Μερικές μέρες μετά την έναρξή του ο πόλεμος Ισραήλ – ΗΠΑ και Ιράν έχει ήδη έχει μετατραπεί σε μια σύγκρουση με ευρύτατες γεωπολιτικές προεκτάσεις. Για να κατανοήσει κανείς τη σημερινή κατάσταση, θα πρέπει να επιστρέψει στην προηγούμενη σύγκρουση Ισραήλ και Ιράν, λέει ο Ντάνι Σιτρίνοβιτς, επί 25 χρόνια αξιωματούχος της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών του Ισραήλ και νυν επικεφαλής ερευνητής για το Ιράν στο Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας (INSS) του Ισραήλ.
«Ο πόλεμος εκείνος περιόρισε σημαντικά το πυρηνικό πρόγραμμα και τις πυραυλικές δυνατότητες του Ιράν», εξηγεί. «Ομως στρατηγικά τίποτα δεν άλλαξε. Η Τεχεράνη άρχισε σχεδόν αμέσως να ανασυγκροτεί τις δυνατότητές της, κυρίως στον τομέα των πυραύλων».
Αυτή η εκτίμηση, σύμφωνα με τον ίδιο, οδήγησε τον Μπενιαμίν Νετανιάχου να ζητήσει εκ νέου στρατιωτική δράση από τον Ντόναλντ Τραμπ. «Η Ουάσιγκτον θεωρούσε ότι το ιρανικό καθεστώς είναι πλέον αδύναμο και μπορεί να εξαναγκαστεί είτε σε συνθηκολόγηση είτε σε αλλαγή», συμπληρώνει.
Η έναρξη των επιχειρήσεων, εξηγεί, ακολούθησε ένα γνωστό μοτίβο: την προσπάθεια εξουδετέρωσης της ηγεσίας. «Το αρχικό σχέδιο ήταν να βρεθεί μια ευκαιρία για αποκεφαλισμό της ηγεσίας», λέει ο Σιτρίνοβιτς. «Βρέθηκε το Σάββατο». Υστερα από την εξόντωση του Χαμενεΐ και πολλών σημαντικών προσώπων οι επιχειρήσεις επικεντρώθηκαν κυρίως στην παραγωγή όπλων και πυραύλων «και σε ό,τι έχει απομείνει από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν».
Η Τεχεράνη, σύμφωνα με τον Ντάνι Σιτρίνοβιτς, δεν επιχειρεί μια γρήγορη κλιμάκωση αλλά το αντίθετο. «Η ιρανική λογική είναι αυτή ενός πολέμου φθοράς», σημειώνει. «Προσπαθούν να παρατείνουν τη σύγκρουση, αυξάνοντας το κόστος για ΗΠΑ και Ισραήλ».
Στο πλαίσιο αυτό, προσθέτει, το Ιράν έχει στραφεί σε επιθέσεις εναντίον αμερικανικών στόχων στον Κόλπο ενώ ταυτόχρονα συνεχίζει να πλήττει το Ισραήλ. Ο πρώην αξιωματούχος των μυστικών υπηρεσιών του IDF, σημειώνει ότι ένας ακόμη μοχλός πίεσης είναι η ενέργεια. «Η Τεχεράνη προσπαθεί να επηρεάσει τις τιμές» οι οποίες οδηγούν σε πιέσεις σε ΗΠΑ κα Ισραήλ για αποκλιμάκωση.
Πού αποσκοπούν ΗΠΑ και Ισραήλ; «Πλήττουμε όχι μόνο πυραυλικές εγκαταστάσεις αλλά και δομές εξουσίας – τα αρχηγεία των Φρουρών της Επανάστασης και άλλων μηχανισμών», λέει, «ώστε να υπονομευθεί η σταθερότητα του καθεστώτος και να δημιουργηθούν συνθήκες εσωτερικής αναταραχής». Ωστόσο, εμφανίζεται επιφυλακτικός για το εάν αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αλλαγή καθεστώτος.
Ενα από τα βασικά ερωτήματα της σύγκρουσης είναι ποια πλευρά θα αντέξει περισσότερο. «Το ζήτημα είναι ποιος θα αντέξει περισσότερο στον χρόνο», λέει. Στις ΗΠΑ ήδη εμφανίζονται φωνές που αμφισβητούν τη σκοπιμότητα του πολέμου, σημειώνοντας ότι το Ιράν δεν αποτελούσε άμεση απειλή για το αμερικανικό έδαφος. «Υπάρχουν πολιτικές πιέσεις, τόσο στο εσωτερικό των ΗΠΑ όσο και από χώρες της περιοχής», υπογραμμίζει.
Παρά τη στρατιωτική υπεροχή ΗΠΑ και Ισραήλ, ο Σιτρίνοβιτς εκτιμά ότι η σύγκρουση δεν θα έχει εύκολη ούτε γρήγορη κατάληξη. «Ο πρόεδρος Τραμπ μιλά για εβδομάδες, το Ισραήλ για μήνες», καταλήγει. «Η δική μου εκτίμηση είναι ότι η διάρκεια θα εξαρτηθεί από το πόσο μπορεί να αντέξει κάθε πλευρά».
Πηγή: tanea.gr
