Το πλάνο της συζήτησης βρέθηκε σε κενό αέρος σχεδόν από το ξεκίνημα. Η περιρρέουσα ατμόσφαιρα δικαιολογούσε μια άπληστη περιέργεια για ερωτήσεις του τύπου «πώς θα διαχειριστείτε, κύριε Μπακογιάννη, τους παλαιούς και νέους «βαρόνους» της ΝΔ στην Α΄ Αθήνας;». Ή, «τι συνεπάγεται για την πολιτική διαδρομή της Ντόρας Μπακογιάννη η δική σας μετακόμιση στην εκλογική περιφέρεια της πρωτεύουσας;».
Ωστόσο, πριν ακόμη φτάσουν στο τραπέζι μια κούπα τσάι κι ένας εσπρέσο, ήταν ξεκάθαρο ότι ο Κώστας Μπακογιάννης είχε διαφορετική ατζέντα και άλλες ανησυχίες. Οταν αποχαιρετιστήκαμε, μια ώρα αργότερα, είχα ουσιαστικά καταγράψει τις πρώτες κινήσεις ενός σχεδιασμού για μια νέα αναμέτρηση με τον Χάρη Δούκα στον Δήμο της Αθήνας. Ο Κώστας Μπακογιάννης, λοιπόν, βρίσκεται ήδη σε φάση προετοιμασίας για τη ρεβάνς. Κι αυτό, στην πραγματικότητα, αποτελούσε από το φθινόπωρο του 2023 το βασικό και όχι το εναλλακτικό σενάριο. Αλλά δεν παύει να συνοδεύεται και από νέα ερωτήματα.
«Εχω εκκρεμότητες στον Δήμο της Αθήνας» σπεύδει να οριοθετήσει την κουβέντα, έχοντας αντιληφθεί ότι ετοιμαζόμουν να κινηθώ σε άλλη κατεύθυνση. Μισό λεπτό… Η προοπτική μεταπήδησης στην κεντρική πολιτική σκηνή μέσα από το ψηφοδέλτιο της ΝΔ στην Α΄ Αθήνας «τρέχει» από καιρό στην πολιτική αγορά.
Δεν μπορεί όλος αυτός ο καπνός να μην έκρυβε κάποια φωτιά. Κάποιες φλόγες, έστω… «Είναι μια συζήτηση που με τιμά», λέει. «Δεν έκρυψα, άλλωστε, ποτέ την πολιτική μου ταυτότητα για την οποία είμαι υπερήφανος. Επιτρέψτε μου, όμως, να πιστεύω ότι η αληθινή «φωτιά» βρίσκεται στη συζήτηση που αφορά τους Αθηναίους και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν στην καθημερινότητά τους. Και αυτή είναι μια συζήτηση που δεν γίνεται αρκετά. Οποιος με γνωρίζει, όμως, ξέρει ότι το πάθος μου είναι η Αθήνα, η οποία σταθερά υποτιμάται στον δημόσιο πολιτικό διάλογο, ειδικά σε επίπεδο κεντρικής πολιτικής σκηνής.
Ζω, εργάζομαι και μεγαλώνω παιδιά σε αυτή την πόλη. Την ξέρω πολύ καλά, από τη Ριζούπολη μέχρι τον Νέο Κόσμο και από τα Ιλίσια μέχρι τον Κολωνό. Ισως στην Ελλάδα συνηθίζουμε να θεωρούμε ότι μόνο τα μεγάλα και βαρύγδουπα έχουν σημασία στη πολιτική. Ομως η ζωή μας δεν κρίνεται αποκλειστικά εκεί. Κρίνεται στη γειτονιά. Πόσο κοντά είναι η πλησιέστερη παιδική χαρά; Σε τι κατάσταση είναι το σχολείο; Πόσο χρόνο χάνω κάθε ημέρα για να βρω να παρκάρω και πόση ώρα είμαι κολλημένος στην κίνηση; Μπορώ να βγω από το σπίτι μου όταν νυχτώσει ή φοβάμαι; Εχω χώρο για να περπατήσω ή πρέπει να κοιτάω πάντα κάτω μη σπάσω το πόδι μου;
Τα παιδιά μου θα πνίγονται ακόμα περισσότερο στο τσιμέντο; Είμαστε καταδικασμένοι να ασφυκτιούμε χωρίς πράσινο; Γιατί οι άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες τα καταφέρνουν και εμείς όχι; Δεν υπάρχουν εύκολες απαντήσεις. Τα ερωτήματα είναι πολλά και δύσκολα. Αυτή είναι η πολιτική που με αφορά και ως πολίτη και ως ένας άνθρωπος που ασχολείται με τα κοινά από όποια θέση…».
