Το σενάριο είναι υποθετικό, προβληματίζει ωστόσο βαθιά τους ηγέτες στην Ευρώπη.
Mια κρίση στην Ασία απορροφά την προσοχή των ΗΠΑ, αποδυναμώνοντας τις ήδη εύθραυστες διατλαντικές σχέσεις και παρουσιάζοντας μια υποτιθέμενη «ευκαιρία» για τη Ρωσία.
«Η Μόσχα προβαίνει σε εκβιαστικές απαιτήσεις έναντι ενός συμμάχου του ΝΑΤΟ και πυροδοτεί μια πυρηνική συσκευή στη θάλασσα για να δείξει την αποφασιστικότητά της και να δοκιμάσει τη συνοχή της Συμμαχίας», αναφέρει ως υπόθεση σε έκθεσή της ομάδας ειδικών της «Ευρωπαϊκής Ομάδας Πυρηνικών Μελετών», που παρουσιάστηκε στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου.
Για την Ευρώπη θα είναι ένα διπλό σοκ, σύμφωνα με τους συγγραφείς της.
Όμως με «αξιόπιστες δυνατότητες και σαφώς καθορισμένους ρόλους», θα μπορούσε να αντέξει καλύτερα σε μια τέτοια πίεση, αναφέρουν, «επενδύοντας πολιτικά και στρατιωτικά στην ενίσχυση της πυρηνικής αποτροπής».
«Με άλλα λόγια: οι Ευρωπαίοι πρέπει να δράσουν τώρα για να αποτρέψουν μια στρατηγική αποτυχία στο μέλλον».
Όπως κατέδειξε η φετινή Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, η συζήτηση για την πυρηνική αποτροπή στην Ευρώπη δεν είναι πια θεωρητική.
Ο Γερμανός χριστιανοδημοκράτης καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς μιλά για «εμπιστευτικές συζητήσεις» με τη Γαλλία, τη μοναδική πυρηνική δύναμη στην ΕΕ.
Στο επίκεντρο είναι μια «ευρωπαϊκή πυρηνική αποτροπή», με τον Γάλλο πρόεδρο, Εμανουέλ Μακρόν να εξετάζει το ενδεχόμενο «σύνδεσης του εθνικού πυρηνικού δόγματος» με τα «κοινά συμφέροντα ασφαλείας με ορισμένες βασικές χώρες».
Σύμφωνα με τον ίδιο, η πυρηνική αποτροπή πρέπει «να διατυπωθεί στο πλαίσιο μιας ολιστικής προσέγγισης στην άμυνα και την ασφάλεια».
Στα σκαριά βρίσκεται πλέον μια σημαντική ομιλία του για το γαλλικό πυρηνικό δόγμα, ενόσω στην Ευρώπη αυξάνονται οι φωνές για εξέταση νέων προσεγγίσεων για την αρχιτεκτονική ασφαλείας της Γηραιάς Ηπείρου.
Κατά τον Γερμανό καγκελάριο, πάντως, θα πρέπει σε αυτές τις συζητήσεις «να τηρηθεί αυστηρά η πυρηνική συμμετοχή μας στο ΝΑΤΟ». «Και δεν θα επιτρέψουμε», προειδοποίησε, «να εμφανιστούν διαφορετικές ζώνες ασφαλείας στην Ευρώπη».
Η Γαλλία πρόθυμη, η Γερμανία διχασμένη
«Ο θεμελιώδης κίνδυνος είναι ότι οι ηγέτες της Ευρώπης θα ενεργήσουν μόνο όταν το κόστος δράσης θα έχει γίνει πολύ υψηλό ή ακόμη και καταστροφικό -όταν δεν θα υπάρχουν πλέον αποτελεσματικές απαντήσεις», επισημαίνεται στην έκθεση της «Ευρωπαϊκής Ομάδας Πυρηνικών Μελετών».
