Το Ιράν όρισε τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, γιο του πρόσφατα δολοφονημένου ανώτατου ηγέτη, ως διάδοχο του πατέρα του, σύμφωνα με δήλωση ανώτερων κληρικών που δημοσιεύθηκε στα κρατικά μέσα ενημέρωσης νωρίς το πρωί της Δευτέρας, σηματοδοτώντας τη συνέχιση της σκληρής θεοκρατικής διακυβέρνησης, ενώ οι αεροπορικές επιδρομές του Ισραήλ και των ΗΠΑ συνεχίζουν να πλήττουν τη χώρα.
Ο ίδιος, ωστόσο, αποτελεί μυστήριο ακόμη και εντός του Ιράν, σύμφωνα με το The New York Times.
Είναι ο δεύτερος γιος του πρόσφατα δολοφονημένου ανώτατου ηγέτη, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, και υπήρξε μια φιγούρα με επιρροή στα παρασκήνια της εξουσίας, συντονίζοντας στρατιωτικές και μυστικές επιχειρήσεις στο γραφείο του πατέρα του.
Είναι γνωστό ότι έχει πολύ στενούς δεσμούς με το ισχυρό Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης και θεωρούνταν ο προτιμώμενος υποψήφιος τους.
Σε αντίθεση με τον πατέρα του, ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, 56 ετών, διαθέτει όλα τα θρησκευτικά προσόντα ως αγιατολάχ τη στιγμή της ανάληψης της εξουσίας.
Όσοι κατέχουν αυτόν τον τίτλο πρέπει να είναι άνδρες και ειδικοί στις ισλαμικές επιστήμες, όπως η νομολογία (fiqh) και οι αρχές (usul), και συχνά διδάσκουν.
Ήταν γνωστός για τη διδασκαλία δημοφιλών μαθημάτων σε σιιτικό σεμινάριο.
WATCH: Mojtaba Khamenei is announced as Iran’s new Supreme Leader in Tehran’s Vanak Square. https://t.co/eFEeeQNUfw pic.twitter.com/QuCfaT7Dwk
— Breaking911 (@Breaking911) March 8, 2026
Συνεχίζοντας την κληρονομιά του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ
Ωστόσο, η προσωπικότητα και οι πολιτικές του απόψεις εκτός του στενού κύκλου του πατέρα του δεν είναι γνωστές. Σπάνια μιλάει ή εμφανίζεται δημόσια. Και τώρα θα αναλάβει τα ηνία όχι μόνο ως η νέα θρησκευτική και πολιτική αρχή του Ιράν, αλλά και ως αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων της χώρας.
Ο Βαλί Ρ. Νασρ, ειδικός σε θέματα Ιράν και σιιτικού Ισλάμ στο Πανεπιστήμιο Johns Hopkins, δήλωσε ότι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ θα ήταν μια αναπάντεχη επιλογή, αλλά και μια επιλογή με νόημα.
«Η επιλογή του Μοτζτάμπα είναι επιλογή συνέχειας με τον πατέρα του, και επίσης είναι πιο έτοιμος από άλλους υποψηφίους να εδραιώσει γρήγορα την εξουσία και να ασκήσει έλεγχο στο σύστημα», δήλωσε ο Νασρ.
Πρόσθεσε ότι ο θεωρούνταν διάδοχος για μεγάλο χρονικό διάστημα, αλλά τα τελευταία δύο χρόνια φαινόταν να έχει εξαφανιστεί από το προσκήνιο.
Ωστόσο, ο εκλιπών Αλί Χαμενεΐ είχε δηλώσει σε στενούς συμβούλους του ότι δεν ήθελε ο γιος του να τον διαδεχθεί, επειδή δεν ήθελε ο ρόλος να γίνει κληρονομικός.
Και αυτό, δεδομένου ότι η ισλαμική επανάσταση του 1979 είχε ανατρέψει τη μοναρχία με την υπόσχεση να τερματίσει την κληρονομική μεταβίβαση της εξουσίας και να την επιστρέψει στον λαό.
Τώρα, η άνοδος του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ υποδηλώνει ότι η δομή της εξουσίας φαίνεται να αλλάζει.
How does Mojtaba Khamenei differ from his father, Ali Khamenei, after assuming the position of Iran’s supreme leader? pic.twitter.com/GMpeTmdkIn
— Al Arabiya English (@AlArabiya_Eng) March 9, 2026
Η συγκέντρωση της εξουσίας
Μετά τις τελευταίες εξελίξεις, οι κορυφαίοι θεσμοί του Ιράν — συμπεριλαμβανομένων ανώτερων κληρικών, του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης και επιφανών πολιτικών όπως ο Αλί Λαριτζάνι, επικεφαλής του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας — φαίνεται να συσπειρώθηκαν πίσω από τον Μοτζτάμπα.
