Κάποτε, οι διεθνείς ειδησεογραφικές υπηρεσίες των μεγάλων κρατικών τηλεοπτικών οργανισμών της Ευρώπης, έμοιαζαν με αόρατα δίχτυα ασφαλείας που απλώνονταν πάνω από έναν ταραγμένο κόσμο. Δεν ήταν απλώς φωνές από το εξωτερικό, αλλά σταθεροί πόλοι μιας ενημέρωσης που έδινε νόημα στο χάος, ειδικά σε χώρες που πάλευαν με τη λογοκρισία, την απομόνωση ή την πολιτική αστάθεια.
Σήμερα, όμως, αυτές οι ίδιες φωνές ακούγονται πιο αδύναμες, πιεσμένες από οικονομικές περικοπές, πολιτικές πιέσεις και έναν ψηφιακό ανταγωνισμό που δεν συγχωρεί αδυναμίες. Η κρίση τους δεν είναι απλώς θεσμική, είναι υπαρξιακή.
Κι ενώ ο κόσμος εξακολουθεί να χρειάζεται αξιόπιστους διεθνείς πομπούς των κρίσιμων μηνυμάτων της εποχής, εκείνοι που κάποτε στήριζαν άλλους, τώρα αναζητούν επειγόντως στήριξη οι ίδιοι.
Σε αδιέξοδο φαίνεται πως βαδίζει το BBC World Service, η διεθνής ειδησεογραφική υπηρεσία της δημόσιας τηλεόρασης της Βρετανίας. Οπως ανέφερε ο γενικός διευθυντής του BBC Τιμ Ντέιβι, σε πέντε εβδομάδες αναμένεται η χρηματοδότησή της να διακοπεί αφού δεν έχει υπογραφεί ακόμα κάποια συμφωνία με τη βρετανική κυβέρνηση για την ανανέωσή της.
Μιλώντας σε εκδήλωση για την παγκόσμια ασφάλεια των μέσων ενημέρωσης, ο επικεφαλής του οργανισμού επεσήμανε ότι η τρέχουσα συμφωνία χρηματοδότησης με το υπουργείο Εξωτερικών της χώρας λήγει στα τέλη Μαρτίου κι αν δεν υπάρξει νέα, το BBC World Service κινδυνεύει με λουκέτο. «Περιμένουμε να μάθουμε το αποτέλεσμα της συμφωνίας. Ομως, ενώ περιμένουμε, άλλα δυτικά ειδησεογραφικά πρακτορεία μειώνουν τις διεθνείς ομάδες ρεπορτάζ τους, η παραπληροφόρηση πλημμυρίζει τον ψηφιακό χώρο με απίστευτη ταχύτητα και οι κρατικά υποστηριζόμενες εταιρείες μέσων ενημέρωσης χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη για να προωθήσουν την προπαγάνδα. Δεν έχουμε χρόνο για χάσιμο. Ως χώρα, αντιμετωπίζουμε σημαντικές αποφάσεις σχετικά με τον ρόλο μας στη διεθνή σκηνή», επεσήμανε ο Τιμ Ντέιβι, αναδεικνύοντας τη σημασία της συνέχισης ύπαρξης του παραδοσιακού αυτού διεθνούς ενημερωτικού πόλου κύρους.
Το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού των 400 εκατομμυρίων στερλινών της υπηρεσίας προέρχεται από το τέλος που πληρώνουν οι βρετανοί τηλεθεατές, αλλά το υπουργείο Εξωτερικών χρειάστηκε επίσης να συνεισφέρει επιπλέον 137 εκατομμύρια για να στηρίξει τη λειτουργία της. Σύμφωνα με τον διευθυντή του BBC, στο μέλλον η επένδυση αυτή θα χρειαστεί να ενταθεί, δεδομένης και της διακοπής χρηματοδότησης των αμερικανικών δημόσιων μέσων ενημέρωσης που λειτουργούσαν στο εξωτερικό, όπως αποφάσισε ο Ντόναλντ Τραμπ.
