Πολύ πριν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εξαπολύσουν επίθεση στο Ιράν, η Ισλαμική Δημοκρατία είχε ήδη καταστρώσει τη δική της στρατηγική άμυνας: να κρατήσει υπό ομηρία τη σημαντικότερη αρτηρία μεταφοράς πετρελαίου στον πλανήτη. Στόχος της, σύμφωνα με τρεις περιφερειακές πηγές που γνωρίζουν τον ιρανικό σχεδιασμό, ήταν να αντισταθμίσει τη στρατιωτική υπεροχή των αντιπάλων της.
Εδώ και δεκαετίες, η Τεχεράνη προειδοποιεί ότι σε περίπτωση σύγκρουσης θα περιορίσει τη διέλευση δεξαμενόπλοιων από το Στενό του Ορμούζ, το στρατηγικό σημείο όπου οποιαδήποτε αναταραχή προκαλεί άμεσες επιπτώσεις στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.
Με την κύρια εξαγωγική αρτηρία του Περσικού Κόλπου στο στόχαστρο, το Ιράν έχει μετατρέψει το μεγαλύτερο οικονομικό πλεονέκτημα της περιοχής στο ισχυρότερο αποτρεπτικό του όπλο, ανέφεραν οι ίδιες πηγές.
Περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου διέρχεται κανονικά από το ζωτικής σημασίας Στενό, στο βόρειο άκρο του οποίου βρίσκεται το Ιράν. Σύμφωνα με στοιχεία των Ηνωμένων Εθνών, η κυκλοφορία μειώθηκε κατά 97% από την έναρξη του πολέμου κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
Τα Στενα του Ορμούζ ως στρατηγικό όπλο
Το Ιράν έχει χρησιμοποιήσει παρόμοιες τακτικές και στο παρελθόν. Κατά τον «Πόλεμο των Δεξαμενόπλοιων» στη διάρκεια της σύγκρουσης Ιράν-Ιράκ (1980-1988), οι επιθέσεις σε πλοία μετέτρεψαν τον Περσικό Κόλπο σε έναν από τους πιο επικίνδυνους θαλάσσιους δρόμους, αναγκάζοντας τις ΗΠΑ να συνοδεύουν τα δεξαμενόπλοια μέσω του Στενού.
Σήμερα, όμως, η Τεχεράνη διαθέτει πολύ ισχυρότερα μέσα: μεγάλα οπλοστάσια φθηνών πυραύλων και drones που μπορούν να απειλήσουν τη ναυσιπλοΐα σε ευρύτερη περιοχή. Οι πρόσφατες επιθέσεις απέδειξαν πόσο γρήγορα μπορεί να διαταράξει την κίνηση χωρίς εκτεταμένη ναρκοθέτηση.
«Ο Τραμπ θα υποχωρήσει αν τεθεί όμηρος η παγκόσμια οικονομία»
«Το Ιράν είναι στρατιωτικά κατώτερο, δεν υπάρχει τρόπος να νικήσει σε μια άμεση σύγκρουση», δήλωσε ο Ali Vaez, διευθυντής του προγράμματος για το Ιράν στο International Crisis Group. Προβλέποντας νέα πλήγματα από ΗΠΑ και Ισραήλ μετά τον δωδεκαήμερο πόλεμο του περασμένου Ιουνίου, η Τεχεράνη εξέτασε τρόπους να επεκτείνει τη σύγκρουση «στον χρόνο και στον χώρο».
«Αν το Ιράν πάρει όμηρο την παγκόσμια οικονομία, ο Τραμπ θα είναι αυτός που θα υποχωρήσει πρώτος», πρόσθεσε ο Vaez.
Οι ίδιες περιφερειακές πηγές, που ζήτησαν ανωνυμία, ανέφεραν ότι οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) προετοιμάζονταν εδώ και χρόνια για μια αναμέτρηση με το Ισραήλ και την Ουάσιγκτον. Το σχέδιο ενεργοποιήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου, μετά τη δολοφονία του Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ την πρώτη ημέρα της σύγκρουσης.
Ασύμμετρη στρατηγική και οικονομικός αντίκτυπος
Ο πυρήνας της στρατηγικής βασίζεται στην αναγνώριση των στρατιωτικών περιορισμών του Ιράν απέναντι σε ισχυρότερους αντιπάλους. Έτσι, επιδιώκει να ασκήσει πίεση στις ροές πετρελαίου και να πραγματοποιεί παράλληλα ασύμμετρες επιθέσεις σε αμερικανικούς στόχους στην περιοχή.
