Του Τάσου Δασόπουλου
Η χρηματοδότηση από τα τρία νέα πράσινα κοινοτικά ταμεία με 8 δισ. ευρώ, η αύξηση του εθνικού σκέλους του ΠΔΕ κατά 500 εκατ. ευρώ, τα 21 δισ. ευρώ που έρχονται έως το 2029 από το ΕΣΠΑ 2021-2027 και η νέα προγραμματική περίοδος (2028-2034) θα είναι οι τέσσερις πηγές κοινοτικών πόρων οι οποίες θα καλύψουν το “κενό” στις επενδύσεις που θα αφήσει η ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης.
Με βάση το αναθεωρημένο μεσοπρόθεσμο διαρθρωτικό και δημοσιονομικό σχέδιο 2025-2028, οι δαπάνες δημοσίων επενδύσεων μειώνονται από το τέλος του επόμενου χρόνου. Συγκεκριμένα, από τα 20,8 δισ. ευρώ το 2026, στα 13,2 δισ. ευρώ το 2027 και στα 11,2 δισ. το 2028.
Στο μεταξύ, όμως, στο τέλος Ιουνίου ανακοινώθηκε η χρηματοδότηση της Ελλάδας από τρία νέα προγράμματα χρηματοδότησης, τα οποία αντλούν πόρους από το κοινό ευρωπαϊκό ταμείο, όπου συγκεντρώνονται τα έσοδα από τις δημοπρασίες δικαιωμάτων ρύπων. Πρόκειται για το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, το Ταμείο Εκσυγχρονισμού και το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νήσων, από τα οποία θα χρηματοδοτηθούν κατά την επόμενη επταετία (2026-2032), μεταξύ άλλων, πρωτοβουλίες για τη βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών, την προστασία του περιβάλλοντος, την επιτάχυνση της ανάπτυξης και την ενίσχυση των φτωχών νοικοκυριών. Η Ελλάδα θα χρηματοδοτηθεί από τα τρία ταμεία με κοινοτικούς πόρους ύψους 8 δισ. ευρώ. Με το ποσό αυτό, η Ελλάδα εξασφαλίζει σχεδόν το μισό από τις επιχορηγήσεις ύψους 18,2 δισ. ευρώ που δικαιούται από το Ταμείο Ανάκαμψης. Τα δε έτη κατά τα οποία η Ελλάδα θα υλοποιήσει έργα με χρήματα από τα ταμεία αυτά συμπίπτουν με το τέλος της υλοποίησης του ΤΑΑ.
Τα δάνεια του ΤΑΑ
Ακόμα μία πηγή χρηματοδότησης μετά το τέλος του 2026 θα είναι τα δάνεια ύψους 17,8 δισ. ευρώ που έχει εξασφαλίσει η Ελλάδα από το Ταμείο Ανάκαμψης. Τα δάνεια αυτά κινούνται με άλλο χρονοδιάγραμμα από ό,τι οι επιχορηγήσεις. Θα συνεχίσουν να εκταμιεύονται και μετά το τέλος του 2026 και του 2027. Οι επιχειρήσεις θα συνεχίσουν να έχουν δικαίωμα δανείων από το ΤΑΑ μέχρι και το τέλος του 2028.
Η αύξηση του ΠΔΕ
Παράλληλα, ένα μέρος των χρηματοδοτήσεων που θα πάψει να υπάρχει μετά το τέλος του ΤΑΑ θα καλυφθεί από τη μόνιμη αύξηση του εθνικού σκέλους των δημοσίων επενδύσεων κατά 500 εκατ. ευρώ. Με τα χρήματα αυτά, θα καλύπτονται μικρότερες τοπικές παρεμβάσεις, αλλά και απαλλοτριώσεις που απαιτεί η υλοποίηση των έργων του τωρινού και του επόμενου ΕΣΠΑ.
Η προγραμματική περίοδος 2021-2027
Από τους ήδη θεσμοθετημένους κοινοτικούς πόρους για την Ελλάδα, ενίσχυση στις επενδύσεις θα δώσουν και οι πόροι ύψους 21 δισ. ευρώ σε όρους δημόσιας δαπάνης που θα πρέπει να απορροφηθούν μέχρι και το 2029 από την προγραμματική περίοδο 2021-2027. Το τρέχον ΕΣΠΑ, οδεύοντας προς την ολοκλήρωσή του, θα αρχίσει να επιταχύνεται σε ό,τι αφορά την απορρόφηση πόρων. Συγκεκριμένα, το 2027 θα πρέπει να απορροφηθούν πόροι ύψους 6,35 δισ. ευρώ, το 2028 πρέπει να απορροφηθούν 6,85 δισ. και το 2029 7,7 δισ. ευρώ. Μάλιστα, νέα προγράμματα όπως το “Ανακαινίζω”, η χρηματοδότηση υποδομών που θα χρησιμοποιούνται και από στρατιωτικές επιχειρήσεις και τα νέα ψηφιακά έργα, τα οποία θα ενταχθούν στο τρέχον ΕΣΠΑ με την έγκριση της ενδιάμεσης αναθεώρησης του προγράμματος, εκτιμάται ότι θα βοηθήσουν στην ταχύτερη αξιοποίηση των πόρων.
Το επόμενο ΕΣΠΑ
Άλλο ένα χρηματοδοτικό εργαλείο που αναμένει η Ελλάδα είναι το επόμενο ΕΣΠΑ, δηλαδή το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034, το οποίο, σύμφωνα με την πρόταση της Κομισιόν, θα φτάσει τα 49,2 δισ. ευρώ, δηλαδή όσο περίπου είναι και το τρέχον πρόγραμμα.
Τα ποσά, βεβαίως, είναι ακόμη υπό διαπραγμάτευση και η συμφωνία είναι πιθανό να κλείσει επί ελληνικής προεδρίας, το δεύτερο εξάμηνο του 2027. Οι διαπραγματεύσεις έχουν μόλις ξεκινήσει και το κρίσιμο θέμα για την ελληνική πλευρά θα είναι η διατήρηση της πολιτικής συνοχής στα σημερινά επίπεδα, αφού υπάρχουν ιδέες για μείωση των κονδυλίων, με στόχο να αυξηθούν τα κονδύλια για την ψηφιακή μετάβαση αλλά και έρευνα της άμυνας.
Τέλος, εκτός από τα κοινοτικά κονδύλια, το ΥΠΕΘΟ προωθεί το επόμενο διάστημα μια σειρά από νομοθετήματα τα οποία διευκολύνουν περαιτέρω την υλοποίηση των μεγάλων στρατηγικών επενδύσεων, ώστε να εξασφαλιστεί και η ροή άμεσων ξένων επενδύσεων, οι οποίες για φέτος είναι σε καθυστέρηση λόγω των δασμών Τραμπ.
Πηγή: capital.gr
