Από αδέσποτο κουτάβι στους δρόμους της Θεσσαλονίκη σε πιστοποιημένο σκύλο θεραπευτικής διαμεσολάβησης, η Άριελ στέκεται δίπλα στην οδοντίατρο Ζωή Μποζαγλυκίδου και συμβάλλει επιστημονικά στη μείωση του άγχους των ασθενών
Το μοναδικό σκυλάκι στην Ελλάδα που είναι ιατρικός βοηθός σε οδοντιατρείο της Θεσσαλονίκης, ονομάζεται Άριελ και βοηθάει ασθενείς να ξεπεράσουν το φόβο της επίσκεψης στον οδοντίατρο. Η οδοντίατρος Ζωή Μποζαγλυκίδου μας μίλησε για την απόφαση να δουλέψει μαζί με την Άριελ και για τον αγώνα που έδωσε μέχρι να καταφέρει να πάρει την πιστοποίηση και να αναγνωριστεί η Άριελ ως βοηθός της. Η Ζωή Μποζαγλυκίδου τα κατάφερε και δεν δουλεύει πια μόνη της. Δέχεται τους ασθενείς της μαζί με την Άριελ, προκειμένου να βοηθήσει όσους το επιθυμούν, με τη διαμεσολάβηση ουσιαστικά ενός ειδικά εκπαιδευμένου σκύλου, της Άριελ. Έτσι η καρέκλα στο οδοντιατρείο δεν «φοβίζει» τόσο πολύ γιατί στην αγκαλιά τους έχουν την Άριελ.
Συνέντευξη στην Εννη Λεβέντη από την «Πολιτεία Θεσσαλών» Κυριακή 1 Μαρτίου 2026
Ζωή Μποζαγλυκίδου ποια είναι η ιστορία της Άριελ και πώς από τους δρόμους της Θεσσαλονίκης βρέθηκε να βοηθάει ανθρώπους να ξεπεράσουν τον πόνο και τον φόβο του οδοντιάτρου;
H Άριελ βρέθηκε από τον σύζυγό μου περίπου τον Μάιο του 2015. Ήτανε πέντε μηνών. Πρέπει να σας πω οτι και οι δύο είχαμε μεγάλο ιστορικό από διασώσεις, φιλοξενίες και επαναϊοθεσίες. Μάλιστα είχαμε αποφασίσει αυτή να ήταν, ας το πω, η τελευταία διάσωση. Αποφασίσαμε να την κρατήσουμε, αν και εγώ διαφωνούσα να πω την αλήθεια και του το δίνω αυτό, γιατί είχαμε κουραστεί πάρα πολύ και τα παιδιά ήταν πολύ μικρά και επέμενε ο σύζυγος να την κρατήσουμε και έτσι μπήκε στη ζωή μας.
Το όνομα Αριελ πώς προέκυψε
Η κόρη μας ήταν πέντε χρονών και το όνομα Άριελ βγήκε από την πριγκίπισσα τη γοργόνα από το γνωστό παραμύθι.
Η Άριελ λοιπόν είναι στη ζωή σας από το 2015 αλλά πότε όμως πήρε το χάρισμα και έχει χρηστεί θεραπευτής στο οδοντιατρείο;
Όταν, πριν από τέσσερα χρόνια που πέθανε και το τελευταίο μας μεγάλο σκυλί και μείναμε με μοναδικό σκυλάκι στο σπίτι την Άριελ, είχα ταυτόχρονα ξεκινήσει και το μεταπτυχιακό μου στην νοσοκομειακή οδοντιατρική που είναι στην κλινική της νοσοκομειακής χειρουργικής του ΑΠΘ στην οδοντιατρική. Επειδή ήταν μικρόσωμη, μόλις πέντε κιλά , την έπαιρνα μαζί σχεδόν παντού ακόμη και στο ιατρείο όταν έπρεπε να κάνω κάποιους συγγενείς φίλους εκτός ωραρίου του ιατρείου. Εκεί λοιπόν συνειδητοποίησα ότι παρόλο που είναι συνεσταλμένη και γενικώς δεν πλησιάζει εύκολα άνθρωπο, στο ιατρείο, πήγαινε στην αγκαλιά και καθόταν εκεί. Δεν το κουνούσε μέχρι που τελείωνε η συνεδρία. Έτσι άρχισα να ψάχνω μέσα στην βιβλιογραφία που μας διδάσκανε στο μεταπτυχιακό. Το βλέπαμε ότι είχαν γίνει έρευνες που όμως αφορούσαν μόνο στην παιδοδοντία. Δεν είχαν γίνει καθόλου έρευνες σε ενήλικες. Και έτσι αν και το είχα δει εγώ στο εξωτερικό αυτό, άρχισα να το σκέφτομαι και να θέλω να ξεκινήσω.