Χαρακτηριστικό του ρόλου που έχει παίξει το BBC World Service σε περιπτώσεις διεθνών συνθηκών έκτακτης ανάγκης, είναι το νέο ραδιοφωνικό πρόγραμμα που εξέπεμψε πριν από λίγες ημέρες ως απάντηση στις συνεχιζόμενες αναταραχές στο Ιράν και τη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων. Το πρόγραμμα που συμπληρώνει τις υπάρχουσες υπηρεσίες βίντεο και ψηφιακών μέσων του BBC News Persian είναι διαθέσιμο σε μεσαία και βραχέα κύματα σε όλη τη χώρα, προκειμένου να αυξηθεί η πρόσβαση του πληθυσμού σε ειδήσεις και πληροφορίες. Στα ίδια μεσαία κύματα, διατίθεται επίσης και μέρος του τηλεοπτικού περιεχομένου της υπηρεσίας.
Το βραχυπρόθεσμο πρόγραμμα καλύπτει τις τελευταίες ειδήσεις και εξελίξεις στο Ιράν και περιλαμβάνει φωνές από το εσωτερικό της χώρας, καθώς και τεκμηριωμένη ανάλυση των πιο πρόσφατων πολιτικών, κοινωνικών και οικονομικών εξελίξεων που διαμορφώνουν την κατάσταση στη χώρα. Δεν είναι τυχαίο ότι από τις 8 Ιανουαρίου, που ο ιρανικός λαός βρίσκεται αντιμέτωπος με τη διακοπή πρόσβασης στο Διαδίκτυο, οι ψηφιακές υπηρεσίες του BBC News Persian σημείωσαν τη μεγαλύτερη κάλυψη του τελευταίου χρόνου, με τις πλατφόρμες τους να ξεπερνούν τα 33 εκατομμύρια τηλεθεατές.
Η Deutsche Welle. Σε αντίστοιχη δίνη έχει περιέλθει και η Deutsche Welle. Το Διοικητικό Συμβούλιο της δημόσιας γερμανικής τηλεόρασης, μετά τη μείωση της ομοσπονδιακής επιχορήγησης για το 2026, αποφάσισε να προχωρήσει σε περικοπές ύψους 21 εκατομμύριων ευρώ των υπηρεσιών του.
Θύμα αυτών έπεσε το ελληνικό τμήμα το οποίο αναμένεται να κατεβάσει ρολά, ενώ σε άλλα τμήματα θα περιοριστεί το δημοσιογραφικό δυναμικό. Η ελληνόφωνη υπηρεσία της Deutsche Welle παρείχε τις τελευταίες δεκαετίες ανεξάρτητη ενημέρωση εντός των συνόρων της χώρων, παίζοντας καίριο ρόλο σε περιόδους όπως της χούντας αλλά και της κρίσης του ευρώ. «Η Ελλάδα είναι από καιρό μέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης και αποτελεί μια σταθερή δημοκρατία με ένα πολυποίκιλο τοπίο μέσων ενημέρωσης, γι’ αυτό και η DW πρέπει να προβεί σε περικοπές σε αυτόν τον τομέα», ανέφερε ως αιτιολόγηση η ανακοίνωση της γερμανικής τηλεόρασης για τη διακοπή της λειτουργίας της.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και το σχόλιο του Καρλ Γιούστεν, προέδρου του Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης της Γερμανίας, ο οποίος τόνισε: «Λυπούμαστε ιδιαίτερα για το κλείσιμο της ελληνικής υπηρεσίας. Για πάνω από 60 χρόνια, ενίσχυσε τις γερμανο-ελληνικές σχέσεις και έκανε ορατή τη γερμανική προοπτική στην Ελλάδα. Δεν πήραμε αυτή την απόφαση ελαφρά τη καρδία και δεν εγκρίθηκε χωρίς διαφωνίες. Δυστυχώς, οι αναγκαστικές περικοπές έκαναν αυτό το βήμα αναπόφευκτο».
Το υπόλοιπο πλαίσιο περικοπών αγγίζει το ισπανικό τμήμα όπου θα μειωθούν τα δελτία ειδήσεων, ενώ σύντομα παρελθόν θα αποτελέσουν επίσης το ρωσικό σατιρικό μαγκαζίνο «Zapovednik», το πολιτιστικό μαγκαζίνο «Arts Unveiled» και το talk show «Auf den Punkt» σε όλες τις γλωσσικές εκδόσεις του. Επίσης, θα τερματιστούν το επιστημονικό μαγκαζίνο «Tomorrow Today» στα πορτογαλικά για τη Βραζιλία, το περιβαλλοντικό μαγκαζίνο «Eco Africa» στα πορτογαλικά και το «Europeo» με θέμα την Ευρώπη και στις επτά γλωσσικές εκδόσεις του.
