Με μεγάλη συμμετοχή παρουσιάστηκε χθες Πέμπτη 5 Μαρτίου 2026 στην Τράπεζα της Ελλάδος το Νομισματικό Πρόγραμμα 2026. Στην εκδήλωση απηύθυναν χαιρετισμό ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας, ο αντιπρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών Αθανάσιος Φωκάς και η Γενική Γραμματέας Δημοσιονομικής Πολιτικής του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Παυλίνα Καρασιώτου.
Στον χαιρετισμό του ο κ. Στουρνάρας ανέφερε: “Το ιδιαίτερα πλούσιο φέτος Νομισματικό Πρόγραμμα έχει γενικό τίτλο Ηρωισμός και Δόξα, αντλώντας από την πολυτάραχη ελληνική ιστορία και τα άφθονα δείγματα πολεμικής αρετής που έχει να επιδείξει. (…) Ξεκινούμε φέτος νέα σειρά αργυρών συλλεκτικών νομισμάτων με θέμα τους άθλους του Ηρακλή, με τρία νομίσματα κατ’ έτος σε σύνθεση παζλ, ένα νέο εγχείρημα για τους συναδέλφους του Ιδρύματος Εκτύπωσης Τραπεζογραμματίων και Αξιών (ΙΕΤΑ)”.
Στον χαιρετισμό του ο κ. Φωκάς σημείωσε: “Η Ακαδημία Αθηνών, από την ίδρυσή της το 1926, εκφράζει τον ανώτατο πνευματικό και επιστημονικό θεσμό της χώρας, ενώ το Νομισματοκοπείο, στο πλαίσιο της Τράπεζας της Ελλάδος, υπηρετεί τη νομισματική σταθερότητα και την οικονομική αυτονομία του Κράτους. Πρόκειται για δύο παράλληλους πυλώνες του σύγχρονου Ελληνικού Κράτους: ο ένας θεμελιώνει και προάγει τη Γνώση, την Έρευνα και τον Πολιτισμό· ο άλλος διασφαλίζει την οικονομική τάξη, την αξιοπιστία και τη σταθερότητα. Μαζί συγκροτούν τις υλικές και πνευματικές προϋποθέσεις της εθνικής προόδου”.
Από την πλευρά της η κα Καρασιώτου υπογράμμισε τη διαχρονική συνεργασία της Τράπεζας της Ελλάδος και του Γενικού Λογιστηρίου με στόχο μια νέα εποχή για το Πρόγραμμα, βασισμένη στον εκσυγχρονισμό και την εξωστρέφεια. Αναφέρθηκε στο Πρόγραμμα ως έναν θεσμό συνέπειας και θεσμικής εγκυρότητας, που συνδέει το δημόσιο αποτύπωμα της χώρας με την ιστορική μνήμη, την πολιτιστική ταυτότητα και την εξωστρέφεια. Τόνισε ότι λειτουργεί ως μια δημόσια πολιτική με σαφές κοινωνικό αποτύπωμα, με συλλεκτική και εκπαιδευτική αξία και με ξεκάθαρους κανόνες διαφάνειας ως προς τις ποσότητες και τους τρόπους διάθεσης. Τέλος αναφέρθηκε στις ιδιαίτερες θεματικές που παρουσιάζονται το 2026, και καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα ενδιαφερόντων από τα ιστορικά γεγονότα όπως τα 200 χρόνια από την Έξοδο του Μεσολογγίου και τα ιστορικά πρόσωπα όπως ο Ιωάννης Καποδίστριας, έως θεματικές όπως οι Μύθοι του Αισώπου και η Ελληνική Ναυτιλία.
Στην εκδήλωση μίλησαν επίσης οι:
–Νικόλαος Αναστασόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας, του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων,
–Κωνσταντίνος Γρηγορόπουλος, Υποδιευθυντής του ΙΕΤΑ,
–Μαρία Γερανάκη, Αναπληρώτρια Τμήματος Τύπωσης Κερμάτων του ΙΕΤΑ.
Την εκδήλωση συντόνισε ο Διευθυντής του ΙΕΤΑ Κωνσταντίνος Δημητρακόπουλος.