Είναι προφανές ότι αρχίζει να στήνει τον καμβά του, αλλά λίγο ακόμη θα επιμείνω. Ξέρουμε και οι δύο ότι οι δημοσκοπήσεις στην πρωτεύουσα μετρούν τουλάχιστον από το φθινόπωρο και μια δική του υποψηφιότητα για τις εθνικές εκλογές, τού επισημαίνω. «Το ακούω κι εγώ και θα είναι ψέμα εάν πω ότι δεν με κολακεύουν αυτά που δείχνουν. Πολιτική όμως δεν κάνουν οι δημοσκοπήσεις. Τις μελετάς, τις λαμβάνεις υπόψη, αλλά στο τέλος της ημέρας τις αποφάσεις τις λαμβάνεις με άλλα κριτήρια… Η ζωή, οι νίκες και οι ήττες, με έχουν μάθει κάτι απλό: η πολιτική δεν είναι αυτοσκοπός. Εχω χτίσει μια ζωή και εκτός πολιτικής, δουλεύω, διδάσκω, μεγαλώνω παιδιά. Για εμένα η πολιτική είναι επιλογή, όχι ανάγκη. Δεν ονειρεύομαι να γίνω επαγγελματίας υπουργός. Θέλω να είμαι χρήσιμος εκεί που μπορώ πραγματικά να κάνω τη διαφορά. Να έχει νόημα αυτό που κάνω. Αυτό είναι το κριτήριό μου και όχι πού θα εκλεγώ πιο εύκολα».
«Η συνέπεια έχει αξία»
Ας πάρουμε τον δρόμο της επιστροφής στον Δήμο της Αθήνας, λοιπόν. Αλλά εδώ έρχονται τα νέα ερωτήματα που λέγαμε νωρίτερα. Και δεν είμαι ο μόνος που αναρωτιέται ποιος δρόμος έχει μεγαλύτερο ρίσκο: η Α΄ Αθήνας ή ο Δήμος Αθηναίων; Δεν υπάρχει μια ανησυχία ότι η σχέση εμπιστοσύνης με τους δημότες της Αθήνας έχει διαρραγεί; Στις τελευταίες εκλογές αποφάσισαν ότι θέλουν άλλο δήμαρχο, τού υπενθυμίζω. «Το ρίσκο – λέει – είναι να υποτιμάς τους Αθηναίους. Η Αθήνα έχει πληρώσει ακριβά δημάρχους που τη βλέπουν ως σκαλοπάτι, που ασχολούνται με οτιδήποτε άλλο παρά με τα προβλήματα των δημοτών. Δεν είναι σταθμός, είναι προορισμός. Το 2019 έλεγαν ότι θα μεταπηδήσω στην κεντρική πολιτική σκηνή. Δεν το έκανα. Το 2023 θεωρούσαν ότι δεν θα μείνω να κάνω αντιπολίτευση. Εμεινα. Συνειδητά. Είμαι πάντα παρών στο δημοτικό συμβούλιο και στις γειτονιές. Θετικά και εποικοδομητικά. Μπορεί κάποιοι να διαφωνούν μαζί μου, αλλά ξέρουν πως μπορούν να βασιστούν πάνω μου. Σε μια εποχή δυσπιστίας, για εμένα η συνέπεια έχει αξία, γιατί μόνο έτσι πιστεύω ότι χτίζεται η εμπιστοσύνη».
