Του Χάρη Φλουδόπουλου
Σε επίπεδα χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο διαμορφώθηκε η τιμή ηλεκτρικής ενέργειας για τα νοικοκυριά στην Ελλάδα τον Φεβρουάριο, σύμφωνα με τη νέα μηνιαία έκθεση του δείκτη HEPI (Household Energy Price Index) που παρακολουθεί τις τιμές λιανικής σε 33 ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Ειδικότερα, η μέση τελική τιμή ρεύματος για την Αθήνα τον περασμένο μήνα διαμορφώθηκε στα 23,63 λεπτά ανά κιλοβατώρα, όταν ο μέσος όρος των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανήλθε στα 26,13 λεπτά/KWh. Με βάση τα στοιχεία της έκθεσης, η τιμή στην Ελλάδα ήταν περίπου 9,6% χαμηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, γεγονός που τοποθετεί την ελληνική αγορά στο χαμηλότερο μισό της ευρωπαϊκής κατάταξης.
Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνει ότι, παρά τις μεγάλες διακυμάνσεις που καταγράφηκαν τα τελευταία χρόνια λόγω της ενεργειακής κρίσης, η ελληνική αγορά λιανικής παραμένει συγκριτικά ανταγωνιστική σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τουλάχιστον σε ονομαστικούς όρους.
Μικρή άνοδος των τιμών στην Ευρώπη
Σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, ο δείκτης HEPI κατέγραψε τον Φεβρουάριο αύξηση περίπου 1% στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, εξέλιξη που αποδίδεται κυρίως στις αυξημένες ενεργειακές ανάγκες λόγω των χαμηλών θερμοκρασιών σε πολλές περιοχές της Ευρώπης.
Σύμφωνα με την ανάλυση της έκθεσης 12 από τις 33 ευρωπαϊκές πρωτεύουσες κατέγραψαν αύξηση τιμών, 8 πρωτεύουσες παρουσίασαν μείωση και 13 αγορές παρέμειναν πρακτικά αμετάβλητες.
Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι η αγορά βρίσκεται σε φάση σχετικής ισορροπίας, με το κόστος να επηρεάζεται κυρίως από τις καιρικές συνθήκες και τη διαθεσιμότητα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Οι μεγαλύτερες αυξήσεις και μειώσεις
Οι μεγαλύτερες αυξήσεις τιμών εντοπίστηκαν κυρίως στις βόρειες και βαλτικές αγορές της Ευρώπης. Ειδικότερα:
- Κοπεγχάγη: αύξηση 10%
- Ελσίνκι: αύξηση 8%
- Ταλίν: αύξηση 6%
- Βρυξέλλες και Στοκχόλμη: αύξηση 5%
- Ρίγα και Βίλνιους: αύξηση 4%
- Λονδίνο και Όσλο: αύξηση 2%
Οι αυξήσεις αυτές αποδίδονται κυρίως στη μεγαλύτερη χρήση ακριβότερων μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς οι χαμηλές θερμοκρασίες και η μειωμένη παραγωγή από αιολικά πάρκα αύξησαν τη ζήτηση.
Στον αντίποδα, σημαντικές μειώσεις τιμών καταγράφηκαν κυρίως στην Ιβηρική Χερσόνησο:
- Λισαβόνα: μείωση 12%
- Μαδρίτη: μείωση 6%
- Λιουμπλιάνα: μείωση 4%
- Λευκωσία και Βαρσοβία: μείωση 3%
Η πτώση αποδίδεται στην αυξημένη παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, κυρίως λόγω έντονων καιρικών φαινομένων και ισχυρών ανέμων που ενίσχυσαν την παραγωγή αιολικής ενέργειας.
Οι ακριβότερες και οι φθηνότερες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες
Η έκθεση δείχνει επίσης μεγάλες αποκλίσεις στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ των ευρωπαϊκών πρωτευουσών, με τη διαφορά μεταξύ των ακριβότερων και των φθηνότερων αγορών να ξεπερνά ακόμη και το τετραπλάσιο.
Οι πιο ακριβές πρωτεύουσες για τα νοικοκυριά είναι Βερολίνο, Βέρνη, Βρυξέλλες, Λονδίνο και Δουβλίνο. Στον αντίποδα, οι φθηνότερες αγορές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη εντοπίζονται κυρίως στη Νοτιοανατολική και Ανατολική Ευρώπη, ήτοι, Κίεβο, Βουδαπέστη, Ποντγκόριτσα και Βελιγράδι.
Στις αγορές αυτές οι τιμές παραμένουν σημαντικά χαμηλότερες λόγω κρατικών παρεμβάσεων, διαφορετικής φορολογικής πολιτικής αλλά και χαμηλότερου κόστους δικτύων και συστημάτων.
Πώς διαμορφώνεται η τιμή του ρεύματος
Η έκθεση HEPI αναλύει και τη δομή της τελικής τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος στην Ευρώπη. Κατά μέσο όρο:
- 52% της τιμής αφορά το κόστος ενέργειας
- 27% τα δίκτυα διανομής
- 6% ενεργειακούς φόρους και λοιπές επιβαρύνσεις
- 15% ΦΠΑ
Η διάρθρωση αυτή δείχνει ότι περίπου το μισό του τελικού λογαριασμού επηρεάζεται από τις συνθήκες της αγοράς ενέργειας, ενώ το υπόλοιπο προκύπτει από ρυθμιζόμενες χρεώσεις και φορολογία.
Η εικόνα για την ελληνική αγορά
Η θέση της Ελλάδας κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο αντανακλά τόσο τη συγκράτηση των τιμών στη λιανική όσο και την επίδραση των μέτρων που εφαρμόστηκαν τα προηγούμενα χρόνια για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης.
Παράλληλα, η εξέλιξη των τιμών συνεχίζει να επηρεάζεται από μια σειρά παραγόντων, όπως η πορεία των τιμών φυσικού αερίου, οι καιρικές συνθήκες και η παραγωγή από ΑΠΕ, καθώς και η δομή της αγοράς λιανικής και των τιμολογίων.
Στο περιβάλλον αυτό, η ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας φαίνεται να εισέρχεται σε μια περίοδο σχετικής σταθεροποίησης μετά την έντονη μεταβλητότητα των τελευταίων ετών, με τις τιμές να επηρεάζονται πλέον περισσότερο από βραχυπρόθεσμους παράγοντες, όπως ο καιρός και η ζήτηση.
Πηγή: capital.gr
