Tου Νίκου Ρουσάνογλου
Σημαντική είναι η οικονομική επιβάρυνση των νοικοκυριών από το υψηλό κόστος στέγης, συγκριτικά με τα εισοδήματά τους, είτε πρόκειται για ενοικιαστές, είτε για ιδιοκτήτες με στεγαστικό δάνειο. Ωστόσο, όπως φαίνεται από τα συμπεράσματα νέας έρευνας που πραγματοποιήθηκε από την BluPeak Estate Analytics, σε συνεργασία με την Ierax Analytics, το βάρος είναι μεγαλύτερο μεταξύ των ενοικιαστών και όσων μένουν στην Αττική, κάτι που σημαίνει ότι απαιτούνται πιο στοχευμένα μέτρα για τις συγκεκριμένες κατηγορίες.
Με βάση τα ευρήματα της ανάλυσης, το 34% του εισοδήματος των πολιτών ηλικίας από 36 έως 55 ετών και το 32% των νεότερων ηλικών (25-35 ετών) κατευθύνεται πλέον για την κάλυψη αναγκών που σχετίζονται με την στέγασή τους, όπως ενοίκιο, στεγαστικό δάνειο, λογαριασμοί κοινής ωφέλειας και κοινόχρηστα. Στην περίπτωση των ανθρώπων από 36-55 ετών, των οποίων το μέσο καθαρό μηνιαίο εισόδημα διαμορφώνεται σε 1.316 ευρώ, αυτό σημαίνει ότι περίπου 440 ευρώ απορροφώνται μηνιαίως για την κάλυψη στεγαστικών αναγκών.
Μεταξύ των νέων, ποσοστό 20% δηλώνει ότι το μηνιαίο κόστος στέγης ξεπερνά το 41% των εισοδημάτων, ενώ αυξάνεται στο 28% όταν πρόκειται για φοιτητές που μένουν σε άλλη πόλη. Αντίστοιχα, 1 στους 2 νοικιάζει (47%), το 27% δηλώνει ότι κατοικεί σε ιδιόκτητο ακίνητο, ενώ ένα πρόσθετο 19% μένει με την οικογένειά του, ποσοστό που αυξάνεται σε 36% μεταξύ των φοιτητών. Ενδιαφέρον όμως παρουσιάζει το ότι το ποσοστό των νέων 25-35 ετών, που μένουν με την οικογένειά τους, αυξάνεται σε 35% στην επαρχία. Αντίστοιχα, το ποσοστό των ενοικιαστών αυξάνεται σε 52% στα αστικά κέντρα και σε 60% στα νησιά, αλλά μειώνεται στο 29% στην επαρχία. Κάπως έτσι, οι νέοι αναφέρουν σε ποσοστό 62% ότι το κόστος στέγασης σε σχέση με το εισόδημά τους είναι από οριακό (24%), μέχρι μη βιώσιμο (16%), με αποτέλεσμα το 81% να αναφέρει επίσης ότι η στεγαστική κατάσταση επηρεάζει την ζωή του από πολύ (32%) μέχρι αρκετά (49%).
Ένα ακόμα σημαντικό συμπέρασμα της έρευνας, αφορά την πρόθεση μετακίνησης, κάτι που είναι ιδιαίτερα εμφανές στην κατηγορία από 36 – 55 έτη. Συγκεκριμένα, το 37% δηλώνει ότι σκοπεύει να αλλάξει κατοικία τα επόμενα 3-5 χρόνια, ειδικά αν το επιτρέψουν οι συνθήκες. Το ποσοστό αυτό αυξάνεται στο 62% μεταξύ όσων νοικιάζουν και στο 48% μεταξύ εκείνων που μένουν στην Αθήνα. Ο κύριος λόγος σε ποσοστό 38% είναι η οικονομική δυσκολία κάλυψης του ενοικίου, ή της δόσης του στεγαστικού δανείου, ποσοστό που αυξάνεται σε 54% για τους ενοικιαστές με δηλωμένο μισθωτήριο και το 63% για όσους δεν έχουν υπογράψει κάποιο μισθωτήριο. Ένα πρόσθετο 27% δηλώνει ότι σχεδιάζει να αλλάξει κατοικία γιατί χρειάζεται μεγαλύτερο χώρο κι ένα 22% για λόγους εργασιακούς, ή οικογενειακούς.
