Η Έρτζη Χρυσοχού, η πρόεδρος του δικηγορικού συλλόγου Βόλου μιλάει για την εκλογή της ως πρόεδρος των δικηγόρων Βόλου, αναφέρει τους στόχους της χρονιάς και σχολιάζει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες σήμερα.
Συνέντευξη στην Έννη Λεβέντη από την «Πολιτεία Θεσσαλών» Κυριακή 8 Μαρτίου
Κυρία Χρυσοχού, είστε η πρώτη γυναίκα Πρόεδρος στην ιστορία του Δικηγορικού Συλλόγου Βόλου. Πέρα από την προσωπική δικαίωση, τι συμβολισμό φέρει αυτή η εκλογή;
Αισθάνομαι ότι η εκλογή μου αποτελεί φυσικά προσωπική δικαίωση αλλά και συλλογική επιλογή εμπιστοσύνης. Δεν θεωρώ ότι έχει κάποιου είδους ειδικό “συμβολισμό”. Συνδέεται όμως σαφώς με την έμπρακτη αναγνώριση ότι οι γυναίκες μπορούν να ηγούνται με επάρκεια, αποφασιστικότητα και όραμα αλλά και με την εμπιστοσύνη των συναδέλφων στο πρόσωπό μου και τους ευχαριστώ για αυτό από την καρδιά μου.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, πόσο «ισότιμη» θεωρείτε ότι είναι η σημερινή κοινωνία μας; Έχουμε ξεπεράσει τα στερεότυπα ή απλώς τα έχουμε μεταμφιέσει;
Ως μάχιμη δικηγόρος και Πρόεδρος του Συλλόγου μας, παρατηρώ καθημερινά ότι η ισότητα έχει προχωρήσει μεν θεσμικά, αλλά όχι πάντα ουσιαστικά. Τα στερεότυπα συχνά επιβιώνουν με πιο «εκλεπτυσμένες» μορφές, υποκρυπτόμενα πολλές φορές σε διάφορες εκφάνσεις της καθημερινότητας. Η ισότητα απαιτεί συνεχή εγρήγορση, αρκετές φορές δε επιβολή στην πράξη κυρίως σε θέματα νοοτροπίας.
Ποια είναι η ανθρωπογεωγραφία του Συλλόγου σήμερα; Πόσες γυναίκες αριθμεί ο Δικηγορικός Σύλλογος Βόλου και ποια είναι η συμμετοχή τους στα κοινά του κλάδου;
Ο Σύλλογός μας εμφανίζει σε αριθμητικό αλλά και διοικητικό επίπεδο εντονότατη και ευάριθμη γυναικεία παρουσία, σε όλες τις ηλικίες. Οι γυναίκες συνάδελφοι έχουν καταλάβει αρκετές και σοβαρές διοικητικές θέσεις και συμμετέχουν ενεργά σε σειρά επιτροπών με ποικίλη αποστολή και έργο, έχοντας ενεργότατο ρόλο στη διαμόρφωση και λήψη αποφάσεων.
Στην πρόσφατη κοπή της πίτας του Συλλόγου, αναφερθήκατε στο 2026 ως ένα έτος – σταθμό για «διάλογο και συνεργασία». Ποιο είναι το όραμά σας για τη διετία που ακολουθεί μέχρι τότε;
Μέχρι το τέλος του 2026 θέλω να έχουμε πετύχει να μεταμορφώσουμε τον Σύλλογό μας σε ένα Σύλλογο ψηφιακά σύγχρονο και απολύτως “φιλικό” στα μέλη. Προτεραιότητά μου είναι ο διαρκής ψηφιακός εκσυγχρονισμός και μετασχηματισμός των εργασιών του σε κάθε επίπεδο, η άμεση στήριξη των νέων και ευάλωτων γενικά συναδέλφων με την συνεργασία όλων ώστε η επίτευξη του στόχου να είναι καρπός συνολικής ομαδικής προσπάθειας.