Η συντονισμένη υποστήριξή τους υποδηλώνει ότι, παρά τις πιθανές αντιπαλότητες ή ανησυχίες σχετικά με τη δυναστική διαδοχή, αυτές οι ισχυρές ομάδες έδωσαν προτεραιότητα στη σταθερότητα και τη συνέχεια έναντι των διαφωνιών, εξασφαλίζοντας μια ομαλή μεταβίβαση της εξουσίας σε μια κρίσιμη στιγμή.
Ο Λαριτζάνι, ένας ρεαλιστής βετεράνος πολιτικός που έχει αναλάβει κεντρικό ρόλο στη διακυβέρνηση της χώρας, και ο Χαμενεΐ είναι παλιοί σύμμαχοι και φίλοι.
Και οι δύο άνδρες έχουν επίσης επιρροή εντός των ενόπλων δυνάμεων του Ιράν.
Οι Φρουροί της Επανάστασης ιδρύθηκαν ως ιδεολογική δύναμη με αποστολή την υπεράσπιση της Ισλαμικής Δημοκρατίας και των συνόρων της, καθώς και την παροχή ενός επιπλέον επιπέδου ασφάλειας σε περίπτωση αποστασιών και πραξικοπημάτων στο στρατό.
Από τότε, η Φρουρά έχει μετατραπεί σε μια πολιτική, στρατιωτική και οικονομική δύναμη. Κατευθύνει τις επιθέσεις με βαλλιστικούς πυραύλους και drones εναντίον του Ισραήλ, των αραβικών χωρών στον Περσικό Κόλπο και των αμερικανικών βάσεων και πρεσβειών στην περιοχή, ενώ συνεχίζονται οι μαζικές αεροπορικές επιθέσεις.
Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ και τα παιδιά του στην Ημέρα της Κουδς, την ετήσια φιλοπαλαιστινιακή εκδήλωση που πραγματοποιείται την τελευταία Παρασκευή του ιερού ισλαμικού μήνα του Ραμαζανιού για να εκφράσει την υποστήριξη προς τους Παλαιστινίους και την αντίθεση προς το Ισραήλ και τον σιωνισμό.
Μία αμφιλεγόμενη επιλογή
Ο Χαμενεΐ επιλέχθηκε από μια ομάδα γνωστή ως Συνέλευση Εμπειρογνωμόνων, η οποία αποτελείται από 88 ανώτερους σιίτες κληρικούς.
Ακόμα και ενώ η συνέλευση συζητούσε την επιλογή της την Τρίτη, το Ισραήλ χτύπησε ένα κτίριο στο Κουμ, ένα από τα κύρια κέντρα εξουσίας του σιιτικού Ισλάμ, όπου η συνέλευση συνήθιζε να συνεδριάζει για να ψηφίσει τον νέο ηγέτη.
Ωστόσο, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Fars, το οποίο είναι συνδεδεμένο με τους Φρουρούς της Επανάστασης, το κτίριο ήταν άδειο και οι κληρικοί συνεδρίαζαν ψηφιακά για λόγους ασφαλείας.
Κατά τη διάρκεια των συζητήσεων, η πλειοψηφία των ανώτερων κληρικών της συνέλευσης πίεσε για τον διορισμό του Μοτζτάμπα, υποστηρίζοντας ότι διαθέτει τα απαραίτητα προσόντα για να οδηγήσει το Ιράν σε αυτή τη στιγμή, σύμφωνα με τους τρεις Ιρανούς αξιωματούχους. Ορισμένοι κληρικοί δήλωσαν ότι, μετά τη δολοφονία του Αγιατολάχ από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, η επιλογή του γιου του θα τιμούσε την κληρονομιά του.
«Ο Μοτζτάμπα είναι η πιο σοφή επιλογή αυτή τη στιγμή, επειδή είναι πολύ εξοικειωμένος με τη διαχείριση και τον συντονισμό των μηχανισμών ασφάλειας και του στρατού», δήλωσε σε συνέντευξή του ο Μεχντί Ραχμάτι, αναλυτής στην Τεχεράνη.
«Ήταν ήδη υπεύθυνος για αυτό».
Ωστόσο, ο κ. Ραχμάτι αναγνώρισε ότι ο διορισμός ενέχει τον κίνδυνο να πολώσει περαιτέρω έναν πληθυσμό που είναι βαθιά διχασμένος, με πολλούς Ιρανούς να αντιτίθενται σθεναρά στο καθεστώς της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Θα διαφοροποιηθεί από τον πατέρα του ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ;
Ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ είχε τον τελικό λόγο σε όλα τα σημαντικά κρατικά θέματα. Δεν έδειξε καμία ευελιξία στις εσωτερικές μεταρρυθμίσεις και έκανε ελάχιστες παραχωρήσεις στις πυρηνικές διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Διέταξε τη θανατηφόρα καταστολή των πανεθνικών διαδηλώσεων τον Ιανουάριο, που ζητούσαν το τέλος της διακυβέρνησής του.