Το Νομισματικό Πρόγραμμα υλοποιείται κάθε χρόνο από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και την Τράπεζα της Ελλάδος και περιλαμβάνει συλλεκτικά και αναμνηστικά νομίσματα εμπνευσμένα από σημαντικές επετείους του έτους έκδοσης, από την πολιτιστική κληρονομιά της χώρας, σημαντικές προσωπικότητες, αλλά και τον φυσικό κόσμο. Ο σχεδιασμός και η εκτύπωση των νομισμάτων γίνεται από το Ίδρυμα Εκτύπωσης Τραπεζογραμματίων και Αξιών (ΙΕΤΑ) της Τράπεζας της Ελλάδος, το γνωστό σε όλους Νομισματοκοπείο.
Το Νομισματικό Πρόγραμμα 2026 – Ηρωισμός και Δόξα
Η ιστορία των Ελλήνων υπήρξε πολυτάραχη, γεμάτη πολέμους, εισβολές και ξενικές κατακτήσεις, από την αρχαιότητα μέχρι την ίδρυση του ελληνικού κράτους το 19ο αιώνα. Στο πέρασμα των χιλιετιών οι Έλληνες κατάφεραν να πορευθούν, να διατηρήσουν τη γλώσσα τους και να επιβιώσουν ως έθνος γιατί πάντα είχαν σε υψηλή εκτίμηση την ανδρεία, μια από τις θεμελιώδεις αρετές του Έλληνα διαχρονικά. Όπως είναι αναμενόμενο, η ελληνική ιστορία προσφέρει άφθονα παραδείγματα ηρωισμού και δόξας.
Απαρχή της ελληνικής, αλλά και της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας ευρύτερα, είναι η Ιλιάδα του Ομήρου, ηρωικό έπος που υμνεί τα “κλέα ἀνδρῶν”. Η Ιλιάδα ξεκινά με μια φιλονικία ανάμεσα στον Αγαμέμνονα και τον Αχιλλέα, αρχετυπικό ήρωα των Ελλήνων, που είχε ανατραφεί με την προτροπή “αἰὲν ἀριστεύειν καὶ ὑπείροχον ἔμμεναι ἄλλων”. Η μήνις του Αχιλλέα είναι το πρώτο χρυσό νόμισμα στη νέα φετινή σειρά αφιερωμένη στην Ιλιάδα του Ομήρου.
Ο Ερρίκος Σλήμαν, πάμπλουτος έμπορος με περιπετειώδη βίο, πολύγλωσσος και μεγάλος οραματιστής, έκανε σκοπό της ζωής του να αποδείξει ότι ο κόσμος του Ομήρου ήταν πραγματικός. Πριν από 150 χρόνια, αφού είχε ήδη ανακαλύψει την Τροία, άρχισε την ανασκαφή των Μυκηνών. Το εντυπωσιακότερο εύρημά του ήταν η “Προσωπίδα του Αγαμέμνονα“, όπως την ονόμασε πιστεύοντας ότι είχε βρει τον τάφο του θρυλικού βασιλιά. Αυτό το έξοχο έργο τέχνης εικονίζεται στο φετινό νόμισμα της σειράς Πολιτιστική κληρονομιά.
Η δεκαετία του 1820, στην οποία εκτυλίχθηκε η Ελληνική Επανάσταση, είναι γεμάτη από ηρωικά και ένδοξα γεγονότα, αλλά και πράξεις θυσίας. Απαράμιλλο παράδειγμα είναι η Έξοδος του Μεσολογγίου, στην οποία αφιερώνεται αργυρό συλλεκτικό νόμισμα και κέρμα κυκλοφορίας των 2 ευρώ για τη συμπλήρωση 200 ετών από το συμβάν. Επίσης το φετινό πρόγραμμα περιλαμβάνει αργυρό νόμισμα με τον Ελβετό φιλέλληνα Ιωάννη Ιάκωβο Μάγερ, πατέρα της ελληνικής δημοσιογραφίας, ο οποίος σκοτώθηκε στην Έξοδο (σειρά: Φιλέλληνες). Άρρηκτα συνυφασμένη με την ηρωική θυσία των υπερασπιστών της Ιερής Πόλης του Μεσολογγίου είναι η Αιτωλοακαρνανία, φετινό θέμα της σειράς Τουρισμός.