Ναι, αλλά στις κάλπες του 2023 κάτι έφταιξε. Υποτιμήθηκαν οι συνθήκες, οι μετρήσεις ξεγέλασαν και μπέρδεψαν την καμπάνια; Εκ του αποτελέσματος, ίσως έφταιξαν πολλά… Δεν κοντοστάθηκε για την απάντηση, την έχει επεξεργαστεί από καιρό: «Το αποτέλεσμα ήταν οριακό. Με 42% δεν εκλεγήκαμε από τον πρώτο γύρο για λίγες ψήφους. Κάναμε σημαντικά πράγματα, μια γεμάτη και πυκνή θητεία που μέτρησε για περισσότερες, αλλά δεν εξηγήσαμε όσο έπρεπε τι κάναμε και γιατί. Κυρίως δεν πείσαμε τους Αθηναίους να έρθουν στις κάλπες και η αποχή έσπασε όλα τα ρεκόρ. Παραμένουνε η μεγαλύτερη παράταξη στην πόλη, με ρίζες στις γειτονιές. Η σχέση μου λοιπόν με την Αθήνα δεν κρίνεται σε μία εκλογή. Κρίνεται στη διάρκεια…». Κάπου μέσα του, θεωρεί ότι τον αδίκησαν οι Αθηναίοι; Κι αν ναι, γιατί; «Αλίμονο. Δεν έχω προσωπικά ούτε γινάτια. Αλλωστε, όταν έχεις βιώσει απώλειες, οι ήττες, όσο στενάχωρες και αν είναι, είναι πολύ πιο διαχειρίσιμες και διδακτικές. Σε ωριμάζουν, σε δυναμώνουν, σε κάνουν να δεις τι λάθη έκανες και πως δεν θα τα επαναλάβεις».
Αν δεν προκύψει κάποια ανατροπή από την άλλη πλευρά, απέναντι θα βρεθεί ξανά ο Χάρης Δούκας. «Φαντάζομαι ότι θεωρείτε ήδη αποτυχημένη τη δημαρχία του… Ποιο είναι το μεγαλύτερο λάθος του;», τον ρωτάω. «Στην πράξη έδειξε από την πρώτη στιγμή ότι ο Δήμος Αθηναίων δεν ήταν η προτεραιότητα του. Στους έξι μήνες έθεσε υποψηφιότητα σαν να μην είχε συναίσθηση της θέσης του. Ακόμα και σήμερα το 80% του χρόνου του το σπαταλά στα θέματα του ΠΑΣΟΚ. Δίνει την αίσθηση ότι δεν ενδιαφέρεται για την πόλη και αυτό δυστυχώς αποτυπώνεται σε όλα τα πεδία. Η δυσαρέσκεια είναι μεγάλη και την εισπράττουμε καθημερινά. Η Αθήνα χρειάζεται δήμαρχο πλήρους αφοσίωσης, που να ζει και να αναπνέει για αυτήν», είναι η δική του πρώτη κίνηση μπροστά σε μια νέα σύγκρουση.
«Οι Αθηναίοι δεν ζητούν μάγο»
Πώς κρίνεται, αλήθεια, ένας δήμαρχος στην πρωτεύουσα; Υπάρχουν πολλοί εκεί έξω που πιστεύουν ότι στην Αθήνα δεν υπάρχει περιθώριο να αλλάξουν πολλά. Εκτός, ίσως, αν είχε ο δήμαρχος τη δυνατότητα να κατεδαφίσει τα μισά τετράγωνα της πόλης… «
Η Αθήνα – λέει – είναι η πρωτεύουσα. Το πρώτο σπίτι των Αθηναίων και το δεύτερο σπίτι όλων των Ελλήνων. Είναι μια πόλη όπου ζουν πολλοί που δεν ψηφίζουν και ψηφίζουν αρκετοί που δεν ζουν εδώ. Γι’ αυτό και συχνά μπερδεύουμε την αυτοδιοίκηση με την κεντρική πολιτική. Ομως οι Αθηναίοι δεν ζητούν ούτε μάγο ούτε επίδοξο πλανητάρχη. Ζητούν έναν δήμαρχο που να τους ξέρει, να τους νοιάζεται και να δουλεύει μόνο για την πόλη. Με συνέπεια. Με αποτέλεσμα. Και πιστέψτε με, μπορεί να μη γίνονται θαύματα, αλλά αλλάζουν πολλά πράγματα, το είδαμε να γίνεται».
Τη διαδρομή στην Αυτοδιοίκηση από το Καρπενήσι και την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας έως την Αθήνα, την έζησε με πολλές κυβερνήσεις –και για πολλούς είναι ζητούμενο εάν μια κυβέρνηση από τον ίδιο χώρο αποτελεί πλεονέκτημα ή τροχοπέδη για μια δημοτική αρχή. «Πάντα βοηθούν οι καλές πολιτικές και προσωπικές σχέσεις. Ομως, παραδόξως, το να είσαι στην αντιπολίτευση είναι πλεονέκτημα, αν το χειρίζεσαι έξυπνα και δεν έχεις άλλη ατζέντα από τον Δήμο. Αφενός δεν απολογείσαι παρά μόνο για τον εαυτό σου, αφετέρου μπορείς πιο ελεύθερα να διεκδικήσεις πόρους και παρεμβάσεις», αποφαίνεται μέσα από τη δική του εμπειρία. Στα χρόνια της πρωθυπουργίας Τσίπρα, αναφέρει για παράδειγμα, «οι πόρτες ήταν όλες ανοικτές».