Έχετε δηλώσει ότι αναλαμβάνετε τα καθήκοντά σας με «πλήρη επίγνωση των προκλήσεων». Ποιες είναι οι μεγαλύτερες δυσκολίες που αντιμετωπίζει μια γυναίκα δικηγόρος σήμερα, προσπαθώντας να ισορροπήσει ανάμεσα σε μαχόμενη δικηγορία, θεσμικό ρόλο και προσωπική ζωή;
Η καθημερινότητα της μαχόμενης δικηγορίας είναι εξαιρετικά απαιτητική. Για μια γυναίκα που παράλληλα είναι μητέρα ή και κατέχει θεσμικό ρόλο, οι απαιτήσεις όπως γίνεται αντιλητπό υπερ – πολλαπλασιάζονται. Η εξισορρόπηση επαγγελματικής και προσωπικής ζωής παραμένει μία μεγάλη πρόκληση.
Υπάρχει ακόμα η λεγόμενη «γυάλινη οροφή» (glass ceiling) στον δικαστικό και δικηγορικό κλάδο; Χρειάζεται μια γυναίκα να προσπαθήσει διπλάσια από έναν άνδρα συνάδελφό της για να κερδίσει την ίδια εμπιστοσύνη;
Η εικόνα των τελευταίων ετών στον χώρο της απονομής της δικαιοσύνης με παράδειγμα την κορυφή της ηγεσίας της είναι η έμπρακτη απάντηση στο ερώτημά σας. Η γυναικεία εκπροσώπηση στις κορυφαίες θέσεις είναι απολύτως χαρακτηριστική.
Η δικαιοσύνη ως σύστημα μπορεί να βελτιωθεί υπέρ των γυναικών; Υπάρχουν θεσμικές αλλαγές που θα προτείνατε για την προστασία των εργαζόμενων μητέρων δικηγόρων;
Δεν θεωρώ ότι το ζήτημα είναι απλώς η συστημική βελτίωση αλλά η διαρκής δικαιοπολιτική τήρηση της αναγκαίας κοινωνικής αναβάθμισης του ρόλου της γυναίκας. Πιστεύω στις διαρκείς θεσμικές παρεμβάσεις που θα στηρίζουν ουσιαστικά τις εργαζόμενες μητέρες δικηγόρους: κυρίως ενίσχυση ασφαλιστικών δικαιωμάτων και κοινωνική μέριμνα σε περιόδους μητρότητας.
Ως νομικός, πώς κρίνετε την έξαρση των περιστατικών έμφυλης βίας; Είναι επαρκές το νομικό μας οπλοστάσιο ή χρειαζόμαστε αυστηροποίηση και ταχύτερες διαδικασίες;
Θεωρώ ότι η αύξηση των περιστατικών είναι βαθιά ανησυχητική. Το θεσμικό πλαίσιο έχει σαφέστατα ενισχυθεί. Η αποτελεσματικότητα δεν εξαρτάται μόνον από την απονομή της δικαιοσύνης και τη σωστή εφαρμογή του νόμου, ούτε η αυστηροποίηση (αναγκαία βεβαίως αυτή που πρόσφατα θεσμοθετήθηκε) είναι η μόνη λύση. Η κοινωνική διαφώτιση, η σωστή καλλιέργεια από την οικογένεια ακόμη των παιδιών και οι παρεμβάσεις στην εκπαίδευση είναι αναγκαίες.
Η Διαμεσολάβηση κερδίζει συνεχώς έδαφος. Πώς μπορεί αυτός ο θεσμός να βοηθήσει στην εξομάλυνση των «πολεμικών» διαζυγίων και στην προστασία των παιδιών, αποφεύγοντας τις ψυχοφθόρες δικαστικές αίθουσες;
Η διαμεσολάβηση είναι ένα πολύτιμο εργαλείο που μπορεί όχι μόνον να αποσυμφορήσει τα δικαστήρια αλλά και να προσφέρει ουσιαστικές λύσεις, να προστατεύσει αποτελεσματικά τα συμφέροντα των διαδίκων και φυσικά και τα παιδιά, που είναι το κεντρικό σημείο ενδιαφέροντος των διαφορών αυτού του είδους, από μακροχρόνιες και συχνά ανώφελες συγκρούσεις. Ως Σύλλογος στηρίζουμε την επιμόρφωση και την ενίσχυση του θεσμού.