Η στρατηγική αυτή στοχεύει στη δημιουργία οικονομικών πιέσεων, τόσο στο εσωτερικό των ΗΠΑ όσο και διεθνώς, προς τον Ντόναλντ Τραμπ, ώστε να τερματίσει τον πόλεμο. «Πρόκειται για ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα ασύμμετρου πολέμου», σημείωσε ο Michael Eisenstadt του Washington Institute, εξηγώντας πως το Ιράν επιδιώκει δυσανάλογες παγκόσμιες επιπτώσεις με περιορισμένα μέσα.
«Στόχος είναι να δημιουργηθεί οικονομικός πόνος, να υπονομευθεί η υποστήριξη στον πόλεμο και να αυξηθεί η πίεση προς την Ουάσιγκτον για τον τερματισμό του», πρόσθεσε.
Αντί να συγκεντρώνει τις δυνάμεις του σε ένα μέτωπο, το Ιράν διασπείρει την εκστρατεία του με κύματα φθηνών πυραυλικών και drone επιθέσεων σε όλο τον Περσικό Κόλπο, μια τακτική που στο παρελθόν χρησιμοποιούσαν κυρίως συμμαχικές προς αυτό οργανώσεις σε Ιράκ, Υεμένη, Συρία και Λίβανο.
Το δόγμα «Μωσαϊκού» και η συνέχεια της ηγεσίας
Η προσέγγιση αυτή αντικατοπτρίζει το δόγμα που ανέπτυξαν οι Φρουροί της Επανάστασης επί δεκαετίες, θεωρώντας πιθανή την προσπάθεια αποκεφαλισμού της ιρανικής ηγεσίας στην αρχή μιας σύγκρουσης. Αυτή τη φορά, όμως, η Τεχεράνη εκτελεί η ίδια το σχέδιο, χωρίς να βασίζεται αποκλειστικά σε συμμάχους.
Ο Ali Vaez υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ μπήκαν στον πόλεμο απροετοίμαστες, καθοδηγούμενες από «πολλή ευσεβή σκέψη και όχι από καλά επεξεργασμένες στρατηγικές». Κατά την άποψή του, η Ουάσιγκτον δεν προέβλεψε επιθέσεις με drones, διαταραχές στις θαλάσσιες οδούς ή ανάγκη εκκένωσης πολιτών, δείχνοντας ότι δεν αξιοποιήθηκαν τα διδάγματα της σύγχρονης τεχνολογίας.
Αντίθετα, το αποκεντρωμένο δόγμα «Μωσαϊκού» του Ιράν, που διασπείρει τη διοίκηση ώστε να αντέξει πιθανή εξόντωση της ηγεσίας, συνεχίζει να λειτουργεί υπό έναν κεντρικό συντονιστικό πυρήνα. Ακόμη και μετά τον θάνατο του Χαμενεΐ, σύμφωνα με δύο πηγές, ο πρόεδρος του κοινοβουλίου Μοχάμαντ Μπαγκέρ Καλιμπάφ και ο Αλί Λαριτζανί, επικεφαλής του συμβουλίου εθνικής ασφάλειας, συντονίζουν την πολεμική προσπάθεια από την Τεχεράνη.
Ένας πόλεμος χωρίς ορατό τέλος
Ο Vaez εκτίμησε ότι, παρότι οι ΗΠΑ μπορούν να αποδυναμώσουν σημαντικά το Ιράν, η πλήρης ήττα του θα απαιτούσε χερσαία εισβολή με έως και ένα εκατομμύριο στρατιώτες σε δύσβατο έδαφος, κάτι για το οποίο η Ουάσιγκτον «δεν έχει τη διάθεση».
Ο Τραμπ, που είχε υποσχεθεί να κρατήσει τις ΗΠΑ μακριά από «ανόητες» στρατιωτικές επεμβάσεις, βρίσκεται τώρα αντιμέτωπος με έναν πόλεμο χωρίς σαφές τέλος, πιθανόν τη μεγαλύτερη στρατιωτική εκστρατεία από εκείνες στο Ιράκ και το Αφγανιστάν.
Ο άμεσος στόχος του Ιράν είναι η επιβίωση, τόνισε ο Vaez. Πέρα από αυτό, επιδιώκει να αναγκάσει την Ουάσιγκτον να αποδεχθεί ότι η πίεση μέσω στρατιωτικής ισχύος, οικονομικών κυρώσεων ή διπλωματικής απομόνωσης δεν αποδίδει.
Τέλος, το αν αυτό το «μάθημα» θα γίνει πράγματι αντιληπτό παραμένει αβέβαιο. Ωστόσο, μετατρέποντας σε όπλο τον πιο κρίσιμο ενεργειακό διάδρομο του κόσμου και επεκτείνοντας τη σύγκρουση πέρα από τα σύνορά του, το Ιράν ποντάρει ότι μπορεί να αντέξει περισσότερο από έναν πολύ ισχυρότερο αντίπαλο
Πηγή: tanea.gr
