Σχεδόν δύο εβδομάδες πολέμου στη Μέση Ανατολή και τα πρώτα σημάδια αρχίζουν να κάνουν την εμφάνισή τους στην ελληνική αγορά.
Ηταν σχεδόν αναπόφευκτο να συμβεί με δεδομένη τη βαρύτητα της περιοχής που εξελίσσεται η σύγκρουση ανάμεσα στις ΗΠΑ και στο Ιράν, στην παγκόσμια ενεργειακή σκακιέρα και όχι μόνο.
Καλά πληροφορημένες πηγές αναφέρουν πως παρατηρούνται ήδη οι πρώτες ελλείψεις σε συγκεκριμένα υλικά συσκευασίας αλλά και αρρυθμίες στην παραγωγή κάποιων μονάδων λόγω αδυναμίας να προμηθευτούν τις απαραίτητες πρώτες ύλες. «Μία μονάδα επικαλέστηκε ήδη έλλειψη πρώτης ύλης για να παραγάγει – κάτι που μέχρι χθες φαινόταν απίθανο» σημειώνουν χαρακτηριστικά, σπεύδοντας ωστόσο να επισημάνουν ότι παρά την ανησυχία που προκαλούν τα συγκεκριμένα περιστατικά είναι ακόμη περιορισμένα.
Οι αναταράξεις μεταφέρονται ήδη στην αγορά λιπασμάτων και απειλούν να περάσουν, με καθυστέρηση μερικών μηνών, και στην παραγωγή σιτηρών και τελικά στις τιμές των τροφίμων
Πιο εμφανή είναι τα φαινόμενα ανατιμήσεων που ξεκινούν και λαμβάνουν πιο γενικευμένες διαστάσεις.
Εξ ου και η κυβέρνηση έσπευσε να λάβει δραστικά μέτρα, επιστρατεύοντας το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους από την εργαλειοθήκη του πρόσφατος παρελθόντος που εφαρμόστηκε στην ενεργειακή κρίση του 2022 μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Σύμφωνα με πληροφορίες υπάρχουν προμηθευτικές επιχειρήσεις που έστειλαν αυξημένους τιμοκαταλόγους στους πελάτες τους κατά 20% και 30%, επικαλούμενες την αναστάτωση στην εφοδιαστική αλυσίδα και το υψηλότερο μεταφορικό κόστος. Κοινή εκτίμηση είναι ότι δεν θα αποφευχθεί μια διάχυση των πληθωριστικών πιέσεων σε αρκετούς κλάδους της οικονομίας.
Δεν είναι τυχαία η εκτίμηση της Ευρωπαϊκής Ενωσης ότι ο πληθωρισμός της θα μπορούσε να ξεπεράσει το 3% φέτος, με αρνητικές συνέπειες για την ανάπτυξη το 2026.
Σε αντίθεση με το πετρέλαιο, τα λιπάσματα δεν διαθέτουν σημαντικά στρατηγικά αποθέματα, επισημαίνει η Intermodal, αφήνοντας τις γεωργικές αγορές ευάλωτες σε ελλείψεις εφοδιασμού
Επιπτώσεις
Μίνι συναγερμός έχει σημάνει και στον αγροτικό κόσμο. Η ένταση στη Μέση Ανατολή δεν επηρεάζει μόνο τις αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου. Σαν «ντόμινο», οι αναταράξεις μεταφέρονται ήδη στην αγορά λιπασμάτων και απειλούν να περάσουν, με καθυστέρηση μερικών μηνών, και στην παραγωγή σιτηρών και τελικά στις τιμές των τροφίμων.
Αν και δεν είναι πολύ γνωστό, από τα Στενά του Ορμούζ «περνούν» περίπου το 25% των παγκόσμιων εξαγωγών αζώτου που μεταφέρονται μέσω θαλάσσης, το 45% του θείου και περίπου το 10% των εξαγωγών φωσφόρου, προϊόντα που μαζί με την ουρία συνδέονται στενά με τα γεωργικά λιπάσματα, γιατί είναι βασικές ουσίες που παρέχουν θρεπτικά στοιχεία στα φυτά.
Σε αντίθεση με το πετρέλαιο, τα λιπάσματα δεν διαθέτουν σημαντικά στρατηγικά αποθέματα, επισημαίνει η Intermodal, αφήνοντας τις γεωργικές αγορές ευάλωτες σε ελλείψεις εφοδιασμού, καθώς ακόμη και οι μέτριες μειώσεις στη χρήση λιπασμάτων μπορούν να μειώσουν τις αποδόσεις βασικών καλλιεργειών όπως το καλαμπόκι, το σιτάρι και το ρύζι.