Στην Αμερική και στον Καναδά συμβαίνει πάνω από 30 χρόνια. Έπρεπε όμως να υπάρχει νόμιμη βάση για να γίνει. Αποφάσισα λοιπόν να στρώσω τον εαυτό μου, να σηκώσω τα μανίκια και να ξεκινήσω δουλειά για να δω πώς μπορούμε να το καταφέρουμε και στην Ελλάδα.
Ολη αυτή η διαδικασία από το να παρατηρήσετε το θεραπευτικό χάρισμα της Άριελ μέχρι να γίνει βέβαια η συγκεκριμένη διαδικασία προκειμένου να στρατολογηθεί ουσιαστικά η Άριελ και να πάρει την εκπαίδευση που χρειάζεται για να λειτουργήσει ως θεραπευτικός σκύλος. Είχε εμπόδια; Σας στήριξε το κοντινό σας περιβάλλον και το σύστημα σας βοήθησε ή πραγματικά ήταν ύφαλος που έπρεπε να τον ξεπεράσετε;
Το σύστημα δεν βοήθησε καθόλου. Δεν υπάρχει καταρχάς κανένας φορέας που να ασχολείται με αυτό. Δεν μπορεί κανείς να πάρει πιστοποίηση στην Ελλάδα γι’ αυτό. Δεν υπάρχει κανένας επίσημος φορέας για να στη δώσει. Ο άμεσος κύκλος, η οικογένειά μου και ο σύζυγος, ήταν πάρα πολύ υποστηρικτικοί βέβαια και Βρήκα πάρα πολύ μεγάλο στήριγμα και βοήθεια από τους καθηγητές μου. Γιατί έβλεπα ότι ακαδημαϊκά, ίσως σε άλλες σχολές, δεν υπάρχει αυτή η υποστήριξη. Εγώ ήμουν από τους πολύ τυχερούς ανθρώπους και οι προηγούμενοι καθηγητές μου και οι νέοι ήταν πάρα πολύ υποστηρικτικοί και με σπρώξανε πάρα πολύ στο να το κυνηγήσω και να το κάνω σωστά. Γιατί όπως είπαμε δεν υπήρχε στην Ελλάδα, δεν υπάρχει φορέας.
Ουσιαστικά ήταν μια χρονική στιγμή που έχει συνδεθεί με τις μεταπτυχιακές σας σπουδές;
Ναι, γιατί δεν πίστευα ότι μπορούσε να γίνει διαφορετικά και σε τι πλαίσιο μπορούσε να γίνει. Μέχρι τότε λειτουργούσα, όσο οι άλλοι εκπαιδευότανε γιατί είχα ήδη δηλώσει, είχα βρει τι πρέπει να κάνω, απλά είναι με λίστα αναμονής για το Γαλλικό Ινστιτούτο Ζωοθεραπείας και είναι συγκεκριμένος αριθμός πόσοι οδοντίατροι θα επιλεγούν. Δεν μπορείς να πας όποτε θέλεις.
Η Άριελ, με αυτά όλα που περάσατε εσείς βρέθηκε και στα έδρανα της Σχολής Υγείας του Ελληνικού Πανεπιστημίου , ανοίγοντας ουσιαστικά το δρόμο για να μπορέσει να υπάρξει ένα πρωτόκολλο αναγνώρισης της ζωοθεραπείας στη χώρα μας
Πιστεύουμε ότι ναι, γιατί ήδη από τη σχολή της δική μας της Παιδοδοντίας έχουν δείξει μεγάλο ενδιαφέρον και προσανατολίζονται προς αυτό το σκοπό για να κάνουν και αυτοί κάτι παρόμοιο. Ήδη έχω τηλέφωνα από δύο συναδέλφους από την Αθήνα που θέλουν να το εντάξουν και αυτοί στο πρόγραμμα τους, στις κλινικές τους. Οπότε όσο θα αυξάνεται η ζήτηση για συναδέλφους που θέλουν να εντάξουν αυτό το είδος θεραπείας στο ιατρείο τους εννοείται ότι θα γίνει και ένας μοχλός πίεσης ώστε να αρχίσουν και να λειτουργούν κάποιες δομές, κάποιοι οργανισμοί που να το κάνουν αυτό. Βέβαια δεν έχω μεγάλες ελπίδες να σας πω την αλήθεια γιατί στην Ελλάδα κάποια πράγματα προχωράνε αργα. Αλλά ναι, υπάρχει ενδιαφέρον και όπου υπάρχει ζήτηση υπάρχει θεωρητικά και θα υπάρξει μάλλον και η προσφορά.
