Το Καζακστάν θα διεξάγει δημοψήφισμα την Κυριακή για ένα νέο σύνταγμα που, σύμφωνα με ορισμένους κριτικούς, θα επιτρέψει στον πρόεδρο Κασίμ-Τζομάρτ Τοκάγιεφ να παραμείνει στην ηγεσία της μεγαλύτερης οικονομίας της Κεντρικής Ασίας πέραν της τρέχουσας θητείας του, η οποία λήγει το 2029.
Ο Τοκάγιεφ, πρώην διπλωμάτης που διατηρεί καλές σχέσεις με τη Ρωσία, τις ΗΠΑ και την Κίνα, χαρακτήρισε το δημοψήφισμα «πραγματικά ιστορική στιγμή» που απομακρύνει το Καζακστάν, έναν γίγαντα στον τομέα της ενέργειας και των ορυκτών, από ένα «υπερπροεδρικό» σύστημα προς μια μεγαλύτερη διάκριση των εξουσιών.
Ωστόσο, ορισμένοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι το σχέδιο διατηρεί μια υπερβολικά ισχυρή προεδρία.
«Αυξάνει σημαντικά τις εξουσίες του αρχηγού του κράτους και δεν δημιουργεί ένα σύστημα ελέγχων και ισορροπιών», δήλωσε ο πολιτικός αναλυτής Ντοσίμ Σατπάγιεφ.
Η πρόταση συγχωνεύει τις δύο αίθουσες του κοινοβουλίου σε μία και επαναφέρει τη θέση του αντιπροέδρου, που καταργήθηκε το 1996, ο οποίος θα επιλέγεται από τον πρόεδρο.
Οι πρόεδροι του Καζακστάν θα εξακολουθήσουν να έχουν περιορισμένη θητεία επτά ετών, μια αλλαγή που ο ίδιος ο Τοκάγιεφ εισήγαγε το 2022.
Ο 72χρονος Τοκάγιεφ έχει δηλώσει ότι θα παραιτηθεί το 2029, αλλά ορισμένοι παρατηρητές υποστηρίζουν ότι ένα νέο σύνταγμα θα μπορούσε να επαναφέρει το όριο θητείας του, μια τακτική που έχουν χρησιμοποιήσει οι ηγέτες αρκετών άλλων πρώην σοβιετικών δημοκρατιών, συμπεριλαμβανομένου του Ρώσου προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν.
#PANNIER .. #Tokayev sprint for constitutional referendum perplexes #Kazakhstan .. Ahead of Sunday March 15 vote, authorities have prohibited public surveys and gone after critical media. #CentralAsia https://t.co/dYc3R5ixtR pic.twitter.com/g5lMVidyNu
— bne IntelliNews (@bneintellinews) March 12, 2026
Επιστροφή στον ΟΗΕ;
Αναφερόμενος σε μια φήμη που κυκλοφορεί ευρέως στο Καζακστάν ότι ο Τοκάγιεφ ενδέχεται να υποβάλει υποψηφιότητα για τη θέση του γενικού γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών φέτος, ο Σατπάγιεφ είπε ότι η αντιπροεδρία θα επιτρέψει στον Τοκάγιεφ να ορίσει έναν διάδοχο πριν αποχωρήσει πρόωρα από το αξίωμα.
Μια διπλωματική πηγή του Καζακστάν δήλωσε στο Reuters ότι ο Τοκάγιεφ, ο οποίος ηγήθηκε του γραφείου του ΟΗΕ στη Γενεύη το 2011-2013, εξετάζει τόσο το ενδεχόμενο να είναι υποψήφιος για τη θέση του γενικού γραμματέα όσο και το ενδεχόμενο να επιδιώξει μια δεύτερη προεδρική θητεία.
Ο Τοκάγιεφ έχει δηλώσει ότι δεν επιθυμεί να επιστρέψει στον ΟΗΕ.
Οι εγκεκριμένες από το κράτος δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η μεγάλη πλειοψηφία υποστηρίζει το νέο σύνταγμα, ενώ η δημόσια αντίθεση σε αυτό είναι περιορισμένη.
Η ψηφοφορία έρχεται σε μια δύσκολη περίοδο για το Καζακστάν, η οικονομία του οποίου είναι στενά συνδεδεμένη με τη ρωσική και το οποίο έχει πληγεί από τις επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία.
Η οικονομική ανάπτυξη έχει επιταχυνθεί, αλλά το ίδιο έχει συμβεί και με τον πληθωρισμό, ο οποίος έφτασε το 11,7% τον Φεβρουάριο, ενώ τα επιτόκια βρίσκονται στο 18%, ένα ρεκόρ υψηλό. Μια σειρά αυξήσεων φόρων έχει εντείνει τη δυσαρέσκεια.
Πηγή: in.gr