Τα λιπάσματα
Για την παγκόσμια οικονομία, οι επιπτώσεις των διαταραχών στο εμπόριο λιπασμάτων είναι πιθανό να φανούν με καθυστέρηση 6-9 μηνών λόγω των χαμηλότερων αποδόσεων των καλλιεργειών. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε υψηλότερο πληθωρισμό τροφίμων, περιορισμένα αποθέματα σιτηρών και αυξημένους κινδύνους επισιτιστικής ασφάλειας για τις χώρες που εξαρτώνται από τις εισαγωγές, ενώ παράλληλα θα δημιουργήσει ευρύτερες μακροοικονομικές πιέσεις στις τιμές. «Το πρόβλημα στα αζωτούχα λιπάσματα, που γίνονται από φυσικό αέριο, θα επηρεάσει την αγροτική παραγωγή» λένε παράγοντες της αγοράς, προσθέτοντας πως ο κίνδυνος είναι να λείψουν, να καθυστερήσουν και να ακριβύνουν, επηρεάζοντας την αγροτική παραγωγή και τελικά το κόστος των τροφίμων.
Οι εξαγωγείς παρακολουθούν με αγωνία τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή
Οι εξαγωγείς
Επί ποδός βρίσκονται και οι εξαγωγείς, οι οποίοι παρακολουθούν με αγωνία τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Η ανησυχία είναι διάχυτη, αφού κινδυνεύει να ανατραπεί η πολύ καλή πορεία που οικοδομήθηκε όλα τα προηγούμενα χρόνια με τεράστια προσπάθεια. «Οι συνεχιζόμενες πολεμικές συρράξεις στη Μέση Ανατολή δημιουργούν ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας για το διεθνές εμπόριο και, αναπόφευκτα, επηρεάζουν και τις ελληνικές εξαγωγές» επισημαίνει στον «ΟΤ» ο πρόεδρος του Πανελληνίου Συνδέσμου Εξαγωγέων, Αλκιβιάδης Καλαμπόκης. Τονίζει δε πως «η περιοχή αποτελεί διαχρονικά σημαντικό εμπορικό προορισμό για πολλά ελληνικά προϊόντα, από τρόφιμα και δομικά υλικά μέχρι βιομηχανικά αγαθά και φαρμακευτικά προϊόντα».
Οπως επισημαίνει ο πρόεδρος του Πανελληνίου Συνδέσμου Εξαγωγέων, οι συνεχιζόμενες πολεμικές συγκρούσεις δημιουργούν ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας, επηρεάζοντας κυρίως τη λειτουργία των εφοδιαστικών αλυσίδων. «Οι γεωπολιτικές εντάσεις αυξάνουν το κόστος μεταφορών, ασφάλισης φορτίων και τους χρόνους παράδοσης» σημειώνει, εξηγώντας ότι οι επιπτώσεις αυτές δυσκολεύουν σημαντικά τον προγραμματισμό των επιχειρήσεων.
Παρά τις προκλήσεις, ο εξαγωγικός κλάδος εμφανίζεται συγκρατημένα αισιόδοξος για την ανθεκτικότητα που έχει επιδείξει τα τελευταία χρόνια
Αυξημένα κόστη
Η πίεση γίνεται ακόμη πιο αισθητή για τις μικρομεσαίες εξαγωγικές εταιρείες, οι οποίες αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής εξωστρέφειας. Σε περιόδους γεωπολιτικής έντασης, η αστάθεια σε ορισμένες αγορές μπορεί να περιορίσει τη ζήτηση, ενώ τα αυξημένα κόστη μεταφοράς και ασφάλισης επιβαρύνουν τα ήδη πιεσμένα περιθώρια κέρδους.
Παρά τις προκλήσεις, ο εξαγωγικός κλάδος εμφανίζεται συγκρατημένα αισιόδοξος για την ανθεκτικότητα που έχει επιδείξει τα τελευταία χρόνια. Οπως τονίζει ο κ. Καλαμπόκης, η ελληνική εξαγωγική κοινότητα έχει αποδείξει ότι μπορεί να προσαρμόζεται σε δύσκολες συνθήκες, αξιοποιώντας στρατηγικές όπως η διαφοροποίηση αγορών και η ενίσχυση της παρουσίας σε νέες γεωγραφικές περιοχές. Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΠΣΕ, καθίσταται αναγκαία και η ενεργός παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Ενωσης. «Η σημερινή συγκυρία απαιτεί στοχευμένα μέτρα στήριξης των ευρωπαίων εξαγωγέων, όπως η διευκόλυνση της χρηματοδότησης, η ενίσχυση των μηχανισμών ασφάλισης εξαγωγικών πιστώσεων και η στήριξη των επιχειρήσεων που πλήττονται από την αύξηση του κόστους μεταφοράς και ασφάλειας». Κλειδί η διάρκεια Το μέγεθος των οικονομικών επιπτώσεων πάντως θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια της σύγκρουσης. Ενα σύντομο επεισόδιο θα είναι μια κακή παρένθεση, και δεν αποκλείεται να ακολουθήσει ένα θετικό… rebound σε χρηματιστήρια, τουρισμό και εμπόριο. Οπως επισημαίνουν παράγοντες της αγοράς, «η διάρκεια του πολέμου είναι το κλειδί. Αν είναι σύντομος, η αγορά θα το απορροφήσει. Αν παραταθεί, οι συνέπειες θα είναι βαθιές και διαρκείς».
Πηγή: ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ (ΟΤ) – ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
Πηγή: ot.gr