Η Άριελ επίσημα πλέον, με την πιστοποίησή της και την εκπαίδευσή της ως βοηθός ουσιαστικά στην οδοντιατρική διαδικασία, πότε κάθισε επίσημα στην αγκαλιά ενός ασθενή
Επίσημα η Αριελ είναι «βοηθός» από τον Ιούνιο του 2025 και μετά που πήρε και την πιστοποίηση που ήρθε στα χέρια μας από την ΙΣΑΑΤ και βεβαιώνει ότι είναι ένας πιστοποιημένος σκύλος θεραπείας. Βέβαια είχε ξεκινήσει να βοηθάει όποιον το επιθυμούσε με τη διαδικασία της γραπτής συναίνεσης του ασθενούς ότι συμφωνεί με την παρουσία εκπαιδευόμενου σκύλου θεραπευτικής διαμεσολάβησης κατά τη διάρκεια της θεραπείας. Αλλά τώρα πια αυτή η διαδικασία είναι πιστοποιημένη και επίσημα με την πιστοποίησή και την έγγραφή από τον Ελληνικό κράτος.
Πόσο κοστοβόρα ήταν όλη αυτή η διαδικασία, πόσος χρόνος χρειάστηκε συνολικά μέχρι να τα καταφέρετε;
Φυσικά ήθελε και χρόνο και είχε και κόστος. θα σας πω πρώτα λίγο το κόστος της ζωοθεραπείας γιατί μετράμε ειδικά όσοι δεν μένουν Αθήνα. Χρειάζεται να μείνει κάποιος μια ολόκληρη εβδομάδα στην Αθήνα από το πρωί μέχρι το απόγευμα και μετά από κάποιους μήνες ήταν μια ολόκληρη εβδομάδα στη Γαλλία.
Μαζί με την Άριελ;
Όχι, γιατί στη Γαλλία έχουν ειδικά εκπαιδευμένα ζώα και στο θεωρητικό κομμάτι στην Αθήνα έχουν δικό τους ζώο το οποίο δείχνουν κάποια πράγματα. Στις εγκαταστάσεις τους στη Γαλλία, έχουν πάρα πολλά ζώα. Μαθαίνουμε να δουλεύουμε με πάρα πολλά ζώα.
Θα ήταν πολύ δύσκολο να προχωρήσει ηγ διαδικασία με ανεκπαίδευτα ζώα. Δηλαδή θα αναστατώναμε όλη την κατάσταση. Τα ζώα μας ήρθαν σε επαφή με τον πρόεδρο του Γαλλικού Ινστιτούτου Ζωοθεραπείας, αφότου είχαμε πάρει τις γνώσεις από τα θεωρητικά και τα πρακτικά και μάθαμε πώς να εκπαιδεύσουμε τα ζώα μας. Σε επόμενη φάση, βρεθήκαμε στην Αθήνα μαζί και περάσαμε μαζί με την Αριελ τις εξετάσεις
Άρα ποιο ήταν το κόστος τελικά για την βασική αυτή εκπαίδευση
Το κόστος το δικό μου, μαζί με όλα τα μεταφορικά, από Θεσσαλονίκη-Αθήνα, Θεσσαλονίκη-Γαλλία, πίσω, ήταν περίπου 3.000 ευρώ. Αλλά για έναν άνθρωπο που δεν έχει τις δικές μου γνώσεις πάνω στους σκύλους, γιατί είχα ήδη έτοιμο το σκύλο μου, την οποία ήξερα πώς να την εκπαιδεύσω εγώ, γιατί το 2015 επίσης, πριν βρω την Άριελ, είχα περάσει σεμινάρια Basic kanine studies από ειδική σχολή που εκπαιδεύουν εκπαιδευτές σκύλων. Το Basic kanine studies είναι η βαθμίδα πιο κάτω από τους εκπαιδευτές. Το οποίο το έχω κάνει για μια άλλη συγκυρία πριν έρθει στο μυαλό μου κάτι από όλα αυτά. Οπότε, αν δεν κάνεις κάτι τέτοιο, να ξέρειςδηλαδή πώς να εκπαιδεύσεις το σκύλο σου, πρέπει να απευθυνθείς σε εκπαιδευτές σκύλων που μεγαλώνει το βαθμό δυσκολίας και του κόστους. Επίσης, δεν υπάρχουν εκπαιδευτές, γιατί το έψαξα, εκπαιδευτές σκύλων που να έχουν ακριβώς εξειδικευθεί στους σκύλους θεραπευτικής διαμεσολάβησης.
