Του Κώστα Κατίκου
Ξεκινά άμεσα η εφαρμογή του άρτι ψηφισθέντος εργασιακού νόμου για την επαναφορά των συλλογικών συμβάσεων, καθώς τρεις κομβικές ρυθμίσεις που αποτελούν τους στυλοβάτες για τις αυξήσεις μισθών θα πρέπει να δρομολογηθούν έως το τέλος Μαρτίου.
Οι αυξήσεις που θα φέρουν οι νέες συλλογικές συμβάσεις μπορεί να φτάνουν έως και 20%, πάνω από τον εκάστοτε κατώτατο μισθό, που σημαίνει ότι πολλοί εργαζόμενοι που σήμερα αμείβονται με τον κατώτατο μισθό, θα μετακινηθούν σε υψηλότερους “κλαδικούς” μισθούς.
Στην πράξη τα 880 ευρώ τον μήνα χωρίς επιδόματα που λαμβάνουν σήμερα πολλοί εργαζόμενοι θα γίνουν 1.100 ευρώ βασικός μισθός με την υπογραφή κλαδικών συμβάσεων.
Σύμφωνα με τον οδικό χάρτη του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης έως το τέλος Μαρτίου θα πρέπει να προωθηθούν οι εφαρμοστικές αποφάσεις που προβλέπουν:
1. Τη διευκόλυνση επέκτασης των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, ώστε περισσότεροι εργαζόμενοι να προστατεύονται από αυτές. Με τη νέα ρύθμιση, όταν μια σύμβαση υπογράφεται από εργοδότες που απασχολούν το 40% των εργαζομένων, τότε αυτομάτως θα επεκτείνεται στο υπόλοιπο 60% των εργαζομένων του κλάδου. Η επέκταση διευκολύνεται χωρίς να εξετάζεται το 40%, όταν σε μια διαπραγμάτευση συμμετέχει κατόπιν πρόσκλησης από τα συνδικάτα η ΓΣΕΕ, ή αν συνυπογράφεται από εθνικούς κοινωνικούς εταίρους. Αν δηλαδή μια συμφωνία για αυξήσεις μισθών σε επιχειρήσεις ηλεκτρικών ειδών υπογραφεί από την ΕΣΕΕ και τη ΓΣΕΕ, τότε θα έχει αυτόματη επέκταση και ισχύ σε όλους τους εργαζομένους του κλάδου.
2. Την επαναφορά της πλήρους μετενέργειας για την προστασία των εργαζομένων μετά τη λήξη των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, ώστε οι όροι τους να συνεχίσουν να ισχύουν αφού εκπνεύσει και η τρίμηνη παράτασή τους. Επαναφορά της πλήρους μετενέργειας σημαίνει ότι εξακολουθούν να ισχύουν στο σύνολό τους όλοι οι όροι μιας Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας αφότου έληξε και παρήλθε ένα τρίμηνο παράτασής της. Σήμερα μετενεργούν, δηλαδή διατηρούνται, μόνον ο βασικός μισθός (σ.σ.: 880 ευρώ) και τα επιδόματα προϋπηρεσίας, σπουδών, τέκνου και ανθυγιεινής εργασίας. Κάθε άλλος μισθολογικός ή θεσμικός όρος παύει να ισχύει. Επομένως με το σημερινό καθεστώς της μερικής μετενέργειας οι όροι που προβλέπουν πρόσθετες αμοιβές αυτομάτως καταργούνται. Με την επαναφορά της πλήρους μετενέργειας δεν θα καταργείται κανένας όρος από τις συλλογικές συμβάσεις έως ότου υπογραφτεί νέα συλλογική ή ατομική σύμβαση. Με το νέο καθεστώς θα διατηρούνται στις συλλογικές συμβάσεις μετά τη λήξη τους τα πιο δημοφιλή επιδόματα, όπως γάμου και τέκνων. Η μετενέργεια ξεκινά άμεσα και σύμφωνα με πληροφορίες καταλαμβάνει τόσο τις συλλογικές συμβάσεις που βρίσκονται στο τρίμηνο της παράτασης μετά τη λήξη τους, όσο και τις συλλογικές συμβάσεις που λήγουν το 2026. Αυτή τη στιγμή υπάρχουν ενεργές περίπου 26 κλαδικές συμβάσεις που λήγουν το 2026 και θα συνεχίσουν να ισχύουν μέχρι να υπογραφτούν νέες συμφωνίες.
