Του Τάσου Δασόπουλου
Προετοιμασία για κάθε ενδεχόμενο αποτελεί η πρόσφατη κίνηση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να ανοίξει πιστωτικές γραμμές σε άλλες κεντρικές τράπεζες, βλέποντας την κατάσταση στην απέναντι πλευρά του Ατλαντικού να μεταβάλλεται συνεχώς και το ενδεχόμενο η αποδυνάμωση του δολαρίου να γίνει αιτία για την περαιτέρω ενδυνάμωση του ευρώ.
Το περασμένο Σάββατο η ΕΚΤ γνωστοποίησε την επέκταση της διευκόλυνσης πράξεων επαναγοράς του Ευρωσυστήματος για κεντρικές τράπεζες (Eurosystem repo facility for central banks – EUREP), αρχής γενομένης από το τρίτο τρίμηνο του 2026, ανακοινώνοντας δηλαδή ότι το repo διευκόλυνσης για ευρώ επεκτείνεται και σε άλλες κεντρικές τράπεζες (όσες και όταν το χρειαστούν). Δρομολογεί έτσι μία διεθνή συμφωνία πρωτοφανούς επέκτασης ανταλλαγής ευρώ, με σκοπό την παροχή ρευστότητας στο ενιαίο νόμισμα.
Το συγκεκριμένο χρηματοοικονομικό εργαλείο λειτουργεί ως “ασφαλιστική δικλείδα” για τις τράπεζες ή τις κεντρικές τράπεζες, παρέχοντας άμεση πρόσβαση σε ρευστότητα (συνήθως σε ευρώ στην περίπτωση της ΕΚΤ) όταν οι αγορές χρηματοδότησης είναι ασυνήθιστα περιορισμένες ή ασταθείς.
Η δυνατότητα πρόσβασης σε τέτοιες γραμμές repo (παροχής ρευστότητας), κρίσιμης σημασίας για τη χρηματοδότηση σε περιόδους αστάθειας των αγορών, περιοριζόταν μέχρι σήμερα σε λίγες κυρίως ανατολικοευρωπαϊκές χώρες.
Ο στόχος είναι προφανής: “Η ΕΚΤ πρέπει να είναι έτοιμη για ένα πιο ευμετάβλητο περιβάλλον”, δήλωσε η πρόεδρος της τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ κατά τη διάρκεια της Συνόδου Ασφαλείας του Μονάχου, για να συνεχίσει: “Πρέπει να αποφύγουμε καταστάσεις όπου η πίεση στις αγορές οδηγεί σε πωλήσεις τίτλων σε ευρώ, υπονομεύοντας τη μετάδοση της νομισματικής μας πολιτικής”.
Στο ίδιο μήκος κύματος ήταν και την Δευτέρα ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurorgroup, Κυριάκος Πιερρακάκης ο οποίος δήλωνε: “Στο σημερινό μας γεωπολιτικό περιβάλλον, υπάρχουν κίνδυνοι, το διεθνές χρηματοπιστωτικό και νομισματικό σύστημα να χρησιμοποιείται ως πολιτικό εργαλείο… Είναι, συνεπώς, ζήτημα υπαρξιακής σημασίας για εμάς να διαφυλάξουμε τον διεθνή ρόλο του ευρώ, καθώς αυτό είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τη νομισματική κυριαρχία της ΕΕ”.
Η διαδοχή ηγεσίας στην αμερικανική Fed
Η επιλογή από την κυβέρνηση Τραμπ του Κέβιν Γουόρς, ως υποψήφιου για την διαδοχή του Τζερόμ Πάουελ στην ηγεσία της Federal Reserve, περιπλέκει την κατάσταση που θα έχουμε μετά τον Μάρτιο, στις ισορροπίες μεταξύ του ευρώ και του δολαρίου. Προτεραιότητα του υποψήφιου νέου προέδρου της Ομοσπονδιακής Κεντρικής Τράπεζας των ΗΠΑ δεν είναι μόνο η μείωση των επιτοκίων – όπως επιζητεί από την αρχή η κυβέρνηση Τραμπ – αλλά και μείωση του ισολογισμού της Fed, από τη ποσοτική χαλάρωση (QE) που χρησιμοποιήθηκε κατά κόρον για τη διάθεση ρευστότητας στην πραγματική οικονομία.
Αυτό θα γίνει με στόχο η αγορά να βρει τις πραγματικές αξίες και να ομαλοποιηθεί, χωρίς να επηρεαστούν τα μακροπρόθεσμα επιτόκια που επιβαρύνουν παραδοσιακά τα στεγαστικά δάνεια. Μια τέτοια κρίση, είναι κάτι που δεν θέλει με τίποτα το σημερινό καθεστώς του Λευκού Οίκου.
Απέναντι στην αλλαγή ηγεσίας της Fed και ενδεχομένως κάποιων επικίνδυνων κινήσεων που θα γίνουν στις ΗΠΑ στο επίπεδο της ρευστότητας (με δεδομένο ότι στόχος είναι να μειωθούν τα ομόλογα της Fed), η ΕΚΤ χτίζει από τώρα μια γραμμή άμυνας. Έχοντας κατά νου παλαιότερες κρίσεις από τις ΗΠΑ, οι οποίες μεταδόθηκαν και στην ΕΕ μέσω των ευρωπαϊκών εμπορικών τραπεζών, η ΕΚΤ ανοίγει διόδους ρευστότητας με άλλες κεντρικές τράπεζες, ώστε να έχουν το περιθώριο να αντιμετωπίσουν άμεσα οποιαδήποτε ανωμαλία ή πρόβλημα ρευστότητας.
Το επείγον του θέματος φαίνεται από το γεγονός ότι η ΕΚΤ δεν ανακοίνωσε την απόφασή της κατά την συνεδρίαση της για την νομισματική πολιτική στις 5 του μήνα, αλλά ήρθε απροειδοποίητα στο τέλος της προηγούμενης εβδομάδας.
Πηγή: capital.gr