Υπάρχουν εκπαιδευτές για τους σκύλους βοηθούς, που πρέπει να ανιχνεύσουν κάποιες ουσίες για τους ανθρώπους με ζαχαροδιαβήτη ή με προβλήματα επιληψίας. Εκεί υπάρχουν εκπαιδευτές για τους σκύλους θεραπευτικής διαμεσολάβησης. Δεν είχα βρει όμως όσο το έψαξα τουλάχιστον, κανέναν εκπαιδευτή και έτσι με τις γνώσεις που είχα, εκπαίδευσα την Άριελ μόνη μου.Ένα κόστος που δεν ξέρω πόσο θα άλλαζε το συνολικό κόστος στη διαδικασία της πιστοποίησης.
Καταλαβαίνουμε και πόση υπομονή και πόση αγάπη, βέβαια, πρέπει να υπάρχει και χρόνο, φυσικά, γιατί όλο αυτό πήρε περίπου τρία χρόνια. Ναι, οπωσδήποτε. Η Άριελ τώρα συμμετέχει σε μια διδακτορική έρευνα για τη διαχείριση του άγχους.
Ακριβώς, γιατί το άγχος τους ασθενείς πάρα πολλές φορές τους κάνει μη συνεργάσιμους. Και είναι μια αρκετά στρεσογόνος διαδικασία που μπορεί να προκαλέσει πάρα πολύ αυξημένη αρτηριακή πίεση, με κίνδυνο να μην είναι δυνατό κάποιες φορές να ολοκληρωθεί η συνεδρία. Είναι κάποιες καταστάσεις που λόγω της αυξημένης πίεσης δεν απορροφάται σωστά το αναισθητικό και δεν έχουμε καλή αναισθησία, οπότε δεν μπορεί ο άνθρωπος να πονάει και να συνεχίσει να κάνει συνεδρία.
Ξέρετε, έχουμε κάνει ολόληρη παρατήρηση με βάση τη συμμετοχή της διαμεσολάβησης. Είναι η διδακτορική μου διατριβή πάνω σε αυτό. Αυτό που μετράμε με την παρουσία της Άριελ μέχρι στιγμής είναι αρτηριακή πίεση, παλμούς, οξυγόνωση αίματος και ένα ψυχομετρικό τέστ στο τέλος. Είναι δύο γκρουπ, ένα με σκύλο, ένα χωρίς σκύλο. Κάθε γκρουπ χωρίζεται σε 10 άντρες, 10 γυναίκες. Είμαστέ κοντά στο τέλος. Θέλω περίπου δύο εβδομάδες για να τελειώσω με τα περιστατικά και να δούμε την στατιστική για να δημοσιεύσουμε τα αποτελέσματα.
Έχετε παρατηρήσει αλλαγές στους ασθενείς σας; Φαντάζομαι ότι υπάρχουν και οι ασθενείς που δεν αγαπούν τα ζώα, δεν αγαπούν τους σκύλους. Υπάρχουν μέρες, λοιπόν, που η Άριελ έχει ρεπό από τη δουλειά της;
Ναι φυσικά. Υπάρχουν και μέρες που δεν είναι στο ιατρείο και οι μέρες που την περιμένουν οι ασθενείς. Η Άριελ δουλεύει προς το παρόν κάθε Τρίτη και Πέμπτη. Είναι δύο φορές την εβδομάδα που κανονικά θα έπρεπε να είναι μία φορά την εβδομάδα. Αλλά λόγω εξαιρετικής ζήτησης και στη σχολή που κάνω το περιστατικά μου κάθε Τρίτη και Πέμπτη και στο πανεπιστήμιο, δουλεύει δύο μέρες την εβδομάδα ανελλιπώς. Εννοείται ότι υπάρχουν άνθρωποι που δεν είναι εξοικειωμένοι με τα ζώα και δεν θα φέρουμε ποτέ αυτούς τους ανθρώπους σε επαφή με μία ακόμα επιπλέον στρεσογόνα για εκείνους κατάσταση.