Σε κάθε περίπτωση, το Παρίσι θέλει το γαλλικό πυρηνικό οπλοστάσιο να παραμείνει υπό αυστηρό γαλλικό έλεγχο, οι χώροι αποθήκευσής τους να προστατεύονται από τις γαλλικές ένοπλες δυνάμεις και η τελική απόφαση για τη χρήση τους να ανήκει στον αρχηγό του γαλλικού κράτους.
Η ενσωμάτωση των βρετανικών πυρηνικών όπλων θα ήταν επίσης πιθανή, παρότι το Ηνωμένο Βασίλειο δεν είναι πια μέλος της ΕΕ και το οπλοστάσιό του παραμένει στενά συνδεδεμένο με τις ΗΠΑ, μέσω του ΝΑΤΟ.
Διάφορες ευρωπαϊκές χώρες -όπως η Πολωνία- δηλώνουν θετικά όχι μόνο στην ιδέα, αλλά ακόμη και στην ανάπτυξη ενός δικού τους πυρηνικού οπλοστασίου.
Η τάση ενισχύθηκε μετά και την κρίση πέριξ της Γροιλανδίας, που διεύρυνε το συμμαχικό χάσμα μεταξύ Ευρωπαίων και ΗΠΑ.
Στο Βερολίνο, ωστόσο, υπάρχει διχογνωμία.
Ο αντικαγκελάριος και ηγέτης των συγκυβερνώντων Σοσιαλδημοκρατών, Λαρς Κλίνγκμπαϊλ, υποστηρίζει τις συνομιλίες με τη Γαλλία περί πυρηνικής αποτροπής.
Ο Σοσιαλδημοκράτης υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους είναι ωστόσο επιφυλακτικός.
Ο πρώην επικεφαλής των κυβερνώντων Χριστιανοδημοκρατών και νυν πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Ομοσπονδιακής Βουλής, Άρμιν Λάσετ, τόνισε ότι το ζήτημα δεν είναι ύψιστης ανάγκης.
«Δεν πιστεύω ότι αποτελεί προτεραιότητα για τον καγκελάριο, για μένα ή οποιονδήποτε άλλον», τόνισε, αντιπαραβάλλοντας ως πιο πιεστικά ζητήματα τις δαπάνες στην άμυνα και την ενίσχυση της γερμανικής οικονομίας.
«Υπάρχουν αρκετά πυρηνικά όπλα στον κόσμο και πρέπει να σκεφτούμε πολύ προσεκτικά αν χρειαζόμαστε περισσότερα», σχολίασε ο χριστιανοδημοκράτης υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ.
Ο δε επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας των Χριστιανοδημοκρατών, Γενς Σπαν, εξέφρασε ανησυχία για το ορατό ενδεχόμενο ανόδου της Ακροδεξιάς σε Βρετανία και Γαλλία.
Όχι ότι είναι αδιόρατο και στη Γερμανία….
Η Ευρώπη σε κρίσιμο σταυροδρόμι
Κατά τον Μερτς -που θα επισκεφθεί τον Λευκό Οίκο στις αρχές Μαρτίου- «πρέπει να γυρίσουμε τον διακόπτη στο μυαλό μας».
Ακούγεται το λιγότερο παράταιρο ή ανησυχητικό από τον ηγέτη μίας χώρας, που υπό τη βαριά σκιά του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου υποχρεούται, με δύο νομικά δεσμευτικές διεθνείς συνθήκες, να μην κατέχει ποτέ δικά της πυρηνικά όπλα.
Στο φόντο δε μιας υπό διαμόρφωση πια Ευρώπης πολλαπλών ταχυτήτων, οι φωνές γίνονται πιο ηχηρές κατά της συζήτησης για ένταξη στη λογική διάδοσης των πυρηνικών όπλων, σε έναν όλο και πιο επικίνδυνο κόσμο -και δη κόντρα στις αρχές και στις δεσμεύσεις της ΕΕ.
Στην πρώτη του ομιλία στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου ως πρωθυπουργός της Ισπανίας, o Πέδρο Σάντσεθ επικαλέστηκε τον Ρόναλντ Ρήγκαν, υπενθυμίζοντας πως «ένας πυρηνικός πόλεμος δεν μπορεί να κερδηθεί».