Σύμφωνα με τον κ. Βασίλη Ηλιόπουλο, επικεφαλής της BluPeak, “το στεγαστικό θέμα αποτελεί διαγενεακό ζήτημα, καθώς οι νεότεροι βιώνουν εντονότερη οικονομική πίεση και περιορισμό επιλογών ζωής, ενώ οι μεγαλύτερες ηλικίες, παρότι είναι σε μεγαλύτερο ποσοστό ιδιοκτήτες, αντιμετωπίζουν αυξημένες ανάγκες μετακίνησης, αναβάθμισης κατοικίας και προσαρμογής στην τρέχουσα οικονομική πραγματικότητα”.
Αντίστοιχα, όπως τονίζει η ανάλυση της Ierax, “η αγορά χαρακτηρίζεται από υψηλή ιδιοκτησία, αλλά όχι από χαμηλή στεγαστική ανησυχία. Παρότι μεγάλο μέρος του πληθυσμού διαθέτει κύρια κατοικία (πολλές φορές εξοφλημένη), σημαντικό ποσοστό δηλώνει ότι η στεγαστική κατάσταση επηρεάζει ουσιαστικά τα μελλοντικά του σχέδια και ότι ενδέχεται να χρειαστεί αλλαγή κατοικίας τα επόμενα χρόνια, κυρίως για οικονομικούς λόγους ή ανάγκη μεγαλύτερου χώρου”.
Άλλο ένα κρίσιμο συμπέρασμα είναι η χαμηλή εμπιστοσύνη και η αντίληψη έλλειψης ελέγχου που χαρακτηρίζουν την αγορά ακινήτων. Η πλειονότητα (8 στους 10) σημειώνει ότι υπάρχουν πρακτικές αδήλωτων ακινήτων, που επηρεάζει αρνητικά τις τιμές και αναζητούν περισσότερη διαφάνεια στην αγορά. Αυτή μπορεί να προέλθει μέσω ενός ενιαίου ψηφιακού μητρώου ιδιοκτησίας ακινήτων, όπου θα καταγράφονται όλα τα ακίνητα. Όπως αναφέρει η Ierax, “η ανάγκη κρατικής παρέμβασης αξιολογείται ως ιδιαίτερα επείγουσα, κάτι που υποδηλώνει ότι οι πολιτικές στέγασης αποτελούν ζήτημα υψηλής κοινωνικής προτεραιότητας”. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 85% να λέει “ναι” στην κρατική παρέμβαση και το 72% να πιστεύει ότι η αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας θα βοηθούσε στην αντιμετώπιση της κρίσης.
Ωστόσο, όπως τονίζει ο κ. Ηλιόπουλος, “ένα σημαντικό μέρος του δημοσίου τομέα, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα την τοπική αυτοδιοίκηση, δηλώνει πλήρη άγνοια για το μέγεθος της ακίνητης περιουσίας του. Για παράδειγμα, ο δήμος Αμαρουσίου έχει 1.850 ακίνητα στο Κτηματολόγιο, αλλά μόλις 183 είναι δηλωμένα στο Ε9. Παρόμοια φαινόμενα παρατηρούνται και στους περισσότερους δήμους της χώρας. Επομένως, είναι σημαντικό το Μητρώο Ακινήτων, να αφορά όχι μόνο την ιδιωτική, αλλά και την δημόσια ακίνητη περιουσία, η οποία παραμένει αδιαφανής και αδήλωτη σε μεγάλο βαθμό”, καταλήγει ο επικεφαλής της BluPeak.
Πηγή: capital.gr