Στα «παραπολιτικά» της εκλογής σας αναφέρεται ότι είστε πλήρως συνειδητοποιημένη για το βάρος της ευθύνης. Ποια είναι η πρώτη προτεραιότητα που θέσατε στην ατζέντα σας για την καθημερινότητα των δικηγόρων του Βόλου;
Η άμεση έμπρακτη βελτίωση της καθημερινότητας των συναδέλφων: βελτίωση των όσων πρακτικά μπορούσαν να γίνουν αυτό που λέμε την “επόμενη μέρα”, ουσιαστική συνεργασία με τους δικαστικούς φορείς και λύσεις σε πρακτικά θέματα καθημερινότητας. Ήδη σήμερα για παράδειγμα το πρακτικό εργαλείο για τους μαχόμενους συναδέλφους, η ιστοσελίδα του Συλλόγου μας, που περιέχει πλειάδα εργαλείων και πρακτικών πληροφοριών για την καθημερινή εξυπηρέτηση της δουλειάς μας, έχει αναβαθμιστεί σε ταχύτητα διάρθρωση και περιεχόμενο, προσφέροντας έναν αποτελεσματικό πρακτικό “βοηθό” που οι συνάδελφοι αξιοποιούν.
Πολλές νέες γυναίκες εγκαταλείπουν τη δικηγορία λόγω των σκληρών συνθηκών και των χαμηλών αμοιβών στα πρώτα χρόνια. Τι θα λέγατε σε μια νέα κοπέλα που ξεκινά τώρα τις σπουδές της στη Νομική;
Δεν συμφωνώ ότι οι δυσκολίες του ελεύθερου επαγγέλματος κάνουν διάκριση μεταξύ ανδρών και γυναικών. Είναι γνωστές και κοινές για όλους. Η συμβουλή μου προς κάθε νέο συνάδελφο ανεξαρτήτως φύλου, είναι να επιμείνει, να επενδύσει στη γνώση και να έχει υπομονή στα πρώτα δύσκολα χρόνια.
Ποιο είναι το «αποτύπωμα» που θέλετε να αφήσετε ως η πρώτη γυναίκα Πρόεδρος;
Εργάζομαι καθημερινά ως Πρόεδρος, για τις ανάγκες των συναδέλφων και του Συλλόγου, χωρίς να φείδομαι χρόνου και κόπων. Η αδιάκοπη εργασία και η ταχεία, αποτελεσματική επίλυση των προβλημάτων, με άμεσα και απτά αποτελέσματα, είναι ο συνεχής στόχος μου. Θέλω στο τέλος της θητείας μου να έχω επιτύχει η εικόνα της δικηγορικής καθημερινότητας να είναι βελτιωμένη και απαλλαγμένη από εκείνα τα προβλήματα που έχω υποσχεθεί να λύσω.
Κλείνοντας, ένα μήνυμα για την 8η Μαρτίου: Ποια γυναίκα αποτελεί για εσάς πρότυπο και σας εμπνέει στην πορεία σας;
Με εμπνέει η γυναίκα αγωνίστρια, η μάνα, η εργαζόμενη, που μοχθεί και επιτελεί πολλαπλούς ρόλους, με αυταπάρνηση και αποφασιστικότητα. Ίνδαλμά μου είναι αυτή η αφανής γυναίκα, που παλεύει καθημερινά απέναντι σε κάθε εμπόδιο που θα της ορθωθεί χωρίς φόβο και χωρίς δισταγμούς.