Σε έναν κόσμο ανταγωνισμού των μεγάλων δυνάμεων και του άκρατου αναθεωρητισμού, τόνισε, η Ευρώπη των αξιών θα πρέπει να αντιτάξει ως απάντηση τον «ηθικό επανεξοπλισμό» της.
Πράγματι, «κάθε επιλογή αντικατοπτρίζει έναν ξεχωριστό τρόπο κατανομής του κόστους και των κινδύνων της πυρηνικής αποτροπής μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών, των υφιστάμενων ευρωπαϊκών πυρηνικών δυνάμεων και των μη πυρηνικών Ευρωπαίων συμμάχων, και η καθεμία συνεπάγεται συγκεκριμένους συμβιβασμούς μεταξύ αξιοπιστίας, σκοπιμότητας, νομικών πτυχών και πολιτικού κινδύνου», παρατηρεί η «Ευρωπαϊκή Ομάδα Πυρηνικών Μελετών» στην έκθεσή της.
Στην περίπτωση της ΕΕ, «αν απαιτείται ομοφωνία, οι αποφάσεις ενδέχεται να ληφθούν πολύ αργά σε περίπτωση κρίσης, αν τελικά ληφθούν», επισημαίνει.
«Ωστόσο, ακόμη και οι κανόνες της πλειοψηφικής ψήφου ενδέχεται να μην προσφέρουν την αποφασιστικότητα που απαιτεί μια πυρηνική κρίση».
Από την άλλη, ο εθνικός πυρηνικός οπλισμός δεν είναι μόνο πρακτικά παράνομος – είναι επίσης ακριβός, αξιόπιστος μόνο για τα κράτη που τον αποκτούν και θα μπορούσε να αποβεί εις βάρος της συμβατικής άμυνας, απαιτώντας «μη ρεαλιστικά» μέτρα, που υπερβαίνουν το 5% των αμυντικών προϋπολογισμών.
Μπροστά σε «κακές επιλογές»
Πρακτικά, καταλήγει η έκθεση, η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με «κακές επιλογές».
«Δεν υπάρχει ex machina αποτροπή, ούτε χαμηλού κόστους ή χωρίς κίνδυνο διέξοδος από το πυρηνικό αδιέξοδο της Ευρώπης».
Βραχυπρόθεσμα, επισημαίνουν οι συντάκτες της «η συνεχιζόμενη εξάρτηση από την εκτεταμένη πυρηνική αποτροπή των ΗΠΑ παραμένει η πιο αξιόπιστη και εφικτή διαθέσιμη επιλογή.
«Βασίζεται σε απαράμιλλες στρατιωτικές δυνατότητες, βαθιά θεσμοθετημένη συνεργασία στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ και δεκαετίες κοινής
επιχειρησιακής πρακτικής».
«Ωστόσο, οι Ευρωπαίοι δεν μπορούν πλέον να αντιμετωπίζουν αυτήν την επιλογή ως εγγυημένη βάση», καθώς η υφιστάμενη διεθνής τάξη καταρρέει και ο κόσμος οδεύει προς μια νέα πυρηνική εποχή.
Τούτων λεχθέντων, υπογραμμίζουν, οι Ευρωπαίοι «πρέπει να ασχοληθούν σοβαρά με τις αντισταθμίσεις, τους περιορισμούς και τους κινδύνους όλων των επιλογών που βρίσκονται στο τραπέζι».
«Το βασικό ερώτημα είναι πώς να διατηρήσουμε τον ρόλο των ΗΠΑ αναπτύσσοντας παράλληλα εναλλακτικές λύσεις, χωρίς να δώσουμε στην Ουάσιγκτον την εντύπωση ότι δεν την χρειαζόμαστε πλέον».
Κάτι που, κακά τα ψέματα, στην παρούσα φάση δεν ισχύει…
Πηγή: in.gr