Το τίμημα αυτό, πρέπει να πληρωθεί προκειμένου η Deutsche Welle «να παραμείνει μια ισχυρή φωνή για την ελευθερία, ειδικά σε αγορές με περιορισμούς στα μέσα ενημέρωσης, όπως η Ρωσία και το Ιράν», επεσήμανε ο Καρλ Γιούστεν, ο οποίος ωστόσο αναγνώρισε ότι «λόγω των περικοπών, ο ραδιοτηλεοπτικός φορέας θα πρέπει να αναμένει σημαντικές απώλειες στην εμβέλειά του. Αυτό είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό, καθώς η Ρωσία και η Κίνα επενδύουν σημαντικά στα κρατικά μέσα προπαγάνδας τους, ενώ η αποχώρηση των ΗΠΑ από τις διεθνείς ραδιοτηλεοπτικές εκπομπές δημιουργεί περαιτέρω κενά. Με τη μείωση της χρηματοδότησης της DW, τόσο η γερμανική όσο και η ευρωπαϊκή προοπτική θα αποδυναμωθούν σε διεθνές επίπεδο – και αυτό σε μια εποχή που η Ευρώπη έχει επείγουσα ανάγκη από νέους εταίρους και συμμάχους».
Το TV5 Monde. Ολοένα και πιο εύθραυστη καθίσταται η λειτουργία του TV5 Monde, της διεθνούς συχνότητας της γαλλικής τηλεόρασης, υπό το βάρος των ευρύτερων δημοσιονομικών πιέσεων που ασκούνται στα δημόσια οπτικοακουστικά μέσα της χώρας. Λόγω των συσσωρευμένων ζημιών που έχει καταγράψει η France Télévisions, τον περασμένο μήνα ψηφίστηκε ένα πακέτο μειώσεων κατά 86 εκατομμύρια ευρώ των δαπανών της ώστε να εξορθολογιστούν οι οικονομικές της αποδόσεις. Αν κι αποφασίστηκε από τα νέα μέτρα να μη χάσει το TV5 Monde κομμάτι των 86 εκατομμυρίων ευρώ του προϋπολογισμού του, η βιωσιμότητά του είναι άμεσα συνδεδεμένη με το ευρύτερο χρηματοδοτικό πλαίσιο της γαλλικής δημόσιας τηλεόρασης που παρουσιάζει σημάδια αστάθειας.
Οι πιέσεις που δέχεται η συχνότητα είναι αυξημένες, αφού τον περασμένο Νοέμβριο, η ελβετική κυβέρνηση πρότεινε την απόσυρση της χρηματοδότησης ύψους 6,1 εκατομμυρίων ευρώ ετησίως που καταβάλλουν στο TV5 Monde, προκειμένου να εξοικονομήσουν πόρους.
Την ίδια τακτική θέλησαν να ακολουθήσουν και για τις υπόλοιπες υπηρεσίες της ελβετικής ραδιοτηλεόρασης SBC που απευθύνονται στο διεθνές κοινό όπως το κανάλι Swissinfo και το 3sat, πλήττοντας την πρόσβαση 430 εκατομμυρίων νοικοκυριών σε περισσότερες από 210 χώρες και περιοχές που καλύπτουν.
Οι προτάσεις αυτές δεν έγιναν εν τέλει δεκτές από την Ελβετική Γερουσία, ωστόσο τοποθετήσεις όπως του Τζέικομπ Σταρκ, εκπροσώπου του δεξιού Ελβετικού Λαϊκού Κόμματος, ότι «είναι καιρός να κόψουμε αυτόν τον παλιό δεσμό, ακόμα κι αν πονάει», με τη δικαιολογία ότι «η πληροφορία είναι προσβάσιμη σε παγκόσμιο επίπεδο σήμερα», έδωσαν τον τόνο των προκλήσεων που πρέπει να αντιμετωπίσει το TV5 Monde.
Πηγή: tanea.gr
