Φθηνότερο είναι το καλάθι του σούπερ μάρκετ στην Ελλάδα σε σύγκριση με το αντίστοιχο σε 8 χώρες της Ευρώπης με τις τιμές υπολογιζόμενες τόσο με ΦΠΑ όσο και χωρίς αυτόν.
Αυτό προκύπτει από τα στοιχεία που επεξεργάστηκε το Ινστιτούτο Ερευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ), τα οποία προκύπτουν από τιμοληψίες σε 40 κατηγορίες προϊόντων από 48 διαφορετικές αλυσίδες σούπερ μάρκετ. Οι χώρες της ΕΕ με τις οποίες έγινε η σύγκριση είναι η Ισπανία, η Πορτογαλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία, η Ιταλία, η Γερμανία, η Ρουμανία, η Βουλγαρία.
Το καλάθι σούπερ μάρκετ με ΦΠΑ
Η σύγκριση των μέσων τιμών των καλαθιών δείχνει ότι και οι υπόλοιπες χώρες έχουν σημαντικά ακριβότερο μέσο καλάθι από την Ελλάδα, 35% η Γερμανία, 34% η Γαλλία, 23% το Ηνωμένο Βασίλειο, 14% η Ιταλία, 12% η Ισπανία, 17% η Ρουμανία, 5% η Πορτογαλία και 7% η Βουλγαρία.
Χωρίς ΦΠΑ
Η σύγκριση των καλαθιών αν αφαιρεθεί ο ΦΠΑ δείχνει ότι και οι οκτώ χώρες έχουν πιο ακριβό μέσο καλάθι από την Ελλάδα, η Γερμανία κατά 43%, η Γαλλία κατά 43%, το Ηνωμένο Βασίλειο κατά 31%, η Ιταλία κατά 14%, η Ισπανία κατά 12% η Πορτογαλία κατά 5%, η Ρουμανία κατά 17% και η Βουλγαρία κατά 3%.
Αυτό είναι αποτέλεσμα της διαφοράς που έχει ο χαμηλός ΦΠΑ ανά χώρα (πρόκειται για τον ΦΠΑ που αναφέρεται σε τρόφιμα και ποτά). Στην Ελλάδα αυτός ο ΦΠΑ είναι 13%.
Ο ΦΠΑ είναι σημαντικά υψηλότερος από το Ηνωμένο Βασίλειο (0% ή 5%) και τη Γαλλία (10% και 5,5%), την Ισπανία (10% και 4%), την Πορτογαλία (13% και 6%), την Ιταλία (10% και 4%), την Γερμανία (7%) και την Ρουμανία (11% και 5%), αλλά και τις περισσότερες χώρες της ΕΕ.
Η βασική διαφορά είναι ότι τρόφιμα που στην Ελλάδα υπάγονται ακόμα και στον μεσαίο συντελεστή ΦΠΑ με 13% στις υπόλοιπες χώρες υπάγονται στον χαμηλό συντελεστή ΦΠΑ, ο οποίος είναι και χαμηλότερος του ελληνικού με 6%, 5,5%, 4% ή ακόμα και 0%. Ελάχιστα προϊόντα βρίσκονται στον χαμηλό ΦΠΑ στην Ελλάδα και στον υψηλό στις άλλες χώρες (π.χ. μωρομάντηλα), επισημαίνουν οι συντάκτες της έρευνας. Η μόνη χώρα με πιο επιβαρυντικό ΦΠΑ είναι η Βουλγαρία, η οποία έχει σε όλα τα είδη 20% ΦΠΑ. Σημειώνεται ότι η επίδραση ειδικών φόρων κατανάλωσης (π.χ. καφές) δεν είναι δυνατόν να συνυπολογιστεί στα παραπάνω στοιχεία.
Σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ, χαρακτηριστικό της επίδρασης του ΦΠΑ στις τελικές τιμές είναι το παράδειγμα της τιμής στο Νωπό Μοσχάρι.
Η Ελλάδα έχει μία από τις χαμηλότερες τιμές ανάμεσα στις 9 χώρες (μόνο η Πορτογαλία και η Ρουμανία καταγράφουν χαμηλότερη τιμή), αλλά συγχρόνως έχει τον δεύτερο υψηλότερο ΦΠΑ ανάμεσα στις 10 χώρες, καθώς μαζί με τη Ρουμανία έχει το μοσχάρι στον μεσαίο συντελεστή ΦΠΑ και όχι στον χαμηλό και μόνο η Βουλγαρία το έχει στον υψηλό συντελεστή ΦΠΑ.