Στο πολυτιμότερο νόμισμα του φετινού προγράμματος εικονίζεται ο Ιωάννης Καποδίστριας, που από τη διεθνή του θέση βοήθησε την Ελληνική Επανάσταση στα δύσκολα πρώτα της βήματα και αργότερα έκανε την πρώτη σοβαρή προσπάθεια οικοδόμησης θεσμών ως Κυβερνήτης της ελεύθερης Ελλάδος.
Όπως κάθε πόλεμος, η Ελληνική Επανάσταση δεν ανέδειξε μόνο ήρωες, αλλά είχε και θύματα μεταξύ των αμάχων, και ιδίως πρόσφυγες. Σε αυτούς αποδίδεται φόρος τιμής με αργυρό νόμισμα αφιερωμένο στα 200 χρόνια από την ονοματοδοσία της Ερμούπολης. Χτισμένη στη Σύρο από πρόσφυγες που συνέρρευσαν από περιοχές κατεστραμμένες από τους Τούρκους, η νέα πόλη ήκμασε χάρη στο εμπόριο και τη βιομηχανία, και δικαίως χαρακτηρίζεται το διαμάντι των Κυκλάδων.
Συνεχίζοντας τις παλαιότερες σειρές, εκδίδονται αργυρά νομίσματα αφιερωμένα στον Αρίσταρχο τον Σάμιο, ο οποίος διατύπωσε πρώτος την ηλιοκεντρική θεωρία (σειρά: Μαθηματικοί), και στην ύδραυλιν του Κτησίβιου, το πρώτο πληκτροφόρο μουσικό όργανο (σειρά: Αρχαία ελληνική τεχνολογία). Φετινό θέμα της σειράς Απειλούμενα ζώα της Ελλάδας είναι η οχιά της Μήλου, το πλέον απειλούμενο είδος ερπετού της χώρας μας. Ένας από τους πιο γνωστούς μύθους με ζώα είναι Το λιοντάρι και το ποντίκι, θέμα του νομίσματος της σειράς Μύθοι του Αισώπου.
Μια νέα σειρά που εγκαινιάζεται έχει θέμα τους φάρους της Ελλάδος, με πρώτο τον Τουρλίτη της Άνδρου.
Επίσης, μνημονεύονται σημαντικές επέτειοι με αργυρό νόμισμα αφιερωμένο στα 150 χρόνια από την εφεύρεση του τηλεφώνου από τον Αλέξανδρο Γκράχαμ Μπελ και με κέρμα κυκλοφορίας των 2 ευρώ αφιερωμένο στα 100 χρόνια από την ίδρυση της Ακαδημίας Αθηνών, θεματοφύλακα της ελληνικής γλώσσας και του ελληνικού πολιτισμού.
Το Νομισματικό Πρόγραμμα του 2026 ολοκληρώνεται με ένα νέο καινοτόμο προϊόν: ένα σετ τριών αργυρών συλλεκτικών νομισμάτων σε μορφή παζλ. Το κυρίαρχο θέμα είναι “Οι άθλοι του Ηρακλή“. Κάθε χρόνο και για συνολικά τέσσερα έτη τρεις άθλοι θα εμφανίζονται στην εμπρόσθια όψη ακολουθώντας τη σειρά που εκτυλίσσονται.
Ο Χαιρετισμός του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννη Στουρνάρα στην παρουσίαση του Νομισματικού Προγράμματος 2026
Με μεγάλη χαρά σας καλωσορίζω στη σημερινή παρουσίαση του Νομισματικού Προγράμματος του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και της Τράπεζας της Ελλάδος για το 2026.
Το ιδιαίτερα πλούσιο φέτος Νομισματικό Πρόγραμμα έχει γενικό τίτλο Ηρωισμός και δόξα, αντλώντας από την πολυτάραχη ελληνική ιστορία και τα άφθονα δείγματα πολεμικής αρετής που έχει να επιδείξει.