3, Την επιτάχυνση των διαδικασιών υπογραφής σύμβασης μέσω του Οργανισμού Μεσολάβησης και Διαιτησίας (ΟΜΕΔ) με έναν νέο μηχανισμό, που ανοίγει την πόρτα για μονομερή προσφυγή στον ΟΜΕΔ από τους εργαζομένους στην περίπτωση που δεν τα βρίσκουν με τους εργοδότες για την υπογραφή συλλογικής σύμβασης. Σήμερα για να υπάρξει σύμβαση μέσω ΟΜΕΔ θα πρέπει να δεχτούν την προσφυγή και οι εργοδότες. Με το νέο καθεστώς προβλέπεται να προσφεύγουν μονομερώς οι εργαζόμενοι, αλλά κατόπιν αξιολόγησης του αιτήματός τους για μονομερή προσφυγή στη Διαιτησία από τριμελή επιτροπή που θα συσταθεί στον Ο.ΜΕ.Δ. Ο έλεγχος θα είναι τυπικός και θα εξετάζεται αν η Ομοσπονδία των εργαζομένων που ζητά προσφυγή πληροί τις προϋποθέσεις, όπως για παράδειγμα ως προς τους εργαζομένους που εκπροσωπεί, αν είναι εγγεγραμμένοι στο μητρώο των συνδικαλιστικών οργανώσεων κ.λπ.
Οι ρυθμίσεις του νέου νόμου “ανοίγουν τον δρόμο για αυξήσεις σε μισθούς”, τόνισε σε δηλώσεις της η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, επισημαίνοντας μεταξύ άλλων ως ιδιαίτερα θετική εξέλιξη την επαναφορά της πλήρους μετενέργειας.
Με τις προωθούμενες ρυθμίσεις επιδιώκεται από το υπουργείο Εργασίας η υπογραφή περισσότερων κλαδικών συμβάσεων από τους κοινωνικούς εταίρους και με απτά αποτελέσματα εντός του 2026, ώστε να αποδειχθεί στην πράξη ότι η επαναφορά των συλλογικών συμβάσεων υλοποιείται και οι αποδοχές βελτιώνονται.
Ο στόχος που έχει τεθεί δε, σε πανευρωπαϊκό επίπεδο βάσει σχετικής κοινοτικής οδηγίας, είναι να καλύπτονται από συλλογική σύμβαση το 80% των εργαζομένων, όταν στην Ελλάδα το ποσοστό δεν ξεπερνά το 30%.
Τι θα γίνει μέχρι το 2030
Η εφαρμογή του νέου νόμου θα έχει πολλά στάδια έως το 2030, ώστε να ελέγχεται η αποτελεσματικότητά του και αν χρειάζεται, να γίνονται βελτιώσεις.
Τα επόμενα ορόσημα (μετά τον Μάρτιο του 2026) στην εφαρμογή του νέου νόμου για τις συλλογικές συμβάσεις περιλαμβάνουν:
– Το διάστημα από το δεύτερο τρίμηνο του 2026 μέχρι το δεύτερο τρίμηνο του 2027 εντός του οποίου προβλέπεται η συγκρότηση αρμόδιας Ομάδας Εργασίας για την παρακολούθηση της υλοποίησης του νόμου από εκπροσώπους του υπουργείου και των Κοινωνικών Εταίρων.
– Το διάστημα από το δεύτερο τρίμηνο του 2026 μέχρι το δεύτερο τρίμηνο του 2027 εντός του οποίου θα ξεκινήσει η συλλογή στοιχείων σχετικά με την κάλυψη των εργαζομένων από Συλλογικές Συμβάσεις.
– Το διάστημα από το δεύτερο τρίμηνο του 2026 έως το τέταρτο τρίμηνο του 2030 εντός του οποίου προβλέπεται η πραγματοποίηση μελετών για θέματα συλλογικών διαπραγματεύσεων.
– Το διάστημα από το 2028 έως το 2030 που περιλαμβάνει την παρακολούθηση εφαρμογής των όρων των συλλογικών συμβάσεων εργασίας με στοχευμένους ελέγχους της Επιθεώρησης Εργασίας.
Πηγή: capital.gr