Η Ελλάδα καταγράφει με διαφορά τον δεύτερο υψηλότερο μέσο συντελεστή ΦΠΑ για το καλάθι των 40 κατηγοριών ανάμεσα στις 10 χώρες με 15,6%, ενώ η Ισπανία τον χαμηλότερο με 7,0% (με πολλά προϊόντα στον χαμηλό συντελεστή), και τις περισσότερες χώρες να κινούνται στην περιοχή του 9%-10%.
Η διαχρονική σύγκριση τιμών με το εξωτερικό δείχνει ότι τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα συνεχώς έχει φθηνότερο το τυπικό καλάθι από τις συγκρινόμενες χώρες με κάποιες διακυμάνσεις οι οποίες δεν αλλάζουν το γενικό συμπέρασμα της ανάλυσης.
Οι παράγοντες που θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όταν συγκρίνονται τιμές ανάμεσα σε διαφορετικές χώρες, όπως επισημαίνει το ΙΕΛΚΑ, είναι:
• Το ύψος των συντελεστών ΦΠΑ σε κάθε χώρα
• Οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης σε κάθε χώρα
• Το ύψος της φορολογίας σε κάθε χώρα
• Η αγροτική και βιομηχανική παραγωγή σε κάθε χώρα
• Οι καταναλωτικές συνήθειες σε κάθε χώρα (π.χ. η τάση για συσκευασμένα ή μη προϊόντα, τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας κλπ)
• Οι καιρικές συνθήκες και οι φυσικές καταστροφές λόγω της κλιματικής αλλαγής
• Το κόστος ενέργειας
• Το κόστος καυσίμων και γενικά μεταφορών
• Το μισθολογικό-εργασιακό κόστος
• Η απόσταση της χώρας από τα παραγωγικά κέντρα της κεντρικής Ευρώπης και τα αντίστοιχα κόστη
• Η πολυπλοκότητα της γεωγραφίας της κάθε χώρας (π.χ. οδικό δίκτυο, νησιά κλπ)
• Το μέγεθος της αγοράς, η αγοραστική δύναμη-δυνατότητα και αντίστοιχες οικονομίες κλίμακας στις προμήθειες των προϊόντων
• Η αναλογία ανάμεσα στο οργανωμένο λιανεμπόριο και τα μικρά εξειδικευμένα σημεία πώλησης
• Το ισοζύγιο εξαγωγών-εισαγωγών σε σχέση με τα τρόφιμα και τις πρώτες ύλες παρασκευής τους
• Τα διάφορα κόστη παραγωγής (ενέργεια, πρώτες ύλες, μισθολογικό κόστος, χρηματοοικονομικό κόστος, γραφειοκρατία)
• Η παραγωγικότητα της βιομηχανίας και του λιανεμπορίου σε κάθε χώρα
• Η εποχικότητα της ζήτησης και της προσφοράς (π.χ. λόγω τουρισμού ή καιρικών συνθηκών)
Τα σούπερ μάρκετ όπου έγιναν οι τιμοληψίες
Τα στοιχεία προέρχονται από τις παρακάτω αλυσίδες σουπερμάρκετ, ενώ οι μέσες τιμές ανά υποκατηγορία και ανά χώρα παρουσιάζονται στους πίνακες 2 και 3.
– Ελλάδα: Σκλαβενίτης, ΑΒ, My Market, Μασούτης, Market In
– Ηνωμένο Βασίλειο: Morrisons, ASDA, Sainsbury’s, Coop, Ocado, TESCO
– Ισπανία: Carrefour, Marcadona, Caprabo, Condis, Dia, Eroski, SoySuper. Alcampo
– Ιταλία: CosiComodo, emiDrive, Pim Spesa, Agora, Everli, HeyConad, easyCoop
– Πορτογαλία: Continente, Minipreco, Auchan, Spar
– Γαλλία: Monoprix Plus, Carrefour, Super U, Auchan, Aldi
– Γερμανία: Edeka, Rewe, Kaufland, Lekkerland, Bela, Norma
– Ρουμανία: Carrefour, Auchan, Mega Image
– Βουλγαρία: Kaufland, Lidl, Supermag, eBag
Πηγή: ot.gr