Οι δυνάμεις ασφαλείας σκότωσαν τουλάχιστον 7.000 άτομα κατά τη διάρκεια αυτής της καταστολής, σύμφωνα με οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα, οι οποίες αναφέρουν ότι ο αριθμός αυτός ενδέχεται να αυξηθεί σημαντικά όταν ολοκληρωθεί η επαλήθευση.
Από την έναρξη του πολέμου, οι αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ και του Ισραήλ έχουν σκοτώσει όχι μόνο τον πατέρα του, αλλά και τη σύζυγό του, Ζάχρα Αντέλ, τη μητέρα του, Μανσούρε Χοτζαστέ Μπαγκερζάντε, και έναν από τους γιούε το, σύμφωνα με την ιρανική κυβέρνηση.
Ορισμένοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι ο κ. Χαμενεΐ ενδέχεται να κλίνει προς τις μεταρρυθμίσεις, παρά το στυλ του πατέρα του. Υποστηρίζουν ότι ανήκει σε μια νεότερη, πιο ρεαλιστική γενιά κληρικών και ότι, λόγω της καταγωγής του, θα αντιμετωπίσει λιγότερη αντίσταση από τις σκληροπυρηνικές και συντηρητικές παρατάξεις.
Ο Αμπντολρεζά Νταβάρι, πολιτικός που είναι κοντά στον κ. Χαμενεΐ, δήλωσε σε τηλεφωνική συνέντευξη από την Τεχεράνη ότι αν ο κ. Χαμενεΐ διαδεχθεί τον πατέρα του, μπορεί να αναδειχθεί σε μια προσωπικότητα στο στυλ του ηγέτη της Σαουδικής Αραβίας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, ο οποίος έχει φέρει κάποια «ελευθεροποίηση» στην κοινωνία του.
«Αν υπάρχει κάποιος που θα μπορούσε να προχωρήσει σε κάποια μορφή αποκλιμάκωσης των εντάσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αυτός είναι ο ίδιος — οποιοσδήποτε άλλος θα αντιμετώπιζε την αντίδραση της άρχουσας τάξης και των συντηρητικών», δήλωσε ο Νταβάρι.
«Σκοπεύει να επιφέρει διαρθρωτικές αλλαγές».
It was 2009, during the failed green revolution. I attended this Friday prayer
It was too crowded.. We were sitting in the streets surrounding Tehran university
When he said that sentence, this massive crowd started to cry..
Unbelievable atmosphere pic.twitter.com/iEGrXmn1qu
— Soureh 🟩☫🟥 (@Soureh_design2) March 4, 2026
Από την άλλη, σύμφωνα με το Al Jazeera, για σχεδόν δύο δεκαετίες, εγχώριοι και ξένοι αντίπαλοι συνδέουν το όνομα του Μουτζάμπα Χαμενεΐ με τη βίαιη καταστολή των Ιρανών διαδηλωτών.
Το μεταρρυθμιστικό στρατόπεδο εντός της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν τον κατηγόρησε αρχικά για παραποίηση των εκλογών και χρήση της δύναμης Basij (παραστρατιωτική δύναμη που υπάγεται στο IRGC) για την καταστολή ειρηνικών διαδηλωτών κατά τη διάρκεια του Πράσινου Κινήματος του 2009, το οποίο σχηματίστηκε μετά την επανεκλογή του λαϊκιστή πολιτικού Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ ως προέδρου σε μια αμφιλεγόμενη ψηφοφορία, η οποία ακολουθήθηκε από καταστολή των μεταρρυθμιστικών ηγετών και των υποστηρικτών τους.
Αλλάζει κάτι στ’ αλήθεια;
Το πώς θα τον δει η Ουάσιγκτον είναι αβέβαιο. Την Τρίτη, σε συνέντευξη Τύπου στην Ουάσιγκτον, ο Πρόεδρος Τραμπ δήλωσε ότι πολλοί από τους ανθρώπους που η κυβέρνησή του θεωρούσε ως πιθανούς ηγέτες του Ιράν έχουν σκοτωθεί από την αρχή των συγκρούσεων.
«Σύντομα δεν θα γνωρίζουμε κανέναν», είπε.
Ερωτηθείς για το χειρότερο σενάριο στο Ιράν, απάντησε: «Υποθέτω ότι το χειρότερο σενάριο θα ήταν να το κάνουμε αυτό και να αναλάβει κάποιος εξίσου κακός με τον προηγούμενο. Ναι, αυτό θα μπορούσε να συμβεί. Δεν θέλουμε να συμβεί αυτό».
Πάντως, η στενή σχέση του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ με τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) είναι σημαντική, καθώς μπορούμε να υποθέσουμε πως θα διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στον διορισμό του.
Αυτό υποδηλώνει ότι οι σκληροπυρηνικοί διατηρούν κάποια εξουσία, κάτι που δεν είναι καλό σημάδι για τον τερματισμό του πολέμου.
Πηγή: in.gr