Ακόμη κι αν ήθελε, είναι κατανοητό ότι ο εγγονός του Κώστα Μητσοτάκη, γιος της Ντόρας Μπακογιάννη και ανιψιός του Πρωθυπουργού και προέδρου της ΝΔ, δεν μπορεί να ξεφύγει από το πολιτικό οικογενειακό περιβάλλον. Οπως δεν μπορεί να ξεφύγει και από την κληρονομιά του Παύλου Μπακογιάννη. Είναι ένα ερώτημα, όμως, τι περιθώριο αυτονομίας αφήνει και πόσο βάρος φορτώνει αυτή η θέση που ακούγεται και είναι προνομιακή… «Ξέρω ότι κάποιοι με κρίνουν μέσα από τον οικογενειακό φακό. Είναι φυσικό», λέει. «Μεγάλωσα σε μια οικογένεια με έντονη πολιτική παρουσία και είμαι περήφανος για τη διαδρομή της. Από μικρός όμως έμαθα ότι στην πολιτική κάθε μέρα κρίνεσαι. Επέλεξα τον δικό μου δρόμο. Τελικά, στο τέλος της ημέρας, δεν σε κρίνει το επίθετό σου. Σε κρίνει η δουλειά σου και η συνέπειά σου απέναντι στους ανθρώπους που σε εμπιστεύονται».
Οταν συναντηθήκαμε είχαν περάσει μόλις λίγες ώρες από την τηλεοπτική παρέμβαση Κουφοντίνα. «Δεν άντεξα να τη δω. Για δεκαετίες μεγάλα θεσμικά μέσα ενημέρωσης στην Ελλάδα επέλεγαν συνειδητά να μη δίνουν δημόσιο βήμα σε τρομοκράτες. Ηταν μια στάση ευθύνης, γιατί γνώριζαν ότι η δημοσιότητα δεν ήταν απλώς μέρος της στρατηγικής τους, ήταν βασικός της στόχος. Πιστεύω ότι αυτή η θεσμική αυτοσυγκράτηση τιμούσε τη δημοκρατία. Οι αμετανόητοι κατά συρροή δολοφόνοι δεν χρειάζονται δημόσιο βήμα», ήταν η δική του αντίδραση και περιορίζεται σε αυτήν.
Κλείνοντας τη συζήτηση, ζήτησα ένα σχόλιο για το μέλλον, όχι μόνον για τη δική του πλατφόρμα «Αθήνα 2050», αλλά επειδή ανήκει σε εκείνη την πολιτική γενιά που καλείται να διαμορφώσει την εικόνα της Ελλάδας των επόμενων 20-30 χρόνων: «Το 2050 δεν είναι μια χρονολογία. Είναι τα παιδιά μας. Και αν θέλουμε να μιλήσουμε για την Ελλάδα του 2050, οφείλουμε να ξεκινήσουμε από τον καθρέφτη της, που είναι η Αθήνα. Είτε θα γίνει αβίωτη είτε θα ξαναβρεί τον ρυθμό της. Γι’ αυτό ξεκίνησα την πρωτοβουλία «Αθήνα 2050». Είναι μια οργανωμένη προσπάθεια, μέσω podcast, να βάλουμε στο τραπέζι τα μεγάλα ζητήματα της πόλης, αλλά και της χώρας, κλιματική κρίση, υποδομές, δημογραφικό, ανισότητες κ.ά. Συνομιλώ με ανθρώπους από όλο το πολιτικό φάσμα, οι οποίοι μελετούν και δουλεύουν πάνω στη ζωή στις πόλεις, όχι για να συμφωνήσουμε σε μια «μαγική λύση», αλλά για να διαμορφώσουμε ρεαλιστικές κατευθύνσεις πολιτικής. Το 2050 δεν θα έρθει μόνο του. Χτίζεται τώρα».
Πηγή: tanea.gr