Μια θεματική με τίτλο Ηρωισμός και δόξα δεν μπορεί παρά να έχει ως αφετηρία τους ήρωες της αρχαίας ελληνικής μυθολογίας, καθώς αυτοί αποτέλεσαν την πρώτη ενσάρκωση του ηρωικού ιδανικού στη συνείδηση του ελληνικού λαού. Εξέχουσα θέση ανάμεσά τους έχει ο Ηρακλής, ο μεγαλύτερος ήρωας των αρχαίων Ελλήνων. Ο Ηρακλής, που στο τέλος της πολυτάραχης ζωής του αποθεώθηκε, λατρεύτηκε όσο κανένας άλλος ήρωας στον ελληνικό κόσμο. Χάρη στους περίφημους άθλους του, καθιερώθηκε ως ο κατεξοχήν αποτρόπαιος θεός, που διώχνει κάθε κακό. Για τον απλό άνθρωπο, η επίκληση του Ηρακλή ήταν σαν τη σημερινή επίκληση στη βοήθεια της Παναγίας, στην οποία τόσο συχνά προσφεύγουν οι νεοέλληνες. Η εμβέλεια της λατρείας του ξεπέρασε κατά πολύ τα όρια του ελληνικού κόσμου, κληροδοτώντας στις γλώσσες πολλών λαών φράσεις όπως “Ηράκλειος άθλος”. Ο Ηρακλής παραμένει οικείο πρόσωπο στη λαϊκή κουλτούρα παγκοσμίως (στον κινηματογράφο, την τηλεόραση, τις γραφικές τέχνες και τα κόμιξ). Ξεκινούμε λοιπόν φέτος νέα σειρά αργυρών συλλεκτικών νομισμάτων με θέμα τους άθλους του Ηρακλή, με τρία νομίσματα κατ’ έτος σε σύνθεση παζλ, ένα νέο εγχείρημα για τους συναδέλφους του ΙΕΤΑ, που θα μας δώσουν στη συνέχεια τις τεχνικές λεπτομέρειες.
Παραμένοντας στον χώρο της αρχαίας ελληνικής μυθολογίας, παρουσιάζουμε φέτος νέα σειρά χρυσών συλλεκτικών νομισμάτων αφιερωμένη στην Ιλιάδα του Ομήρου. Αρχίζοντας με την πρώτη ραψωδία και την μήνιν του Αχιλλέα, το φετινό νόμισμα έχει θέμα τη διαμάχη δύο κορυφαίων ηρώων, του Αχιλλέα και του Αγαμέμνονα, που θέτει σε κίνηση τα δραματικά γεγονότα της Ιλιάδας και μας θυμίζει ένα πανάρχαιο ελάττωμα της φυλής μας, τη διχόνοια, που θα την ξανασυναντήσουμε και στην Επανάσταση του 1821. Παράλληλα, χρυσό συλλεκτικό νόμισμα εκδίδουμε με θέμα την Προσωπίδα του Αγαμέμνονα, την οποία ανακάλυψε και ονόμασε έτσι ο Ερρίκος Σλήμαν στο πρώτο έτος των ανασκαφών του στις Μυκήνες, μνημονεύοντας ταυτόχρονα τη συμπλήρωση 150 χρόνων από αυτό το σημαντικό γεγονός.
Περνώντας στους ήρωες της νεότερης ιστορίας μας, καθώς ολόκληρη τη δεκαετία που διανύουμε τιμάμε γεγονότα της Ελληνικής Επανάστασης, φέτος συμπληρώνονται 200 χρόνια από το συγκλονιστικότερο γεγονός της εθνεγερσίας, την Έξοδο του Μεσολογγίου, στην οποία αφιερώνουμε αργυρό συλλεκτικό νόμισμα και αναμνηστικό κέρμα κυκλοφορίας των 2 ευρώ. Η ηρωική αντίσταση και θυσία των υπερασπιστών του Μεσολογγίου μετέτρεψε μια ελληνική ήττα σε ηθική νίκη, πυροδοτώντας την έξαρση του φιλελληνικού κινήματος και παίζοντας καθοριστικό ρόλο στη μεταστροφή των Μεγάλων Δυνάμεων και την επέμβασή τους υπέρ των Ελλήνων. Ανάμεσα στα θύματα κατά την Έξοδο ήταν μάλιστα και ο Ελβετός φιλέλληνας Ιωάννης Ιάκωβος Μάγερ, πατέρας της ελληνικής δημοσιογραφίας, τον οποίο τιμούμε με το τελευταίο νόμισμα της σειράς Φιλέλληνες, ενώ στη σειρά Τουρισμός επιλέξαμε την Αιτωλοακαρνανία, περιοχή άρρηκτα συνυφασμένη με τη μνήμη των υπερασπιστών της Ιερής Πόλης του Μεσολογγίου.