Η Άριελ, όλο αυτό πώς το βιώνει, έχει καταλάβει ότι είναι η βοηθός σας;
Η Άριελ το έχει καταλάβει και το καταλαβαίνει κάποιος όταν την παρατηρήσει. Έχει εντελώς διαφορετική συμπεριφορά εντός ιατρείου και πανεπιστήμιου και εντελώς διαφορετική συμπεριφορά έξω. Καταλαβαίνει όταν βλέπει κάποια πράγματα ότι τώρα δουλεύουμε, τώρα κάνουμε αυτό το πράγμα. Ακολουθεί ένα συγκεκριμένο πρωτόκολλο.
Ακόμα και τώρα τον τελευταίο καιρό που πήρε δημοσιότητα και είχαμε αρκετές φορές κάμερες στο ιατρείο, την είδα κάπως διστακτική αλλά πάλι ακολούθησε αυτά που της είπα. Γι’ αυτό βγήκαν και πολύ ωραία πλάνα που δεν πίστευα ότι θα μπορέσει με τόσο κόσμο, τόσο ξένο κόσμο να λειτουργήσει. Λειτούργησε άψογα γιατί εκεί φάνηκε ότι η εκπαίδευσή της έχει γίνει σωστά.
Κυρία Μποζαγλυκίδου θα σας κάνω μια δύσκολη ερώτηση γιατί η Άριελ όποτε καταλαβαίνουμε είναι περίπου 11 χρονών. Θα εκπαιδεύσετε άλλο σκυλάκι για να βοηθό όταν η Άριελ μεγαλώσει λίγο ακόμα;
Είναι πραγματικά μια δύσκολη σκέψη το γεγονός οτι η Άριελ μεγαλώνει. Αποφάσισα να αναζητήσω ήδη ένα κουτάβι. Βρήκα μια εκτροφέα η οποία φημίζεται για την ποιότητα χαρακτήρα των ζώων της και την έχω ψάξει. Είναι πάρα πολύ καλός άνθρωπος. Έχει βοηθήσει και σωματεία της περιοχής της με grooming. Οπότε από τη στιγμή που μπήκα στη διαδικασία, νομίζω ότι πρέπει να πάρω πάλι το ίδιο ζώο και να εκπαιδεύσω ακόμη ένα σκυλάκι. Πρέπει να πάρω πάλι κανισάκι. Γιατί στο ιατρείο δεν μπορούμε να έχουμε ό,τι σκυλί θέλουμε. Δεν είναι μόνο θέμα αγκαλιάς. Είναι θέμα ότι πολύς κόσμος, αλλιώς θα ανταποκριθεί σε ένα μεγάλο σκυλί, αλλά και ένα πολύ μικρό ίσως ένιωθε ευάλωτο στα χέρια των ασθενών. Εξάλλου, ένας μεγαλόσωμος σκύλος θα μπορούσε να αυξήσει το άγχος, με διεδομένο οτι στην Ελλάδα, ακόμα ο κόσμος φοβάται. Το κυριότερο είναι ότι τα λαμπραντόρ και τα golden retriever που είναι εξαιρετικά για άλλες δουλειές, σε εμάς αφήνουν τρίχα. Έχουμε πολύ ψηλό επίπεδο αντισηψίας και δεν μπορούμε να έχουμε ένα ζώο που αφήνει τρίχα. Και από τα ζώα που δεν αφήνουν τρίχα, τα κανίς,poodle διεθνώς, είναι τα πιο εύκολα στην εκπαίδευση και τα πιο έξυπνα.
Τι μήνυμα στέλνετε σε συναδέλφους που σκέφτονται να έχουν θεραπευτή- διαμεσολαβητή σκύλο στο ιατρείο τους
Εύχομαι να υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον και από άλλους συναδέλφους και να δοθεί στη χώρα μας η δυνατότητα και σε άλλους γιατρούς να πάρουν την πιστοποίση και οι ασθενείς να έχουν αυτή την εμπειρία. Είναι μια χρονοβόρα και απαιτιτική περίοδος προετοιμασίας αλλά το αποτέλεσμα είναι εξαιρετικό και μπορεί να βοηθήσει τους ασθενείς που επιλέγουν να κάνουν συνεδρία στον οδοντίατρο παρέα με ένα σκύλο στην αγκαλιά τους.
