχουν εναλλακτικές διαδρομές και έχουν πιο περιορισμένη αποθήκευση.
Ο οίκος “ανεβάζει” τις εκτιμήσεις του για την προσφορά ρωσικού πετρελαίου κατά 2%, καθώς τα ρωσικά βαρέλια μπορούν να αντικαταστήσουν μέρος της χαμένης ιρανικής προσφοράς για τα ανεξάρτητα διυλιστήρια της Κίνας, τα οποία συνεχίζουν να αγοράζουν πετρέλαιο που έχει υποστεί κυρώσεις. Οι υψηλότερες αγορές από την Ινδία, μετά τις εξαιρέσεις των ΗΠΑ από τις κυρώσεις, υποστηρίζουν επίσης τις πρόσθετες εξαγωγές. “Ωστόσο, ο βαθμός στον οποίο το ρωσικό πετρέλαιο μπορεί να αντισταθμίσει την απώλεια προσφοράς στον Κόλπο είναι περιορισμένος”, τονίζει η Oxford Economics.
Κατά το δεύτερο εξάμηνο του έτους, ο οίκος αναμένει μια ανταπόκριση της προσφοράς στις υψηλότερες τιμές, ιδίως από τις ΗΠΑ, δεδομένων των σύντομων χρόνων παράδοσης του σχιστολιθικού πετρελαίου, όπου νέες γεωτρήσεις μπορούν να γίνουν σε τρεις έως έξι μήνες.
Μεγαλύτερο το σοκ στις τιμές των διυλισμένων προϊόντων
Η Oxford Economics αναμένει ότι οι αυξήσεις στις τιμές των διυλισμένων καυσίμων θα συνεχίσουν να ηγούνται των αυξήσεων στις τιμές του αργού πετρελαίου. Τα crack spreads – η διαφορά μεταξύ των τιμών των διυλισμένων καυσίμων και του αργού πετρελαίου που χρησιμοποιείται για την παραγωγή τους – έχουν φτάσει σε ιστορικά υψηλά τον Μάρτιο.
Η τιμή της κηροζίνης για αερομεταφορές στη Σιγκαπούρη έχει αυξηθεί διπλάσια από το Brent από την έναρξη της σύγκρουσης. Κατά τη διάρκεια ενός σοκ στην προσφορά πετρελαίου, το crack spread συνήθως αυξάνεται καθώς τα διυλιστήρια μειώνουν την παραγωγή, οδηγώντας σε πιο περιορισμένες αγορές για τα διυλισμένα προϊόντα που παράγουν.
Ακριβότερο φυσικό αέριο
Η Oxford Economics αναβαθμίζει την πρόβλεψή της για την τιμή φυσικού αερίου TTF της Ευρώπης στα 16,94 δολάρια/MMBtu για το δεύτερο τρίμηνο του 2026, μια αναβάθμιση 61% από τις εκτιμήσεις πριν από τη σύγκρουση. Αναμένει ότι οι τιμές θα μειωθούν σταδιακά, προς τα 13,5 δολάρια/MMBtu έως το τέταρτο τρίμηνο του 2026, 31% πάνω σχέση με ότι προβλεπόταν πριν από τη σύγκρουση. “Το σοκ συνεπώς των τιμών του TTF θα συνεχιστεί καθώς οι Ευρωπαίοι αγοραστές θα αναπληρώνουν τις αποθήκες τους κατά το δεύτερο και τρίτο τρίμηνο. Τα επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου στην Ευρώπη ήταν τα χαμηλότερα για αυτήν την εποχή του έτους από την ενεργειακή κρίση του 2022, με την πληρότητας στο 29% μόλις”, όπως σημειώνει.
Οι προβλέψεις του οίκου δεν αντικατοπτρίζουν ένα σοκ τιμών του μεγέθους που σημειώθηκε όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία το 2022. Οι αγορές φυσικού αερίου βρίσκονται σε καλύτερη θέση για να αντιμετωπίσουν ένα σοκ προσφοράς από ό,τι το 2022, κυρίως χάρη στην αυξημένη προσφορά LNG (ιδίως από τις ΗΠΑ) και την υποτονική ζήτηση στην Ευρώπη και την Κίνα. Το σοκ συμπίπτει επίσης με την εποχικά χαμηλή ζήτηση φυσικού αερίου στο Βόρειο Ημισφαίριο.
Πηγή: capital.gr