Στους ήρωες όμως της Ελληνικής Επανάστασης δεν είναι σωστό να συγκαταλέγονται μόνο οι στρατιωτικοί, αλλά και οι πολιτικοί, η συμβολή των οποίων στον Αγώνα υπήρξε εξίσου καθοριστική. Σ’ έναν πολιτικό, τον Ιωάννη Καποδίστρια, αφιερώνουμε το πολυτιμότερο νόμισμα του φετινού μας προγράμματος με αφορμή τη συμπλήρωση 250 χρόνων από τη γέννησή του. Ο Ιωάννης Καποδίστριας, μια προσωπικότητα που τόσο πολύ συζητείται φέτος, πρώτα ως υπουργός εξωτερικών της Ρωσίας και αργότερα ως Κυβερνήτης της ελεύθερης Ελλάδος είχε τεράστια συμβολή στην επιτυχή έκβαση του αγώνα και την οικοδόμηση των πρώτων θεσμών του νεοσύστατου κράτους.
Επίσης δεν ξεχνούμε τους πρόσφυγες της Ελληνικής Επανάστασης, εκδίδοντας αργυρό συλλεκτικό νόμισμα αφιερωμένο στα 200 χρόνια από την ονοματοδοσία της Ερμούπολης, η οποία κτίστηκε στη Σύρο από πρόσφυγες που συνέρρευσαν εκεί από περιοχές κατεστραμμένες από τους Τούρκους. Χάρη στην εργατικότητα και το επιχειρηματικό δαιμόνιο των πρώτων οικιστών, η νέα πόλη ήκμασε και εξελίχθηκε σε αυτόν τον αρχιτεκτονικό θησαυρό που απολαμβάνουμε σήμερα.
Σημαντικό μερίδιο στο φετινό Νομισματικό Πρόγραμμα έχει, όπως κάθε χρόνο, το κεφάλαιο του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού, ο οποίος εκπροσωπείται από έναν μαθηματικό, τον Αρίσταρχο τον Σάμιο, εισηγητή της ηλιοκεντρικής θεωρίας, έναν μηχανικό, τον Κτησίβιο με την ύδραυλίν του, πρόδρομο του εκκλησιαστικού οργάνου, και τον Αίσωπο με τους αθάνατους μύθους του. Και ερχόμενοι στο σύγχρονο πολιτισμό μας, αφιερώνουμε αναμνηστικό κέρμα κυκλοφορίας των 2 ευρώ στα 100 χρόνια από την ίδρυση της Ακαδημίας Αθηνών, ανώτατου πνευματικού ιδρύματος της χώρας και θεματοφύλακα της ελληνικής γλώσσας, των γραμμάτων, των επιστημών και των τεχνών. Εγκαινιάζουμε επίσης σειρά νομισμάτων αφιερωμένη στην ελληνική ναυτιλία, με πρώτη θεματική ενότητα τους φάρους της Ελλάδος, παρουσιάζοντας φέτος τον Τουρλίτη της Άνδρου.
Τέλος, στη σειρά Απειλούμενα ζώα της Ελλάδας έχουμε φέτος θέμα την οχιά της Μήλου, ενώ αργυρό συλλεκτικό νόμισμα αφιερώνουμε στα 150 χρόνια από την εφεύρεση του τηλεφώνου από τον Αλέξανδρο Γκράχαμ Μπελ.
Και τώρα παραχωρώ το βήμα στον Διευθυντή του ΙΕΤΑ, που θα παρουσιάσει αναλυτικά τα νέα νομίσματα, και στους διακεκριμένους προσκεκλημένους μας, που θα αναπτύξουν επιλεγμένα θέματα του φετινού Προγράμματος.
Πηγή: capital.gr
